Ένα δάγκωμα από σκύλο, γάτα ή άλλο ζώο μπορεί να τρομάξει ένα παιδί και τους γονείς του. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, η σωστή φροντίδα του τραύματος και η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση, όταν χρειάζεται, αρκούν για να αντιμετωπιστεί χωρίς προβλήματα.
Τι κάνουμε αμέσως μετά το δάγκωμα;
Αρχικά απομακρύνουμε το παιδί από το ζώο με ασφάλεια και στη συνέχεια φροντίζουμε το τραύμα.
Το πιο σημαντικό είναι να πλύνουμε την περιοχή πολύ καλά με άφθονο τρεχούμενο νερό και σαπούνι για περίπου 15 λεπτά. Αν υπάρχει αιμορραγία, ασκούμε σταθερή πίεση με καθαρή γάζα ή ένα καθαρό ύφασμα μέχρι να σταματήσει.
Στη συνέχεια μπορούμε να καλύψουμε το τραύμα με μια καθαρή γάζα.
Πότε χρειάζεται να δει το παιδί γιατρό;
Καλό είναι να ζητήσουμε ιατρική εκτίμηση όταν το δάγκωμα έχει προκαλέσει λύση της συνέχειας του δέρματος, ιδιαίτερα αν είναι βαθύ ή έχει προκαλέσει αιμορραγία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα δαγκώματα στο πρόσωπο, στο κεφάλι, στα χέρια και στα δάχτυλα, κοντά σε άρθρωση ή στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
Ιατρική εκτίμηση χρειάζεται επίσης όταν υπάρχει έντονος πόνος, δυσκολία στην κίνηση, σημαντικό πρήξιμο ή όταν το τραύμα είναι μεγάλο, βαθύ ή έχει προκαλέσει εμφανή καταστροφή των ιστών.
Αν η αιμορραγία δε σταματά με σταθερή πίεση, χρειάζεται επίσης άμεση ιατρική βοήθεια.
Χρειάζεται πάντα αντιβίωση;
Όχι. Δεν χρειάζονται όλα τα δαγκώματα αντιβίωση.
Η απόφαση εξαρτάται από το βάθος και τη θέση του τραύματος, το είδος του ζώου και άλλους παράγοντες που μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο λοίμωξης.
Τα δαγκώματα από γάτα, για παράδειγμα, μπορεί να φαίνονται μικρά στην επιφάνεια, αλλά συχνά προκαλούν μικρά και βαθιά τραύματα, τα οποία μπορεί να είναι δύσκολο να καθαριστούν επαρκώς και έχουν πιο αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης.
Δε δίνουμε αντιβίωση προληπτικά, χωρίς να έχει προηγηθεί ιατρική εκτίμηση.
Τι πρέπει να προσέξουμε τις επόμενες ημέρες;
Παρακολουθούμε το τραύμα για σημάδια λοίμωξης, όπως ερυθρότητα που επεκτείνεται, αυξανόμενο πρήξιμο ή πόνο, θερμότητα στην περιοχή, έκκριση πύου ή πυρετό.
Αν εμφανιστούν ή επιδεινώνονται αυτά τα συμπτώματα, το παιδί χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Τι γίνεται με το αντιτετανικό εμβόλιο;
Ο γιατρός θα ελέγξει το εμβολιαστικό ιστορικό του παιδιού και το είδος του τραύματος για να αποφασίσει αν χρειάζεται επιπλέον προστασία έναντι του τετάνου.
Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να έχουμε μαζί μας το βιβλιάριο υγείας του παιδιού, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί το εμβολιαστικό του ιστορικό και, ειδικότερα, οι δόσεις εμβολίων που περιέχουν τέτανο.
Τι γίνεται με τη λύσσα;
Στην Ελλάδα η λύσσα είναι πολύ σπάνια. Δεν έχει καταγραφεί επιβεβαιωμένο κρούσμα λύσσας σε ζώο στη χώρα από το 2014. Παρόλα αυτά, η επιτήρηση της νόσου συνεχίζεται και, μετά από συγκεκριμένες επαφές με ζώα, μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση για αντιλυσσική προφύλαξη.
Αν το παιδί έχει δαγκωθεί ή γρατσουνιστεί, ή αν σάλιο ζώου έχει έρθει σε επαφή με ανοιχτό τραύμα ή βλεννογόνο, πλένουμε πολύ καλά την περιοχή με άφθονο νερό και σαπούνι για περίπου 15 λεπτά και επικοινωνούμε με γιατρό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται μετά από επαφή με άγνωστο ή αδέσποτο ζώο, άγριο ζώο ή νυχτερίδα, καθώς και όταν το ζώο παρουσιάζει ασυνήθιστη συμπεριφορά ή δεν μπορεί να παρακολουθηθεί.
Δεν χρειάζεται κάθε δάγκωμα αντιλυσσικό εμβόλιο. Ο γιατρός αξιολογεί το είδος της επαφής, το ζώο και τις συνθήκες του περιστατικού και αποφασίζει αν χρειάζεται εμβόλιο ή άλλη προφύλαξη.
Πώς μπορούμε να προλάβουμε τα δαγκώματα;
Τα παιδιά χρειάζεται να μαθαίνουν να μην πλησιάζουν άγνωστα ζώα και να μην ενοχλούν έναν σκύλο ή μια γάτα όταν τρώει, κοιμάται ή φροντίζει τα μικρά της.
Δεν προσπαθούμε επίσης να πάρουμε ένα παιχνίδι ή κάποιο αντικείμενο από το στόμα ενός ζώου.
Ακόμη και ένα ήρεμο και γνώριμο κατοικίδιο μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά όταν φοβηθεί, πονάει ή αισθανθεί ότι απειλείται. Για τον λόγο αυτό, τα μικρά παιδιά δεν πρέπει να μένουν χωρίς επίβλεψη μαζί με ζώα.
Το βασικό που πρέπει να θυμόμαστε
Ένα δάγκωμα από ζώο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα υπάρξει κάποια επιπλοκή. Καλό πλύσιμο του τραύματος για 15 λεπτά, έλεγχος του εμβολιασμού του παιδιού και ιατρική εκτίμηση όταν χρειάζεται είναι τα σημαντικότερα βήματα.
Αν υπάρχει αμφιβολία για το βάθος του τραύματος, το είδος του ζώου ή τον κίνδυνο λοίμωξης ή λύσσας, είναι προτιμότερο να ζητήσουμε τη συμβουλή γιατρού.