Λοιμώξεις & εμβόλια

paidiatros evelina koutra Εξωτερική ωτίτιδα στα παιδιά

Εξωτερική ωτίτιδα στα παιδιά: πώς προκαλείται και πώς αντιμετωπίζεται

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 3 - 5 λεπτά)

Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο με θάλασσα, πισίνα και ατελείωτες βουτιές! Μαζί με τις καλοκαιρινές απολαύσεις, όμως, μπορεί να εμφανιστούν και κάποια μικρά προβλήματα, με ένα από τα πιο συνηθισμένα να είναι η εξωτερική ωτίτιδα, γνωστή και ως «ωτίτιδα του κολυμβητή».

Πρόκειται για φλεγμονή του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου και εμφανίζεται συχνότερα τους καλοκαιρινούς μήνες, ιδιαίτερα σε παιδιά που περνούν πολλές ώρες στο νερό.

Γιατί το κολύμπι μπορεί να προκαλέσει ωτίτιδα;

Η συχνή και παρατεταμένη έκθεση στο νερό είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εξωτερικής ωτίτιδας, γι’ αυτό και η πάθηση είναι ιδιαίτερα συχνή το καλοκαίρι και στα παιδιά που κολυμπούν συχνά. Άλλωστε, γι’ αυτό είναι γνωστή και ως «ωτίτιδα του κολυμβητή».

Όταν παραμένει νερό μέσα στον έξω ακουστικό πόρο, αυξάνεται η υγρασία και δημιουργείται ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων. Παράλληλα, η παρατεταμένη επαφή με το νερό μπορεί να ερεθίσει και να «μαλακώσει» το δέρμα που επενδύει τον ακουστικό πόρο, κάνοντάς το πιο ευάλωτο σε μικροτραυματισμούς και λοιμώξεις.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η εξωτερική ωτίτιδα οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη. Ωστόσο, το κολύμπι δεν είναι ο μόνος παράγοντας κινδύνου. Το ξύσιμο του αυτιού, η προσπάθεια καθαρισμού με μπατονέτες ή η τοποθέτηση άλλων αντικειμένων εντός, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος ερεθισμός ή τραυματισμός του δέρματος του ακουστικού πόρου μπορεί να διευκολύνει την ανάπτυξη μικροβίων.

Πιο σπάνια, η φλεγμονή μπορεί να σχετίζεται με μυκητιασική λοίμωξη ή αλλεργική αντίδραση.

Έτσι, οι καλοκαιρινές βουτιές από μόνες τους δεν σημαίνουν ότι ένα παιδί θα εμφανίσει εξωτερική ωτίτιδα. Ο συνδυασμός όμως νερού, υγρασίας και ερεθισμού ή τραυματισμού του ακουστικού πόρου μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισής της.

Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί έχει εξωτερική ωτίτιδα;

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος στο αυτί.

Σε αντίθεση με άλλες μορφές ωτίτιδας, στην εξωτερική ωτίτιδα ο πόνος γίνεται πιο έντονος όταν αγγίζουμε ή τραβάμε απαλά το πτερύγιο του αυτιού ή πιέζουμε την περιοχή μπροστά από το αυτί.

Το παιδί μπορεί επίσης να παραπονιέται για:

  • φαγούρα στο αυτί
  • αίσθημα βουλώματος ή πίεσης
  • μειωμένη ακοή
  • ευαισθησία γύρω από το αυτί
  • υγρό ή έκκριση από τον ακουστικό πόρο

Σε πιο έντονη φλεγμονή, το πτερύγιο του αυτιού μπορεί να εμφανίζεται ερυθρό ή πρησμένο.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να την προλάβουμε;

Η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική στα παιδιά που κολυμπούν συχνά.

Αποφεύγουμε τις μπατονέτες. Το κερί του αυτιού έχει προστατευτικό ρόλο και δεν χρειάζεται να αφαιρείται συστηματικά. Οι μπατονέτες μπορούν να τραυματίσουν τον έξω ακουστικό πόρο και, επιπλέον, να σπρώξουν το κερί βαθύτερα.

Μετά το μπάνιο, μπορούμε να σκουπίσουμε απαλά μόνο το εξωτερικό μέρος του αυτιού με μια πετσέτα.

Αν έχει παραμείνει νερό στο αυτί, μπορούμε να γείρουμε το κεφάλι του παιδιού προς την ίδια πλευρά και να αφήσουμε το νερό να απομακρυνθεί φυσικά. 

Δεν χρειάζεται να αποφεύγει το παιδί το κολύμπι επειδή φοβόμαστε την εξωτερική ωτίτιδα. Για τα περισσότερα παιδιά, η σωστή φροντίδα μετά το μπάνιο είναι αρκετή.

Χρειάζονται ωτοασπίδες;

Δεν είναι απαραίτητες για όλα τα παιδιά που κολυμπούν.

Μπορούν, όμως, να φανούν χρήσιμες σε παιδιά που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια εξωτερικής ωτίτιδας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να συζητηθεί με τον Παιδίατρο ή τον Ωτορινολαρυγγολόγο η χρήση κατάλληλων ωτοασπίδων κολύμβησης.

Σημαντικό είναι να εφαρμόζουν σωστά και να μην προκαλούν τραυματισμό ή ερεθισμό του ακουστικού πόρου.

Αν το παιδί έχει εξωτερική ωτίτιδα, μπορεί να κολυμπήσει;

Όταν υπάρχει ενεργή εξωτερική ωτίτιδα, είναι προτιμότερο να αποφεύγεται προσωρινά το κολύμπι και η είσοδος νερού στο αυτί, μέχρι να υποχωρήσει η φλεγμονή και να ολοκληρωθεί η θεραπεία που έχει συστήσει ο γιατρός.

Η συνέχιση της έκθεσης στο νερό μπορεί να καθυστερήσει την υποχώρηση των συμπτωμάτων.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της φλεγμονής και συνήθως περιλαμβάνει ωτικές σταγόνες, οι οποίες μπορεί να περιέχουν αντιβιοτικό, κορτικοστεροειδές ή συνδυασμό φαρμακευτικών ουσιών.

Η επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος εξαρτάται από την εικόνα του αυτιού και από το αν το τύμπανο είναι ακέραιο.

Τα αντιβιοτικά από το στόμα δε χρειάζονται συνήθως για μια απλή εξωτερική ωτίτιδα. Μπορεί να χρειαστούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν η λοίμωξη επεκτείνεται έξω από τον ακουστικό πόρο ή όταν υπάρχουν ειδικοί παράγοντες κινδύνου.

Πότε χρειάζεται να δει το παιδί γιατρό;

Αν το παιδί εμφανίσει έντονο ή επίμονο πόνο στο αυτί, έκκριση, σημαντικό πρήξιμο ή ερυθρότητα, πυρετό, μειωμένη ακοή ή αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να εξεταστεί το παιδί όταν ο πόνος είναι έντονος ή όταν η περιοχή γύρω από το αυτί αρχίζει να πρήζεται ή να κοκκινίζει.

Μικρές κινήσεις για μεγαλύτερη προστασία

Η εξωτερική ωτίτιδα είναι συχνή, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο με απλά μέτρα.

Δεν βάζουμε μπατονέτες ή άλλα αντικείμενα μέσα στα αυτιά, αποφεύγουμε τον τραυματισμό του ακουστικού πόρου, φροντίζουμε να απομακρύνεται απαλά το νερό μετά το κολύμπι και ζητάμε ιατρική συμβουλή όταν εμφανιστούν συμπτώματα.

Και πάνω απ' όλα, δεν χρειάζεται να στερήσουμε από τα παιδιά τις καλοκαιρινές τους βουτιές. Με λίγη σωστή φροντίδα, μπορούν να απολαμβάνουν τη θάλασσα και την πισίνα με ασφάλεια!

paidiatros evelina koutra streptokokkiki amygdalitida

Πονόλαιμος στα παιδιά: ίωση ή στρεπτόκοκκος;

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Ο πόνος στον λαιμό είναι ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που οδηγούν ένα παιδί στον παιδίατρο. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για μια απλή ιογενή λοίμωξη. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η αιτία είναι βακτηριακή — και πιο συγκεκριμένα, ο στρεπτόκοκκος.

Ας δούμε με απλά λόγια τι είναι η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, πώς ξεχωρίζει από την ιογενή και πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Τι είναι η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα

Η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα είναι μια βακτηριακή λοίμωξη του λαιμού και των αμυγδαλών. Προσβάλλει συχνότερα παιδιά σχολικής ηλικίας και μεταδίδεται εύκολα από παιδί σε παιδί, κυρίως μέσω σταγονιδίων από βήχα, φτέρνισμα ή στενή επαφή.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες «ιώσεις του λαιμού», εδώ ο οργανισμός δε μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του το μικρόβιο και χρειάζεται αντιβιοτική αγωγή.

Ποια συμπτώματα εμφανίζει συνήθως το παιδί

Η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα ξεκινά συχνά απότομα και μπορεί να προκαλέσει:

  • έντονο πόνο στον λαιμό

  • δυσκολία στην κατάποση

  • πυρετό

  • κόκκινες και πρησμένες αμυγδαλές, συχνά με λευκά σημάδια

  • πρησμένους και επώδυνους λεμφαδένες στον λαιμό

  • πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά

Κάποια παιδιά μπορεί να δείχνουν καταβεβλημένα και να μην έχουν όρεξη για φαγητό.

Στρεπτόκοκκος ή ίωση; Πώς ξεχωρίζουν

Εδώ υπάρχει συχνά σύγχυση — και είναι απολύτως λογικό.

Οι ιογενείς αμυγδαλίτιδες, που είναι και οι πιο συχνές, συνοδεύονται συνήθως από:

  • συνάχι ή μπουκωμένη μύτη

  • βήχα

  • βράχνιασμα

Αντίθετα, στη στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα:

  • ο πόνος στον λαιμό είναι το κυρίαρχο σύμπτωμα

  • δεν υπάρχει συνήθως βήχας ή ρινική καταρροή

  • ο πυρετός είναι συχνός και υψηλός

Παρόλα αυτά, μόνο η κλινική εικόνα δεν αρκεί πάντα για να είμαστε βέβαιοι.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Για να επιβεβαιωθεί αν πρόκειται για στρεπτόκοκκο, ο παιδίατρος μπορεί να πάρει φαρυγγικό επίχρισμα και να κάνει ειδικό γρήγορο τεστ (strep test). Σε περίπτωση που το strep test είναι αρνητικό, αλλά υπάρχει υψηλή υποψία για στρεπτόκοκκο μπορεί να ληφθεί και καλλιέργεια από το φάρυγγα. 

Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική:

  • γιατί ο στρεπτόκοκκος χρειάζεται αντιβίωση

  • ενώ οι ιογενείς λοιμώξεις όχι

Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών δεν ωφελεί και μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον.

Ποια είναι η θεραπεία

Όταν επιβεβαιωθεί η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, η αντιμετώπιση γίνεται με αντιβιοτική αγωγή, η οποία χορηγείται συνήθως για 10 ημέρες.

Τα περισσότερα παιδιά:

  • αρχίζουν να νιώθουν καλύτερα μέσα σε 1–2 ημέρες

  • έχουν σημαντική μείωση του πόνου και του πυρετού

  • παύουν να μεταδίδουν το μικρόβιο μετά τις πρώτες 24 ώρες θεραπείας

Είναι πολύ σημαντικό η αγωγή να ολοκληρώνεται κανονικά, ακόμη κι αν το παιδί δείχνει καλύτερα από τις πρώτες ημέρες. Η έγκαιρη και σωστή θεραπεία βοηθά το παιδί να αναρρώσει γρηγορότερα, περιορίζει τη μετάδοση σε άλλα παιδιά και προλαμβάνει σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές.

Πότε να απευθυνθείτε στον παιδίατρο

Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο αν:

  • το παιδί έχει υψηλό πυρετό

  • ο πόνος στον λαιμό είναι έντονος ή επιμένει παρά την αντιβιοτική αγωγή

  • δυσκολεύεται να καταπιεί

  • εμφανίζει πρησμένους λεμφαδένες ή λευκά σημάδια στις αμυγδαλές

Η σωστή καθοδήγηση κάνει πάντα τη διαφορά.

Ένα τελευταίο μήνυμα

Ο πονόλαιμος στα παιδιά είναι κάτι που σχεδόν όλοι οι γονείς θα συναντήσουν κάποια στιγμή και, τις περισσότερες φορές, δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Όταν όμως πρόκειται για στρεπτοκοκκική λοίμωξη, η σωστή εκτίμηση και καθοδήγηση από τον παιδίατρο βοηθούν το παιδί να αναρρώσει γρήγορα και με ασφάλεια. Με έγκαιρη διάγνωση, την κατάλληλη θεραπεία και λίγη υπομονή, τα παιδιά επιστρέφουν σύντομα στις καθημερινές τους δραστηριότητες — και οι γονείς στην ηρεμία τους.

παιδιατρος εβελινα κουτρα Πότε μπορεί να επιστρέψει το παιδί στο σχολείο μετά από μια λοίμωξη;

Πότε μπορεί να επιστρέψει το παιδί στο σχολείο μετά από μια λοίμωξη;

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 3 - 5 λεπτά)

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που δέχεται κάθε παιδίατρος είναι:

«Μπορεί να πάει αύριο σχολείο;»

Οι γονείς θέλουν να προστατεύσουν τόσο το δικό τους παιδί όσο και τα υπόλοιπα παιδιά της τάξης. Από την άλλη, δεν είναι πάντα εύκολο να γνωρίζουμε πότε ένα παιδί δεν είναι πλέον τόσο μεταδοτικό ή πότε είναι αρκετά καλά ώστε να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στη διάγνωση, αλλά και στη γενική κατάσταση του παιδιού. Ένα παιδί πρέπει να μπορεί να συμμετέχει άνετα στις δραστηριότητες του σχολείου και να μη χρειάζεται συνεχή φροντίδα που δεν μπορεί να παρέχει το σχολικό προσωπικό.

Ας δούμε τι ισχύει για τις πιο συχνές λοιμώξεις.

Πυρετός

Το παιδί μπορεί να επιστρέψει όταν:

  • δεν έχει πυρετό για τουλάχιστον 24 ώρες, χωρίς τη χρήση αντιπυρετικών φαρμάκων,
  • αισθάνεται καλά και μπορεί να συμμετέχει στις δραστηριότητες της τάξης.

Κρυολόγημα

Ένα απλό κρυολόγημα δεν αποτελεί πάντα λόγο αποχής από το σχολείο.

Εάν το παιδί έχει μόνο ήπια συμπτώματα, όπως καταρροή ή ήπιο βήχα χωρίς πυρετό, αλλά έχει καλή διάθεση και μπορεί να συμμετέχει στις δραστηριότητες, συνήθως μπορεί να πάει σχολείο.

Αντίθετα, εάν έχει έντονη κακουχία, δυσκολία στην αναπνοή ή πυρετό, καλό είναι να παραμείνει στο σπίτι.

Γρίπη

Το παιδί μπορεί να επιστρέψει στο σχολείο όταν:

  • δεν έχει πυρετό για τουλάχιστον 24 ώρες, χωρίς τη χρήση αντιπυρετικών φαρμάκων, και
  • αισθάνεται αρκετά καλά.

Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση, μυαλγίες και αδυναμία που επιμένουν ακόμη και μετά την υποχώρηση του πυρετού. Για τον λόγο αυτό, η επιστροφή στο σχολείο δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο ότι το παιδί είναι απύρετο, αλλά και στο αν έχει ανακτήσει την ενέργειά του.

Γαστρεντερίτιδα (εμετοί ή διάρροια)

Το παιδί μπορεί να επιστρέψει όταν:

  • έχουν περάσει τουλάχιστον 24 ώρες από το τελευταίο επεισόδιο εμέτου ή διάρροιας,
  • μπορεί να πιει και να φάει φυσιολογικά,
  • η γενική του κατάσταση είναι καλή.

Στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα

Εφόσον έχει ξεκινήσει η κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, το παιδί μπορεί συνήθως να επιστρέψει:

  • 24 ώρες μετά την έναρξη του αντιβιοτικού,
  • εφόσον δεν έχει πυρετό και αισθάνεται καλύτερα.

Επιπεφυκίτιδα

Δε χρειάζεται κάθε παιδί με επιπεφυκίτιδα να μείνει στο σπίτι.

Εάν το παιδί αισθάνεται καλά και μπορεί να τηρεί βασικούς κανόνες υγιεινής (π.χ. να μην τρίβει τα μάτια του και να πλένει τα χέρια του), συνήθως δεν απαιτείται αποχή μόνο λόγω της επιπεφυκίτιδας.

Νόσος χεριών, ποδιών, στόματος (Coxsackie)

Το παιδί μπορεί να επιστρέψει όταν:

  • δεν έχει πυρετό,
  • αισθάνεται αρκετά καλά ώστε να συμμετέχει στις δραστηριότητες,
  • οι πληγές στο στόμα δεν το δυσκολεύουν σημαντικά.

Να θυμάστε ότι ο ιός μπορεί να συνεχίσει να αποβάλλεται για αρκετές εβδομάδες, επομένως η παρατεταμένη αποχή δεν αποτρέπει πλήρως τη μετάδοση.

Σταφυλοκοκκικές και άλλες δερματικές λοιμώξεις

Το παιδί μπορεί συνήθως να επιστρέψει στο σχολείο όταν έχει ξεκινήσει την κατάλληλη θεραπεία, οι δερματικές βλάβες έχουν αρχίσει να δημιουργούν κρούστα, δεν οροροούν (δεν "τρέχει" δηλαδή πύον) ή μπορούν να καλυφθούν επαρκώς και ο παιδίατρος κρίνει ότι μπορεί να επιστρέψει με ασφάλεια.

Ψείρες

Tα παιδιά δεν χρειάζεται να αποκλείονται από το σχολείο μόνο επειδή έχουν ψείρες.

Μπορούν να επιστρέψουν κανονικά μετά την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας.

Και αν το παιδί εξακολουθεί να βήχει ή να έχει καταρροή;

Ο ήπιος βήχας ή η καταρροή μπορεί να επιμένουν για αρκετές ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες μετά από μια λοίμωξη.

Εφόσον το παιδί αισθάνεται καλά και δεν έχει πυρετό, τα συμπτώματα αυτά από μόνα τους δεν αποτελούν συνήθως λόγο παραμονής στο σπίτι.

Πότε πρέπει οπωσδήποτε να μείνει στο σπίτι;

Το παιδί δεν πρέπει να πάει στο σχολείο ή στον παιδικό σταθμό όταν:

  • έχει πυρετό και παράλληλα παρουσιάζει άλλα συμπτώματα, όπως πονόλαιμο, εξάνθημα, εμετούς ή διάρροια, ή όταν η γενική του κατάσταση δεν είναι καλή,
  • εμφανίζει έντονη υπνηλία, δυσκολεύεται να ξυπνήσει, είναι ασυνήθιστα ευερέθιστο, κλαίει συνεχώς ή δυσκολεύεται να αναπνεύσει,
  • έχει διάρροια, ιδιαίτερα όταν οι κενώσεις δεν μπορούν να συγκρατηθούν στην πάνα ή όταν το παιδί δεν προλαβαίνει να φτάσει στην τουαλέτα,
  • έχει κάνει δύο ή περισσότερους εμετούς μέσα στο τελευταίο 24ωρο,
  • έχει επίμονο κοιλιακό άλγος, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πυρετό ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα,
  • έχει πληγές στο στόμα με έντονη σιελόρροια, ώστε να μην μπορεί να συγκρατήσει τα σάλια του,
  • εμφανίσει εξάνθημα μαζί με πυρετό ή αλλαγή στη συμπεριφορά,
  • έχει δερματικές βλάβες που εκκρίνουν υγρό και δεν μπορούν να καλυφθούν πλήρως με επίδεσμο.

Μικρές συνήθειες που μειώνουν τη μετάδοση των λοιμώξεων

Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε όλες τις ιώσεις και τις λοιμώξεις, όμως μερικές απλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσής τους στο σχολείο ή στον παιδικό σταθμό.

Υπενθυμίστε στο παιδί σας να:

  • πλένει συχνά και σωστά τα χέρια του, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό, μετά τη χρήση της τουαλέτας, αφού φυσήξει τη μύτη του ή αφού αγγίξει επιφάνειες που χρησιμοποιούν πολλοί άνθρωποι,

  • βήχει ή φτερνίζεται στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα του και όχι στις παλάμες του,

  • χρησιμοποιεί χαρτομάντιλο όταν φτερνίζεται ή βήχει και να το πετά αμέσως μετά τη χρήση,

  • αποφεύγει να μοιράζεται φαγητό, ποτήρια, μπουκάλια ή μαχαιροπίρουνα με τους συμμαθητές του.

Αυτές οι απλές συνήθειες προστατεύουν όχι μόνο το ίδιο το παιδί, αλλά και τους συμμαθητές, τους εκπαιδευτικούς και την οικογένειά του.

Τι να θυμόμαστε

Στόχος δεν είναι μόνο να περιορίσουμε τη μετάδοση των λοιμώξεων, αλλά και να εξασφαλίσουμε ότι το παιδί έχει αναρρώσει αρκετά ώστε να περάσει μια άνετη και ασφαλή ημέρα στο σχολείο.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευτείτε τον Pαιδίατρό σας. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και ορισμένες λοιμώξεις μπορεί να χρειάζονται εξατομικευμένες οδηγίες πριν από την επιστροφή στο σχολείο ή τον παιδικό σταθμό.

paidiatros evelina koutra synchrones-systaseis-gia-emboliasmo-kata-ten-enkymosyne

Σύγχρονες συστάσεις για εμβολιασμούς κατά την εγκυμοσύνη

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Η εγκυμοσύνη είναι μια μοναδική περίοδος γεμάτη συναισθήματα — χαρά, ανυπομονησία, τρυφερότητα, αλλά και μία φυσιολογική ανησυχία που συνοδεύει κάθε νέα αρχή. Μέσα σε αυτήν τη γλυκιά διαδρομή, η φροντίδα της υγείας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, αφού αφορά δύο ζωές ταυτόχρονα.
Ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους πρόληψης ασθενειών είναι οι εμβολιασμοί στην εγκυμοσύνη. Δεν είναι απλώς μια ιατρική σύσταση — είναι μια πράξη αγάπης και προστασίας προς το μωρό που περιμένετε.

Γιατί είναι τόσο σημαντικοί οι εμβολιασμοί

Κατά τη διάρκεια της κύησης, το ανοσοποιητικό σύστημα της γυναίκας αλλάζει ώστε να υποστηρίξει το έμβρυο. Αυτές οι φυσιολογικές προσαρμογές ωστόσο, μπορεί να κάνουν τη μέλλουσα μητέρα πιο ευάλωτη σε λοιμώξεις. Ορισμένες από αυτές τις λοιμώξεις, όπως η γρίπη ή ο κοκκύτης, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, τόσο στην ίδια, όσο και στο μωρό.

Ο εμβολιασμός λειτουργεί σαν δίχτυ προστασίας: προφυλάσσει τη μέλλουσα μητέρα από επικίνδυνες ασθένειες, ενώ ταυτόχρονα μεταφέρει αντισώματα στο μωρό μέσω του πλακούντα, προσφέροντάς του προστασία για τους πρώτους μήνες ζωής — τότε που το ίδιο δεν έχει ακόμη τη δυνατότητα να εμβολιαστεί.

Ποιοι εμβολιασμοί συνιστώνται 

Εμβόλιο κατά της γρίπης 

Η γρίπη μπορεί να είναι πιο σοβαρή κατά την εγκυμοσύνη, προκαλώντας επιπλοκές, όπως η πνευμονία. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης συνιστάται σε κάθε στάδιο της εγκυμοσύνης, ιδίως εάν αυτή συμπίπτει με την εποχή έξαρσης της γρίπης (από Οκτώβριο έως Απρίλιο).
Το εμβόλιο είναι απόλυτα ασφαλές. Μετά τον εμβολιασμό, η μητέρα αναπτύσσει αντισώματα που περνούν στο έμβρυο και το προστατεύουν τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση. Έτσι, μειώνονται σημαντικά οι πιθανότητες να αρρωστήσει τόσο η ίδια όσο και το νεογνό.

Εμβόλιο κατά του κοκκύτη 

Ο κοκκύτης είναι μια μεταδοτική νόσος που προκαλεί έντονο βήχα και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για τα νεογνά, ειδικά τους πρώτους μήνες ζωής.
Στην Ελλάδα συνιστάται μία δόση του εμβολίου Tdap (τετάνου, διφθερίτιδας και κοκκύτη) σε κάθε εγκυμοσύνη, κατά προτίμηση μεταξύ 27ης και 36ης εβδομάδας κύησης.
Η χορήγηση σε αυτό το στάδιο εξασφαλίζει ότι το σώμα θα έχει αρκετό χρόνο να δημιουργήσει αντισώματα, τα οποία θα περάσουν στο μωρό πριν από τη γέννησή του. Έτσι, το νεογνό προστατεύεται από την πρώτη στιγμή, έως ότου ξεκινήσει το δικό του πρόγραμμα εμβολιασμού.

Εμβόλιο κατά του RSV (Αναπνευστικού Συγκυτιακού Ιού)

Πρόσφατα έγινε διαθέσιμο στην Ελλάδα το εμβόλιο κατά του RSV, ενός ιού που προκαλεί λοιμώξεις του αναπνευστικού όπως βρογχιολίτιδα και πνευμονία, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε νοσηλεία, ιδιαίτερα σε μικρά βρέφη. Στην Ελλάδα, το εμβόλιο αυτό συστήνεται σε εγκύους μεταξύ 32ης και 36ης+6 εβδομάδας κύησης, όταν η αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού είναι μεταξύ 1ης Νοεμβρίου και 31ης Μαρτίου. Ο εμβολιασμός σε αυτό το στάδιο εξασφαλίζει ότι τα αντισώματα θα περάσουν στο μωρό και θα το προστατεύσουν αμέσως μετά τη γέννησή του, κατά τους πρώτους κρίσιμους μήνες ζωής.

Εμβόλιο κατά του ιού COVID-19

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι ο COVID-19 μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τις εγκύους, αυξάνοντας τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή νοσηλείας. Τα διαθέσιμα εμβόλια είναι ασφαλή κατά την εγκυμοσύνη, δεν περιέχουν ζωντανό ιό και προσφέρουν προστασία τόσο στη μητέρα όσο και στο νεογνό.
Ανάλογα με το πότε έγινε η τελευταία δόση, μπορεί να συστηθεί αναμνηστική δόση κατά τη διάρκεια της κύησης, ιδιαίτερα αν η εγκυμοσύνη συμπίπτει με περίοδο αυξημένων κρουσμάτων.

Πότε να τα προγραμματίσετε

Πριν μείνετε έγκυος είναι καλό να ελέγξετε το εμβολιαστικό σας ιστορικό. Εμβόλια όπως της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς (MMR) ή της ανεμευλογιάς τα οποία περιέχουν ζώντες εξασθενημένους ιούς, δεν πρέπει να γίνονται κατά τη διάρκεια της κύησης, επομένως είναι σημαντικό να βεβαιωθείτε ότι έχετε ήδη ανοσία πριν τη σύλληψη.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ο γυναικολόγος θα σας καθοδηγήσει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για κάθε εμβόλιο, ώστε να έχετε τη μέγιστη προστασία.

Είναι ασφαλή τα εμβόλια στην εγκυμοσύνη;

Ναι. Τα εμβόλια που συνιστώνται στην εγκυμοσύνη δεν περιέχουν ζωντανούς ιούς και επομένως δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη. Έχουν μελετηθεί εκτενώς και θεωρούνται ασφαλή τόσο για τη μητέρα, όσο και για το έμβρυο.
Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι ήπιες — ελαφρύς πόνος στο σημείο της ένεσης, πονοκέφαλος ή χαμηλός πυρετός — και συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες.

Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας

Μην διστάσετε να ρωτήσετε ποια εμβόλια είναι απαραίτητα, πότε είναι προτιμότερο να τα κάνετε και τι πρέπει να γνωρίζετε εάν έχετε ήδη κάνει κάποια δόση στο παρελθόν.
Κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική· γι’ αυτό είναι σημαντικό οι αποφάσεις να λαμβάνονται με εξατομικευμένη καθοδήγηση. Ο γιατρός σας γνωρίζει τις τρέχουσες συστάσεις και θα σας βοηθήσει να επιλέξετε με σιγουριά το σωστό πλάνο.

Συμπέρασμα

Ο εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και φροντίδας — ένα δώρο υγείας για εσάς και το μωρό σας.
Με τη σωστή ενημέρωση, την καθοδήγηση του γιατρού και την έγκαιρη πρόληψη μπορείτε να νιώθετε σιγουριά ότι κάνετε το καλύτερο δυνατό για να υποδεχθείτε το μωρό σας με ασφάλεια, αγάπη και υγεία.

παιδιατρος εβελινα κουτρα Τα συχνότερα λάθη που κάνουμε όταν ένα παιδί έχει πυρετό

Τα συχνότερα λάθη που κάνουμε όταν ένα παιδί έχει πυρετό

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Ο πυρετός είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα στην παιδική ηλικία και ένας από τους πιο συχνούς λόγους ανησυχίας των γονιών.

Ένα παιδί με υψηλή θερμοκρασία μπορεί εύκολα να προκαλέσει άγχος και την ανάγκη να κάνουμε κάτι άμεσα για να το βοηθήσουμε. Ωστόσο, κάποιες συνηθισμένες πρακτικές δεν είναι πάντα απαραίτητες και μπορεί να οδηγήσουν σε λάθη.

Το σημαντικότερο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι δεν αντιμετωπίζουμε μόνο τον αριθμό στο θερμόμετρο, αλλά το παιδί συνολικά: τη διάθεσή του, την ενυδάτωσή του, την αναπνοή του και τη γενική του εικόνα.

Ας δούμε τα πιο συχνά λάθη και τι μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά.

Πανικοβαλλόμαστε από τον αριθμό στο θερμόμετρο

Ένας υψηλός πυρετός μπορεί να τρομάξει τους γονείς, όμως η θερμοκρασία από μόνη της δε μας δείχνει πόσο σοβαρή είναι μια λοίμωξη.

Οι ιώσεις στα παιδιά μπορούν να προκαλέσουν αρκετά υψηλό πυρετό, ενώ ένα παιδί με χαμηλότερη θερμοκρασία μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή αν είναι εμφανώς άρρωστο.

Πιο σημαντικό από τον αριθμό είναι:

  • αν το παιδί έχει καλή επαφή με τοπεριβάλλον,
  • αν πίνει υγρά,
  • αν δε συσκολεύεται στην αναπνοή.

Δίνουμε αντιπυρετικό μόνο και μόνο επειδή έχει πυρετό

Ο στόχος του αντιπυρετικού δεν είναι να «μηδενίσει» τον πυρετό ή να φέρει τη θερμοκρασία στους 36,6°C.

Τα αντιπυρετικά χορηγούνται κυρίως όταν το παιδί δυσφορεί, πονάει ή δεν μπορεί να ξεκουραστεί. 

Ένα παιδί που έχει πυρετό αλλά παίζει, επικοινωνεί και αισθάνεται σχετικά καλά, δε χρειάζεται απαραίτητα φάρμακο μόνο λόγω του αριθμού της θερμοκρασίας.

Μετράμε συνεχώς τη θερμοκρασία

Είναι φυσιολογικό οι γονείς να θέλουν να παρακολουθούν τον πυρετό, όμως οι συνεχείς μετρήσεις συχνά αυξάνουν το άγχος χωρίς να προσφέρουν ουσιαστική πληροφορία.

Πιο χρήσιμο είναι να παρατηρούμε το παιδί:

  • έχει διάθεση;
  • πίνει;
  • ουρεί κανονικά;
  • ξεκουράζεται;
  • δείχνει να βελτιώνεται ή να χειροτερεύει;

Ξυπνάμε το παιδί που κοιμάται ήρεμα για να μετρήσουμε πυρετό ή να δώσουμε αντιπυρετικό

Ο ύπνος είναι σημαντικός για την ανάρρωση.

Αν ένα παιδί κοιμάται άνετα, αναπνέει φυσιολογικά και δεν υπάρχει κάποιος λόγος ανησυχίας, συνήθως δεν χρειάζεται να το ξυπνάμε επανειλημμένα μόνο για να ελέγξουμε τη θερμοκρασία του.

Ντύνουμε υπερβολικά το παιδί

Το παιδί με πυρετό δεν χρειάζεται πολλές κουβέρτες ή βαριά ρούχα.

Η υπερβολική ένδυση μπορεί να το κάνει άβολα και να δυσκολέψει την αποβολή της επιπλέον θερμότητας.

Προτιμούμε ελαφριά ρούχα και ένα άνετο περιβάλλον.

Κάνουμε κρύα μπάνια ή χρησιμοποιούμε παγωμένες κομπρέσες

Οι πολύ κρύες κομπρέσες και τα παγωμένα μπάνια μπορεί να προκαλέσουν ρίγος και να κάνουν το παιδί να αισθανθεί χειρότερα.

Δεν χρειάζεται να «πολεμήσουμε» τον πυρετό με ακραίες μεθόδους. Στόχος είναι η άνεση του παιδιού.

Πιέζουμε το παιδί να φάει

Κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης είναι φυσιολογικό η όρεξη του παιδιού να μειώνεται.

Δεν χρειάζεται να πιέσουμε το παιδί να φάει. Η προτεραιότητα είναι η καλή ενυδάτωση.

Προσφέρουμε συχνά υγρά και αφήνουμε την όρεξη για φαγητό να επανέλθει σταδιακά.

Δίνουμε λάθος δόση αντιπυρετικού

Στα παιδιά η δόση των αντιπυρετικών υπολογίζεται με βάση το βάρος και όχι με την ηλικία.

Δεν αυξάνουμε τη δόση επειδή ο πυρετός είναι υψηλός και δε δίνουμε συχνότερα φάρμακο από το προβλεπόμενο χωρίς συγκεκριμένη οδηγία. 

Κρατάμε επιπλέον σημειωμένες τις ώρες χορήγησης των φαρμάκων ώστε να αποφύγουμε τυχόν λάθη.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με τον παιδίατρο;

Ζητήστε ιατρική συμβουλή όταν το παιδί:

  • είναι μικρό σε ηλικία και εμφανίσει πυρετό (ιδίως μικρότερο των 3 μηνών),
  • δυσκολεύεται στην αναπνοή,
  • είναι πολύ υπνηλικό ή δυσκολεύεται να ξυπνήσει,
  • δεν πίνει υγρά ή έχει σημεία αφυδάτωσης,
  • παρουσιάζει επιδείνωση της εικόνας του,
  • ο πυρετός επιμένει ή συνοδεύεται από συμπτώματα που σας ανησυχούν.

Τι αξίζει να θυμόμαστε

Ο πυρετός είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα στην παιδική ηλικία και στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε ιογενείς λοιμώξεις που υποχωρούν με τον χρόνο.

Το σημαντικότερο δεν είναι μόνο ο αριθμός στο θερμόμετρο, αλλά το ίδιο το παιδί. Με σωστή ενημέρωση, ψυχραιμία και παρακολούθηση της γενικής του κατάστασης, μπορούμε να το φροντίσουμε με τον καλύτερο τρόπο.

paidiatros evelina koutra loimoxe-apo-rsv-ti-prepei-na-gnorizoun-oi-goneis

Λοίμωξη από RSV: τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 3 - 5 λεπτά)

Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, τα κρυολογήματα γίνονται πιο συχνά, ειδικά στα μικρά παιδιά. Ένας από τους ιούς που προκαλεί τις περισσότερες λοιμώξεις του αναπνευστικού είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV). Σχεδόν όλα τα παιδιά θα έρθουν σε επαφή μαζί του μέσα στα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους, και στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια.

Ωστόσο, στα βρέφη κάτω του ενός έτους —ιδίως στα πρόωρα μωρά— μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρή λοίμωξη, όπως βρογχιολίτιδα ή πνευμονία. Ο RSV είναι μάλιστα η συχνότερη αιτία βρογχιολίτιδας στα βρέφη, γι’ αυτό και η πρόληψη παίζει σημαντικό ρόλο.

Πώς μεταδίδεται ο RSV

Ο RSV εξαπλώνεται εύκολα, καθώς μεταδίδεται μέσω σταγονιδίων από το φτέρνισμα ή τον βήχα, αλλά και μέσω της επαφής με επιφάνειες ή αντικείμενα που έχουν μολυνθεί. Ένα παιχνίδι ή ένα φιλί αρκούν για να μεταφερθεί ο ιός από το ένα παιδί στο άλλο.

Η περίοδος έξαρσης του RSV είναι το φθινόπωρο και ο χειμώνας, με κορύφωση συνήθως τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο. Συχνά κυκλοφορεί ταυτόχρονα με άλλους ιούς του αναπνευστικού, όπως η γρίπη και ο COVID-19, κάτι που μπορεί να δυσκολεύει τη διάκριση των συμπτωμάτων.

Τα συμπτώματα του RSV

Τα πρώτα συμπτώματα του RSV εμφανίζονται συνήθως 4 έως 7 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Στις περισσότερες περιπτώσεις μοιάζουν με ένα απλό κρυολόγημα και υποχωρούν μέσα σε 1–2 εβδομάδες.

Συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό:

  • Ρινική καταρροή

  • Πονόλαιμος

  • Πονοκέφαλος

  • Κούραση ή υπνηλία

  • Πυρετός, συνήθως χαμηλός

Συμπτώματα από το κατώτερο αναπνευστικό:

  • Βήχας

  • Ταχύπνοια, δηλαδή γρήγορη αναπνοή

  • Συριγμός (το χαρακτηριστικό “σφύριγμα” στην αναπνοή)

  • Αναπνευστική δυσχέρεια ή δύσπνοια, δηλαδή κοιλιά που ανεβοκατεβαίνει γρήγορα ή πλευρά που "μπαίνουν" προς τα μέσα στην εισπνοή 

Στα βρέφη ο RSV μπορεί να προκαλέσει βρογχιολίτιδα, δηλαδή φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στους πνεύμονες, η οποία μπορεί να δυσκολέψει την αναπνοή. Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση ή και σύντομη νοσηλεία, ώστε να δοθεί οξυγόνο ή ενδοφλέβια υγρά για ενυδάτωση. Συνήθως η παραμονή στο νοσοκομείο διαρκεί λίγες μόνο ημέρες και τα μωρά αναρρώνουν πλήρως.

Πρόληψη: οι νέες δυνατότητες προστασίας από τον RSV

Τα τελευταία χρόνια, η ιατρική έχει κάνει σημαντικά βήματα στην πρόληψη της λοίμωξης από τον RSV. Πλέον, υπάρχουν τρεις ασφαλείς και αποτελεσματικές επιλογές, ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση του παιδιού ή της μητέρας:
ο εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη, το Nirsevimab για τα βρέφη και το Palivizumab για τα πιο ευάλωτα παιδιά.

 

Εμβολιασμός κατά την εγκυμοσύνη

Ο εμβολιασμός των εγκύων είναι μια νέα, απλή και ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης. Χορηγείται κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης (συνήθως μεταξύ 32ης και 36ης εβδομάδας) και επιτρέπει στη μητέρα να δημιουργήσει αντισώματα έναντι του ιού. Αυτά τα αντισώματα περνούν φυσικά στο έμβρυο μέσω του πλακούντα, προσφέροντας στο μωρό άμεση προστασία από τη γέννηση του.

Η προστασία αυτή διαρκεί τους πρώτους μήνες της ζωής — την περίοδο δηλαδή που τα νεογνά είναι πιο ευάλωτα και δεν μπορούν ακόμη να εμβολιαστούν τα ίδια. Ο εμβολιασμός θεωρείται ασφαλής για τη μητέρα και το μωρό και δεν επηρεάζει τον φυσιολογικό τοκετό ή τον θηλασμό.

 

Μονοκλωνικό αντίσωμα Nirsevimab

Για τα μωρά που γεννιούνται μέσα στην περίοδο κυκλοφορίας του RSV (Νοέμβριος έως Μάρτιος) και των οποίων η μητέρα δεν εμβολιάστηκε στην εγκυμοσύνη, υπάρχει η επιλογή του Nirsevimab. Πρόκειται για μονοκλωνικό αντίσωμα, δηλαδή μια έτοιμη μορφή «άμυνας» που παρέχει στο βρέφος παθητική ανοσία έναντι του ιού.

Η χορήγηση γίνεται μία μόνο φορά, συνήθως πριν το εξιτήριο από το μαιευτήριο ή μέσα στις πρώτες ημέρες της ζωής του μωρού. Με μία ένεση, το παιδί αποκτά προστασία που διαρκεί για όλη τη χειμερινή περίοδο.

Το Nirsevimab μπορεί επίσης να δοθεί σε:

  • Βρέφη έως 6 μηνών με παράγοντες κινδύνου για σοβαρή λοίμωξη (π.χ. πρόωρα, με καρδιοπάθειες ή πνευμονοπάθειες).

  • Παιδιά έως 2 ετών που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες (π.χ. με ανοσοκαταστολή ή σύνδρομα που επηρεάζουν την αναπνοή).

Αντίθετα, τα βρέφη των οποίων η μητέρα είχε εμβολιαστεί κατά την εγκυμοσύνη δε χρειάζονται επιπλέον προστασία με Nirsevimab, εκτός εάν υπάρχει ειδικός ιατρικός λόγος (π.χ. πρόωρος τοκετός πριν την 34η εβδομάδα).

Το Nirsevimab μπορεί να χορηγηθεί μαζί με τα εμβόλια ρουτίνας και δεν επηρεάζει τον προγραμματισμένο εμβολιασμό του παιδιού.

 

Μονοκλωνικό αντίσωμα Palivizumab (Synagis)

Πριν την έλευση του Nirsevimab, η μόνη διαθέσιμη προληπτική θεραπεία ήταν το Palivizumab (Synagis). Χρησιμοποιείται ακόμη σήμερα σε πρόωρα μωρά ή σε παιδιά με σοβαρές παθήσεις της καρδιάς ή των πνευμόνων, όπου ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης από RSV είναι μεγαλύτερος.

Σε αντίθεση με το Nirsevimab, το Palivizumab χρειάζεται επαναλαμβανόμενες δόσεις — μία ένεση κάθε μήνα καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας του ιού. Αν και απαιτεί περισσότερη παρακολούθηση, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο νοσηλείας στα παιδιά που το χρειάζονται.

Πώς αποφασίζει ο παιδίατρος ποια επιλογή είναι κατάλληλη

Η επιλογή του τρόπου πρόληψης εξαρτάται από την ηλικία του μωρού, τον μήνα γέννησης, την κατάσταση υγείας του και αν η μητέρα είχε εμβολιαστεί στην εγκυμοσύνη. Ο παιδίατρος εκτιμά κάθε περίπτωση ξεχωριστά και προτείνει την πιο κατάλληλη λύση για την οικογένεια.

Χάρη σε αυτές τις νέες επιλογές, τα περισσότερα μωρά μπορούν πλέον να περάσουν τον πρώτο τους χειμώνα με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο για σοβαρή λοίμωξη από RSV.

Πρακτικές συμβουλές πρόληψης

Μερικά απλά μέτρα μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα μόλυνσης:

  • Συχνό πλύσιμο των χεριών.

  • Καθαρισμός παιχνιδιών και επιφανειών.

  • Αποφυγή στενής επαφής του μωρού με άτομα που έχουν βήχα ή συνάχι.

  • Προσοχή στο κάπνισμα στον χώρο του παιδιού, γιατί το παθητικό κάπνισμα αυξάνει την πιθανότητα πιο σοβαρής λοίμωξης.

Αν το παιδί αρρωστήσει συνήθως αρκεί ξεκούραση, υγρά και λίγη υπομονή. 

Η ενημέρωση κάνει μεγάλη διαφορά

Ο RSV είναι ένας κοινός αλλά προβλέψιμος ιός. Με τη σωστή ενημέρωση, τα νέα μέσα πρόληψης και τη συνεργασία με τον παιδίατρο, οι γονείς μπορούν να προστατεύσουν αποτελεσματικά τα παιδιά τους. Είτε μέσω του εμβολιασμού στην εγκυμοσύνη, είτε με τη χορήγηση ειδικών αντισωμάτων όπως το Palivizumab και το Nirsevimab, κάθε βήμα πρόληψης προσφέρει μια ανάσα σιγουριάς και ηρεμίας για τον χειμώνα που έρχεται.

παιδιατροσ εβελινα κουτρα Λοιμώδης μονοπυρήνωση στα παιδιά

Λοιμώδης μονοπυρήνωση στα παιδιά

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη που συχνά προκαλεί ανησυχία στους γονείς λόγω του παρατεταμένου πυρετού, του έντονου πονόλαιμου, της κόπωσης και των διογκωμένων λεμφαδένων που μπορεί να εμφανιστούν.

Προκαλείται κυρίως από τον ιό Epstein–Barr (EBV), έναν ιό της οικογένειας των ερπητοϊών. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα έχουν έρθει σε επαφή με τον EBV μέχρι την ενηλικίωση, συχνά χωρίς να εμφανίσουν έντονα συμπτώματα.

Τι είναι η λοιμώδης μονοπυρήνωση;

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, γνωστή και ως «νόσος του φιλιού», είναι μια λοίμωξη που προκαλείται κυρίως από τον ιό Epstein–Barr.

Είναι πιο συχνή σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες (κυρίως μεταξύ 15 και 24 ετών), όμως μπορεί να εμφανιστεί και σε μικρότερα παιδιά. Στα μικρά παιδιά η λοίμωξη από EBV συχνά περνά απαρατήρητη ή προκαλεί ήπια συμπτώματα που μοιάζουν με μια κοινή ίωση.

Μετά την αρχική λοίμωξη, ο ιός παραμένει στον οργανισμό σε ανενεργή (λανθάνουσα) μορφή. Αυτό είναι χαρακτηριστικό των ιών της οικογένειας των ερπητοϊών και δε σημαίνει ότι το άτομο παραμένει άρρωστο.

Πώς μεταδίδεται ο EBV;

Ο EBV μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου, γι’ αυτό και η λοιμώδης μονοπυρήνωση έχει πάρει την ονομασία «νόσος του φιλιού».

Η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω:

  • κοινής χρήσης ποτηριών, μπουκαλιών ή μαχαιροπίρουνων,
  • επαφής με σάλιο μολυσμένου ατόμου,
  • κοινής χρήσης αντικειμένων που μπαίνουν στο στόμα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από παιδί σε παιδί. Τα πιο συχνά είναι:

  • πυρετός,
  • έντονη κόπωση,
  • πονόλαιμος,
  • διογκωμένοι λεμφαδένες, κυρίως στον λαιμό,
  • διογκωμένες αμυγδαλές,
  • αίσθημα κακουχίας.

Ο πονόλαιμος μπορεί κάποιες φορές να μοιάζει με λοίμωξη από στρεπτόκοκκο, γι’ αυτό και η εκτίμηση από τον Παιδίατρο είναι σημαντική.

Πόσο διαρκεί;

Οι περισσότεροι άνθρωποι με λοιμώδη μονοπυρήνωση βελτιώνονται μέσα σε 2 έως 4 εβδομάδες.

Ωστόσο, η κόπωση μπορεί να επιμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και όταν τα υπόλοιπα συμπτώματα έχουν υποχωρήσει. Είναι σημαντικό να δίνουμε στο παιδί τον χρόνο που χρειάζεται για να επιστρέψει σταδιακά στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα του παιδιού και, όταν χρειάζεται, σε εργαστηριακό έλεγχο.

Ο παιδίατρος μπορεί να ζητήσει:

  • γενική αίματος,
  • ειδικό έλεγχο αντισωμάτων έναντι του ιού Epstein–Barr.

Οι εξετάσεις αξιολογούνται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και την εξέταση του παιδιού.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο που να εξαλείφει τον EBV.

Η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική:

  • ξεκούραση,
  • επαρκής πρόσληψη υγρών,
  • αντιμετώπιση πυρετού και πόνου σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου.

Τα αντιβιοτικά δε βοηθούν, καθώς πρόκειται για ιογενή λοίμωξη. 

Μπορούμε να προλάβουμε τη λοίμωξη;

Προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον EBV.

Ωστόσο, υπάρχουν απλά μέτρα που βοηθούν στη μείωση της μετάδοσης του EBV αλλά και πολλών άλλων ιών και μικροβίων:

  • καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, ιδιαίτερα πριν το φαγητό, μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την αλλαγή πάνας,
  • αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών και μαχαιροπίρουνων,
  • αποφυγή επαφής με σάλιο ή άλλα σωματικά υγρά,
  • αποφυγή κοινής χρήσης παιχνιδιών που τα μικρά παιδιά βάζουν στο στόμα.

Χρειάζεται αποχή από αθλητικές δραστηριότητες;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάρρωση είναι πλήρης. Ωστόσο, επειδή σε ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί διόγκωση του σπλήνα ή του ήπατος, ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει προσωρινή αποφυγή έντονης άσκησης ή αθλημάτων επαφής, ανάλογα με την περίπτωση.

Τι πρέπει να θυμούνται οι γονείς;

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη που συνήθως περνά χωρίς επιπλοκές.

Το σημαντικότερο είναι η σωστή διάγνωση, η υπομονή κατά την περίοδο ανάρρωσης και η σταδιακή επιστροφή του παιδιού στις δραστηριότητές του.

Εάν το παιδί σας έχει επίμονο πυρετό, έντονη κόπωση, δυσκολία στην κατάποση ή άλλα συμπτώματα που σας ανησυχούν, ο παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει την κατάσταση και να σας καθοδηγήσει κατάλληλα.

paidiatros evelina koutra coxsackie

Τι είναι η νόσος χεριών-ποδιών-στόματος (Coxsackie)?

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Η νόσος χεριών-ποδιών-στόματος είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από ιούς της ομάδας Coxsackie. Προσβάλλει κυρίως παιδιά κάτω των 10 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε ενήλικες. Ονομάστηκε έτσι επειδή τα χαρακτηριστικά της σημάδια εμφανίζονται στα χέρια, στα πόδια και μέσα στο στόμα. Παρά το ότι τα συμπτώματα μπορεί να είναι ενοχλητικά, η νόσος συνήθως περνά μέσα σε 7 έως 10 ημέρες.

Πώς εμφανίζεται

Στην αρχή παρουσιάζονται πυρετός, πονόλαιμος, βήχας, μειωμένη όρεξη και αίσθημα κόπωσης. Αυτή η αρχική φάση διαρκεί συνήθως 1 έως 2 ημέρες. Στη συνέχεια, μέσα σε μία ή δύο μέρες, εμφανίζονται επώδυνες πληγές στο στόμα, οι οποίες συχνά εξελίσσονται σε μικρές φουσκάλες που μπορεί να σπάσουν και να δημιουργήσουν έλκη.
Πολλοί ασθενείς, κυρίως παιδιά, εμφανίζουν εξανθήματα στις παλάμες και στα πέλματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το εξάνθημα μπορεί να επεκταθεί στους γλουτούς ή στα γεννητικά όργανα. Μερικοί ασθενείς αναπτύσσουν επίσης ήπια επιπεφυκίτιδα. Τα συμπτώματα συνήθως διαρκούν 7 έως 10 ημέρες, με πλήρη ανάρρωση. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί προσωρινή απώλεια νυχιών (ονομαζόμενη ονυχομαδήση), ή απολέπιση δέρματος γύρω από τα δάχτυλα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η νόσος χεριών-ποδιών-στόματος περνά ήπια και χωρίς προβλήματα. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκύψουν πιο σοβαρές επιπλοκές, όπως προσωρινά προβλήματα στην καρδιά ή στο νευρικό σύστημα. Το καλό νέο είναι ότι αυτές οι επιπλοκές είναι εξαιρετικά σπάνιες και τα περισσότερα άνθρωποι αναρρώνουν πλήρως, χωρίς καμία μακροχρόνια επίπτωση. Το βασικό είναι να παρακολουθείτε τα συμπτώματα και να συμβουλευτείτε γιατρό αν κάτι φαίνεται ασυνήθιστο ή επιμένει πέρα από τις συνηθισμένες 7-10 ημέρες.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Η νόσος είναι πιο συχνή σε παιδιά κάτω των πέντε ετών, αλλά μπορεί να προσβάλει και μεγαλύτερα παιδιά ή ενήλικες. Οι έγκυες γυναίκες καλό είναι να αποφεύγουν την επαφή με άτομα που έχουν τη νόσο και να ενημερώνουν τον γιατρό τους εάν εμφανίσουν συμπτώματα. Επίσης, τα βρέφη κάτω των 6 μηνών χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο κίνδυνος επιπλοκών είναι μεγαλύτερος.

Πώς μεταδίδεται

Η μετάδοση γίνεται πολύ εύκολα, ειδικά την πρώτη εβδομάδα των συμπτωμάτων, όταν ο ιός είναι πιο μεταδοτικός. Οι ιοί μπορούν να μεταφερθούν:

  • μέσω σταγονιδίων, όταν κάποιος βήχει ή φταρνίζεται,

  • από επαφή με επιφάνειες ή αντικείμενα όπως παιχνίδια ή σκεύη, πάνω στα οποία έχουν πέσει σταγονίδια,

  • μέσω του υγρού από τις φυσαλίδες ή από τα κόπρανα, ειδικά κατά την αλλαγή πάνας.

Η έμμεση μετάδοση από αντικείμενα είναι σπάνια, αλλά εφικτή, γι’ αυτό η σχολαστική καθαριότητα και το πλύσιμο των χεριών είναι ουσιαστικά για την πρόληψη.

Αντιμετώπιση στο σπίτι

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από Coxsackie. Πρόκειται για μια αυτοϊώμενη νόσο που υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς ειδική αγωγή. Ωστόσο, η ανακούφιση των συμπτωμάτων είναι σημαντική. Απλά παυσίπονα ή αντιπυρετικά μπορούν να μειώσουν τον πυρετό και την ενόχληση. Είναι σημαντικό να διατηρείται καλή ενυδάτωση — το παιδί πρέπει να πίνει αρκετά υγρά, αποφεύγοντας τα ξινά ή πολύ ζεστά φαγητά και ροφήματα που μπορεί να ερεθίσουν τις πληγές στο στόμα. Προτιμήστε μαλακές και ήπιες τροφές, όπως σούπες ή γιαούρτι.

Πότε χρειάζεται εξέταση από γιατρό 

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάρρωση είναι πλήρης, υπάρχουν καταστάσεις όπου πρέπει να ζητηθεί ιατρική βοήθεια. Επισκεφθείτε γιατρό αν:

  • ο πυρετός διαρκεί πάνω από 48 ώρες ή είναι πολύ υψηλός,

  • υπάρχουν ανησηχυτικά συμπτώματα όπως δυσκαμψία στον αυχένα, πονοκέφαλος, επαναλαμβανόμενοι εμετοί ή ευαισθησία στο φως,

  • εμφανιστεί δυσκολία στην αναπνοή, πόνος στο στήθος ή δυσκολία στην κατάποση,

  • το ανοσοποιητικό σύστημα είναι εξασθενημένο ή υπάρχει περίπτωση εγκυμοσύνης,

  • τα εξανθήματα δεν υποχωρούν ή επιδεινώνονται μετά από 7-10 ημέρες,

  • αν το άτομο που νοσεί είναι βρέφος κάτω των 6 μηνών.

Γενικά, οποιοδήποτε σύμπτωμα φαίνεται ασυνήθιστο ή επιμένει, αξίζει να αξιολογηθεί από γιατρό για λόγους ασφάλειας.

Πρόληψη

Η πρόληψη είναι βασική για να αποφευχθεί η εξάπλωση της νόσου. Το τακτικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, ειδικά μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την αλλαγή πάνας, μειώνει σημαντικά την πιθανότητα μετάδοσης. Ο συχνός καθαρισμός παιχνιδιών, σκευών και επιφανειών βοηθά επίσης πολύ.
Αποφύγετε τη στενή επαφή (όπως αγκαλιές ή φιλιά) με κάποιον που έχει εμφανή συμπτώματα. Εάν ένα παιδί είναι άρρωστο, καλό είναι να μείνει στο σπίτι μέχρι να αισθανθεί καλύτερα, χωρίς να χρειάζεται να περιμένετε να εξαφανιστούν όλες οι φυσαλίδες.

Τελικές σκέψεις

Η νόσος χεριών-ποδιών-στόματος, αν και ιδιαίτερα μεταδοτική, είναι συνήθως ήπια και αυτοπεριοριζόμενη. Με σωστή υγιεινή, επαρκή ενυδάτωση και ξεκούραση, η ανάρρωση είναι πλήρης μέσα σε λίγες ημέρες. Παρ’ όλα αυτά, κάθε περίπτωση που προκαλεί ανησυχία —ιδίως σε βρέφη, εγκύους ή άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό— χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια και η ομαλή πορεία της ανάρρωσης.

paidiatros evelina koutra Αντιβιοτικά: 10 μύθοι που πρέπει να καταρρίψουμε

Αντιβιοτικά: 10 μύθοι που πρέπει να καταρρίψουμε

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Τα αντιβιοτικά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στην ιστορία της Ιατρικής και έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές. Ωστόσο, η λανθασμένη χρήση τους παραμένει πολύ συχνή, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη αντοχής των μικροβίων στα αντιβιοτικά, ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως.

Πολλοί από τους μύθους που κυκλοφορούν γύρω από τα αντιβιοτικά οδηγούν σε άσκοπη χρήση ή σε λάθη κατά τη θεραπεία. Ας δούμε ποιοι είναι οι πιο συνηθισμένοι.

Μύθος 1: Τα αντιβιοτικά θεραπεύουν τις ιώσεις

Αλήθεια: Όχι.

Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο εναντίον βακτηρίων και όχι εναντίον ιών.

Το κοινό κρυολόγημα, οι περισσότερες φαρυγγίτιδες, η βρογχιολίτιδα και η μεγάλη πλειονότητα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού προκαλούνται από ιούς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα αντιβιοτικά δε βοηθούν το παιδί να γίνει καλά πιο γρήγορα.

Μύθος 2: Οι πράσινες ή κίτρινες μύξες σημαίνουν ότι χρειάζεται αντιβίωση

Αλήθεια: Όχι απαραίτητα!

Το χρώμα των εκκρίσεων αλλάζει φυσιολογικά κατά την εξέλιξη μιας ίωσης. Οι πράσινες ή κιτρινωπές μύξες από μόνες τους δεν αποδεικνύουν βακτηριακή λοίμωξη.

Ο παιδίατρος αξιολογεί ολόκληρη την κλινική εικόνα, και όχι μόνο το χρώμα των εκκρίσεων.

Μύθος 3: Αν ο πυρετός κρατάει πάνω από 3 ημέρες, χρειάζεται αντιβίωση.

Αλήθεια: Όχι πάντα.

Ο πυρετός είναι ένας φυσιολογικός τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός αντιμετωπίζει τόσο τις ιογενείς, όσο και τις βακτηριακές λοιμώξεις. Είναι αρκετά συνηθισμένο μία ίωση να προκαλεί πυρετό για αρκετές ημέρες. Ωστόσο, η διάρκεια ή το ύψος του πυρετού από μόνα τους δεν αρκούν για να αποφασίσουμε αν ένα παιδί χρειάζεται αντιβιοτικό.

Μύθος 4: Αν το παιδί νιώσει καλύτερα, μπορούμε να σταματήσουμε το αντιβιοτικό

Αλήθεια: Όχι, εκτός αν το συστήσει ο παιδίατρος.

Πολλά παιδιά βελτιώνονται μέσα σε 24-48 ώρες από την έναρξη της θεραπείας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η λοίμωξη έχει αντιμετωπιστεί πλήρως.

Η διακοπή της αγωγής χωρίς ιατρική οδηγία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υποτροπής ή να συμβάλει στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων.

Μύθος 5: Αν ένα αντιβιοτικό βοήθησε παλαιότερα, θα βοηθήσει και τώρα

Αλήθεια: Κάθε λοίμωξη είναι διαφορετική.

Το ίδιο παιδί μπορεί να εμφανίσει διαφορετικές λοιμώξεις που οφείλονται σε διαφορετικά μικρόβια ή ακόμη και σε ιούς.

Το αντιβιοτικό που χρειαζόταν πριν από λίγους μήνες μπορεί σήμερα να μην έχει καμία ένδειξη.

Μύθος 6: Μπορώ να χρησιμοποιήσω το αντιβιοτικό που περίσσεψε από την προηγούμενη φορά

Αλήθεια: Δεν είναι ασφαλές.

Τα αντιβιοτικά δεν πρέπει να φυλάσσονται για μελλοντική χρήση ούτε να χορηγούνται χωρίς ιατρική εκτίμηση.

Επιπλέον, πολλά αντιβιοτικά σε εναιώρημα (σιρόπι) έχουν περιορισμένο χρόνο ζωής μετά την ανασύσταση και στη συνέχεια πρέπει να απορρίπτονται.

Μύθος 7: Είναι εντάξει να δώσω στο παιδί αντιβιοτικό που είχε πάρει το αδερφάκι του

Αλήθεια: Δε συνιστάται. 

Ακόμη και αν τα συμπτώματα μοιάζουν ίδια, η αιτία μπορεί να είναι διαφορετική.

Η σωστή επιλογή αντιβιοτικού, η δόση και η διάρκεια της θεραπείας εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, το βάρος, το ιστορικό αλλεργιών και το πιθανό μικρόβιο.

Μύθος 8: Τα πιο "δυνατά" αντιβιοτικά είναι πάντα καλύτερα

Αλήθεια: Όχι.

Δεν υπάρχουν "δυνατά" και "αδύναμα" αντιβιοτικά.

Κάθε αντιβιοτικό είναι σχεδιασμένο να δρα απέναντι σε συγκεκριμένα βακτήρια. Στόχος του παιδιάτρου είναι να επιλέξει το κατάλληλο αντιβιοτικό και όχι απαραίτητα το πιο ευρέος φάσματος.

Η άσκοπη χρήση ευρέος φάσματος αντιβιοτικών αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης ανθεκτικών μικροβίων και μπορεί να προκαλέσει περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Μύθος 9: Τα αντιβιοτικά είναι ακίνδυνα

Αλήθεια: Όπως κάθε φάρμακο, μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι πιο συχνές είναι:

  • διάρροια

  • ναυτία

  • εξανθήματα

  • αλλεργικές αντιδράσεις (σπανιότερα)

Για αυτόν τον λόγο, δεν πρέπει να χορηγούνται όταν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Μύθος 10: Τα αντιβιοτικά θεραπεύουν τη γρίπη

Αλήθεια: Όχι.

Η γρίπη προκαλούνται από τον ιό της γρίπης, απέναντι στον οποίο τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση.

Η άσκοπη λήψη αντιβιοτικών όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και να συμβάλει στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων.

Τι να θυμάστε

Τα αντιβιοτικά σώζουν ζωές όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Όταν όμως λαμβάνονται χωρίς λόγο ή με λανθασμένο τρόπο, όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά μπορεί να βλάψουν τόσο το ίδιο το παιδί όσο και τη δημόσια υγεία, συμβάλλοντας στην εξάπλωση ανθεκτικών μικροβίων.

Εάν έχετε αμφιβολία για το αν το παιδί σας χρειάζεται αντιβιοτικό, συζητήστε με τον παιδίατρό σας. Η ιατρική εκτίμηση είναι πάντα η ασφαλέστερη επιλογή.

paidiatros evelina Koutra e-epochike-gripe-sta-paidia-osa-chreiazetai-na-xeroume

Η εποχική γρίπη στα παιδιά: όσα χρειάζεται να ξέρουμε

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Η γρίπη είναι μια εποχική λοίμωξη που μας επισκέπτεται κάθε χειμώνα και συχνά μπερδεύεται με το απλό κρυολόγημα. Αν και έχουν ομοιότητες, η γρίπη συνήθως είναι πιο έντονη και χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα.

Πώς μεταδίδεται

Ο ιός της γρίπης μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω μικρών σταγονιδίων που απελευθερώνονται όταν μιλάμε, βήχουμε ή φτερνιζόμαστε. Ένα παιδί μπορεί να κολλήσει ακόμα και αν αγγίξει μια επιφάνεια με τον ιό και μετά βάλει τα χέρια του στο στόμα ή στη μύτη. Επειδή τα παιδιά παίζουν και έρχονται σε στενή επαφή, η γρίπη εξαπλώνεται πολύ γρήγορα σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία.

Συμπτώματα που ξεχωρίζουν τη γρίπη

Η γρίπη συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά, με υψηλό πυρετό, βήχα, πονόλαιμο, καταρροή ή μπούκωμα, πονοκέφαλο, ρίγη, μυϊκούς πόνους και μεγάλη κόπωση. Κάποια παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν και ενοχλήσεις από το στομάχι, όπως εμετούς ή διάρροια. Σε αντίθεση με το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη κάνει τα παιδιά να «πέφτουν» απότομα και να χρειάζονται αρκετή ξεκούραση.

Ποια παιδιά χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Αν και τα περισσότερα παιδιά ξεπερνούν τη γρίπη χωρίς προβλήματα, υπάρχουν ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών, και ιδιαίτερα κάτω των 2 ετών, αλλά και τα παιδιά με χρόνιες παθήσεις όπως άσθμα, διαβήτη, καρδιολογικά ή αναπνευστικά νοσήματα, μπορεί να περάσουν τη γρίπη πιο δύσκολα και να εμφανίσουν επιπλοκές όπως πνευμονία ή αφυδάτωση.

Ο ρόλος του εμβολίου

Η πιο αποτελεσματική πρόληψη της γρίπης στα παιδιά είναι ο ετήσιος εμβολιασμός, ο οποίος στην Ελλάδα γίνεται κάθε φθινόπωρο ώστε το παιδί να είναι προστατευμένο πριν από την έξαρση του χειμώνα.

Το εμβόλιο συνιστάται σε όλα τα βρέφη και παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως εκείνοι με χρόνιες παθήσεις (π.χ. άσθμα, καρδιοπάθειες, νεφροπάθειες, διαβήτη, ανοσοκαταστολή), νευρολογικά νοσήματα ή σοβαρή παχυσαρκία. Επίσης, προτείνεται σε εγκύους, λεχωίδες, θηλάζουσες, αλλά και σε όσους φροντίζουν βρέφη κάτω των 6 μηνών ή άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας.

Πώς φροντίζουμε το παιδί στο σπίτι

Οι περισσότερες περιπτώσεις γρίπης αντιμετωπίζονται στο σπίτι με απλές αλλά πολύτιμες κινήσεις. Ξεκούραση, ήρεμο περιβάλλον, πολλά υγρά όπως νερό, σούπες ή χυμοί και ελαφριά, θρεπτικά γεύματαανάλογα με την όρεξη του παιδιού είναι ιδιαίτερα βοηθητικά. Αν ο πυρετός είναι υψηλός ή το παιδί δυσκολεύεται να πιει υγρά, είναι σημαντικό να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια

Παρότι σπάνιο, η γρίπη μπορεί να επιδεινωθεί. Επικοινωνούμε αμέσως με τον παιδίατρο αν το παιδί παρουσιάσει δυσκολία στην αναπνοή ή γρήγορη αναπνοή, ασυνήθιστη υπνηλία ή δυσκολία να ξυπνήσει, σημάδια αφυδάτωσης όπως λίγα ή καθόλου ούρα και έντονη ξηρότητα στο στόμα, ή αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται μετά από αρχική περίοδο βελτίωσης.

Με αγάπη και πρόληψη, όλα γίνονται πιο εύκολα

Η γρίπη μπορεί να μας ταλαιπωρήσει, αλλά με πρόληψη, σωστή φροντίδα και καθοδήγηση από τον παιδίατρο τα παιδιά αναρρώνουν σύντομα. Η φροντίδα στο σπίτι με ξεκούραση, υγρά και ζεστό γεύμαβοηθά το παιδί να νιώσει καλύτερα, ενώ η καθημερινή παρουσία και προσοχή των γονιών κάνει την ανάρρωση πιο εύκολη.

παιδιατρος εβελινα κουτρα προληψη rsv στη βρεφικη ηλικια

RSV στη βρεφική ηλικία: μια νέα εποχή στην πρόληψη

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Τι είναι ο RSV;

Ο Αναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός (RSV) είναι ένας από τους πιο συχνούς ιούς που προκαλούν λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού στη βρεφική ηλικία, όπως βρογχιολίτιδα και πνευμονία. Στα περισσότερα παιδιά η λοίμωξη είναι ήπια, όμως στα μικρά βρέφη —ιδίως τους πρώτους μήνες ζωής— μπορεί να είναι πιο σοβαρή και να χρειαστεί νοσηλεία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί δύο σημαντικά μέσα πρόληψης — ο εμβολιασμός της εγκύου κατά την κύηση και η χορήγηση του μονοκλωνικού αντισώματος Νirsevimab στο βρέφος — που προσφέρουν ουσιαστική προστασία ήδη από τη γέννηση.

Πότε κυκλοφορεί ο RSV;

Στη χώρα μας, ο RSV εμφανίζει εποχική έξαρση κυρίως από Νοέμβριο έως και Μάρτιο. Αυτή είναι η περίοδος κατά την οποία εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα προστασίας για τα νεογνά και τα βρέφη.

Προστασία του μωρού κατά την εγκυμοσύνη

Όταν η μητέρα εμβολιάζεται κατά την εγκυμοσύνη, ο οργανισμός της δημιουργεί αντισώματα τα οποία περνούν μέσω του πλακούντα στο μωρό.

Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός αυτός συστήνεται στο τελευταίο τρίμηνο της κύησης, με ιδανικό χρονικό παράθυρο περίπου από την 32η έως την 36η+6 εβδομάδα, όταν ο τοκετός αναμένεται μέσα στην περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του RSV. Στόχος είναι να υπάρχει επαρκής χρόνος ώστε να αναπτυχθούν τα μητρικά αντισώματα και να μεταφερθούν στο έμβρυο πριν από τη γέννηση.

Με αυτόν τον τρόπο, το νεογνό γεννιέται ήδη με ένα επίπεδο παθητικής προστασίας, το οποίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό τους πρώτους μήνες ζωής.

Νirsevimab: παθητική προστασία για το βρέφος

Μια δεύτερη σημαντική δυνατότητα πρόληψης είναι το μονοκλωνικό αντίσωμα Νirsevimab, το οποίο χορηγείται απευθείας στο βρέφος με ενδομυϊκή ένεση και προσφέρει άμεση προστασία έναντι του RSV για όλη τη διάρκεια της περιόδου αυξημένης κυκλοφορίας του ιού.

Το Νirsevimab χορηγείται σε βρέφη που γεννιούνται μέσα στην περίοδο RSV (Νοέμβριος–Μάρτιος), ιδανικά πριν το εξιτήριο από το μαιευτήριο ή μέσα στις πρώτες ημέρες ζωής, ενώ σε πρόωρα βρέφη που γεννιούνται εκτός της περιόδου αυτής η χορήγηση γίνεται στην αρχή της επόμενης περιόδου κυκλοφορίας του ιού, δηλαδή τον Νοέμβριο.

Ποια βρέφη χρειάζονται επιπλέον προστασία;

Υπάρχουν βρέφη υψηλού κινδύνου για σοβαρή RSV λοίμωξη, όπως πρόωρα, βρέφη με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιολογικά νοσήματα, σοβαρή ανοσοκαταστολή, νευρολογικές διαταραχές που επηρεάζουν την αναπνοή και ορισμένα σύνδρομα όπως η τρισωμία 21.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να συστηθεί εμβολιασμός και στην επόμενη περίοδο έξαρσης του RSV.

Εμβολιασμός μητέρας και ανάγκη για επιπλέον προστασία

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο εμβολιασμός της εγκύου επαρκεί για να προσφέρει σημαντική προστασία στο νεογνό μέσω των μητρικών αντισωμάτων.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί επιπλέον χορήγηση Νirsevimab μετά τη γέννηση, όπως όταν μεσολαβούν λιγότερες από 14 ημέρες μεταξύ εμβολιασμού και τοκετού ή σε ειδικά ιατρικά προβλήματα της μητέρας ή του βρέφους.

Ασφάλεια και πρακτικά στοιχεία

Το Νirsevimab έχει μελετηθεί εκτενώς και θεωρείται ασφαλές για τη βρεφική ηλικία. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συνήθως ήπιες, όπως τοπική ενόχληση στο σημείο της ένεσης. Μπορεί επιπλέον να συγχορηγηθεί μαζί με τα υπόλοιπα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας.

Κλείνοντας

Η πρόληψη του RSV έχει κάνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια, δίνοντάς μας πλέον τη δυνατότητα να προστατεύουμε τα βρέφη ήδη από τις πρώτες ημέρες ζωής.

Ο συνδυασμός της ανοσίας που ξεκινά από την εγκυμοσύνη και της παθητικής προστασίας του μωρού, όταν αυτό χρειάζεται, δημιουργεί ένα σημαντικό δίχτυ ασφάλειας για τους πρώτους, πιο ευάλωτους μήνες.

Η καλύτερη προσέγγιση είναι πάντα αυτή που προσαρμόζεται στις ανάγκες του βρέφους και της οικογένειας του, με τη σωστή καθοδήγηση του παιδιάτρου.

paidiatros evelina koutra Emvolia gia ta paidia: sihnes erotiseis kai apantiseis

Παιδικά εμβόλια: Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Η φροντίδα ενός παιδιού φέρνει μαζί της πολλές απορίες και μικρές αγωνίες για την υγεία του. Τα εμβόλια είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους να τα προστατεύσουμε, αλλά πολλές φορές οι γονείς αναρωτιούνται τι ακριβώς κάνουν και αν είναι ασφαλή. Ας τα δούμε μαζί με απλό και καθησυχαστικό τρόπο.

Πώς λειτουργούν τα εμβόλια;

Τα εμβόλια «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τους ιούς ή τα βακτήρια, χωρίς να προκαλούν την ίδια την ασθένεια. Έτσι, όταν το παιδί εκτεθεί στον πραγματικό παθογόνο μικροοργανισμό, το σώμα του ξέρει πώς να τον αντιμετωπίσει.

Πονάει το εμβόλιο;

Τα περισσότερα παιδιά νιώθουν μόνο ένα μικρό τσίμπημα. Μπορεί να υπάρχει λίγη ερυθρότητα ή ήπιος πόνος, αλλά όλα αυτά περνούν σύντομα. Ένα χάδι, μια αγκαλιά ή το αγαπημένο παιχνίδι του παιδιού μπορούν να κάνουν τη στιγμή του εμβολιασμού πιο εύκολη και ήρεμη.

Παρέχουν τα εμβόλια καλύτερη ανοσία από τις φυσικές λοιμώξεις;

Τα εμβόλια προσφέρουν ισχυρή και ασφαλή προστασία, χωρίς τους κινδύνους που μπορεί να φέρουν οι φυσικές λοιμώξεις. Οι φυσικές ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, ενώ τα εμβόλια «εκπαιδεύουν» με ασφάλεια το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού.

Είναι ασφαλές να γίνονται πολλά εμβόλια την ίδια μέρα;

Ναι, είναι απολύτως ασφαλές. Το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών μπορεί να ανταποκριθεί σε πολλά εμβόλια ταυτόχρονα. Συχνά χρησιμοποιούμε συνδυασμένα εμβόλια για να μειώσουμε τις ενέσεις, χωρίς να χάνεται η προστασία.

Γιατί ξεκινούν τα εμβόλια από τη βρεφική ηλικία;

Τα μωρά είναι πιο ευάλωτα σε σοβαρές ασθένειες, γι’ αυτό ξεκινώντας τον εμβολιασμό από νωρίς τα προστατεύουμε πριν εκτεθούν σε επικίνδυνους ιούς ή βακτήρια. Ο προγραμματισμός των εμβολίων έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει στα παιδιά τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια και προστασία.

Μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει αυτισμό ή άλλες παρενέργειες;

Όχι. Έρευνες σε εκατομμύρια παιδιά έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει καμία συσχέτιση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού. Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι ήπιες και προσωρινές, όπως ερυθρότητα ή πόνος στο σημείο της ένεσης και ενίοτε πυρετός. Σοβαρές αντιδράσεις εμφανίζονται πολύ σπάνια, και όταν συμβούν, μπορούν να αντιμετωπιστούν άμεσα και αποτελεσματικά από γιατρούς. Οι κίνδυνοι από τις ασθένειες που προλαμβάνονται είναι ωστόσο πολύ μεγαλύτεροι.

Είναι ασφαλή τα συστατικά των εμβολίων;

Κάθε συστατικό στο εμβόλιο έχει έναν συγκεκριμένο ρόλο, είτε για την παρασκευή του είτε για να διασφαλίζεται ότι είναι ασφαλές και αποτελεσματικό. Οι ποσότητες είναι πολύ μικρές, ακόμα χαμηλότερες από αυτές στις οποίες εκτιθέμεθα καθημερινά στο περιβάλλον μας, και δεν προκαλούν βλάβες στο σώμα. Τα συντηρητικά αποτρέπουν τη μόλυνση, τα ενισχυτικά βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να ανταποκριθεί καλύτερα, οι σταθεροποιητές διατηρούν το εμβόλιο αποτελεσματικό κατά τη μεταφορά, και οι υπόλοιπες ουσίες χρησιμοποιούνται στη διαδικασία παραγωγής για ασφάλεια και καθαρότητα.

Πρέπει να εμβολιάσουμε το παιδί μας αν οι ασθένειες είναι σπάνιες στην περιοχή μας;

Ναι. Ακόμα και αν οι ασθένειες φαίνονται σπάνιες, μπορούν να επιστρέψουν ανά πάσα στιγμή. Ο εμβολιασμός προστατεύει όχι μόνο το παιδί σας, αλλά και τους γύρω του.

Πρέπει να εμβολιαστεί το παιδί μου αν τα άλλα παιδιά γύρω του είναι εμβολιασμένα;

Ναι, γιατί ακόμη και αν τα περισσότερα παιδιά στο σχολείο είναι εμβολιασμένα, τα παιδιά έρχονται σε επαφή και με άλλους χώρους, όπως πάρκα ή ταξίδια σε άλλες περιοχές, όπου μπορεί να υπάρχουν ανεμβολίαστα παιδιά. Ο εμβολιασμός του δικού σας παιδιού διασφαλίζει ότι θα είναι προστατευμένο παντού.

Μπορεί ένα εμβόλιο να κάνει το μωρό μου να αρρωστήσει;

Τα εμβόλια δεν προκαλούν την ίδια την ασθένεια. Ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν ήπια συμπτώματα, όπως λίγη ερυθρότητα ή πυρετό για σύντομο χρονικό διάστημα, τα οποία είναι φυσιολογικά σημάδια ότι το σώμα ανταποκρίνεται στον εμβολιασμό και χτίζει προστασία.

Μπορούμε να καθυστερήσουμε τον εμβολιασμό;

Η καθυστέρηση αφήνει το παιδί εκτεθειμένο σε ασθένειες. Ακολουθώντας το συνιστώμενο ετήσιο εμβολιαστικό πρόγραμμα εξασφαλίζουμε την καλύτερη δυνατή προστασία.

Μπορούν να εμβολιαστούν τα παιδιά όταν είναι άρρωστα;

Αν τα συμπτώματα είναι ήπια, όπως ένα μικρό κρυολόγημα, συνήθως μπορούν να εμβολιαστούν. Σε πιο σοβαρά συμπτώματα, ο παιδίατρος θα σας καθοδηγήσει για το πότε είναι ασφαλές να διενεργηθεί ο εμβολιασμός.

Οι ερωτήσεις δείχνουν την αγάπη και τη φροντίδα που έχετε για το παιδί σας. Ο παιδίατρος είναι πάντα δίπλα σας για να σας καθοδηγήσει και να σας καθησυχάσει. Με τη γνώση, την αγάπη και τη φροντίδα σας δημιουργείτε ένα ασφαλές περιβάλλον, όπου τα παιδιά σας μπορούν να μεγαλώσουν υγιή και χαρούμενα.

paidiatros evelina koutra μυθοι και αληθειες για χειμερινες ιωσεις

Μύθοι και αλήθειες για τις χειμερινές ιώσεις: τι ισχύει πραγματικά?

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Ο χειμώνας είναι συνήθως συνώνυμος με ιώσεις, βήχα και καταρροή, ιδιαίτερα στα παιδιά που έρχονται καθημερινά σε επαφή με άλλα παιδιά στο σχολείο και στις δραστηριότητές τους. Πολλές από τις συμβουλές που ακούμε όμως και περνάνε από γενιά σε γενιά δεν βασίζονται πάντα στην επιστήμη. Ας δούμε μαζί τι ισχύει πραγματικά, ώστε να μπορούμε να φροντίζουμε τα παιδιά με σιγουριά και χωρίς περιττό άγχος.

Μύθος 1: «Αρρώστησε επειδή βγήκε στο κρύο»

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από ιούς, με συχνότερους τους ρινοϊούς, και όχι από τη χαμηλή θερμοκρασία. Η αύξηση των λοιμώξεων τον χειμώνα εξηγείται κυρίως από το γεγονός ότι τα παιδιά και οι ενήλικες περνούν περισσότερο χρόνο σε κλειστούς χώρους, με μεγαλύτερο συγχρωτισμό και περιορισμένο αερισμό, γεγονός που ευνοεί τη μετάδοση των ιών. Παρότι το ψύχος μπορεί να επηρεάζει σε μικρό βαθμό την άμυνα του αναπνευστικού, δεν αποτελεί από μόνο του αιτία νόσησης.

Μύθος 2: «Αν βραχεί το παιδί, θα αρρωστήσει»

Η έκθεση στη βροχή ή τα βρεγμένα ρούχα δεν προκαλούν λοίμωξη. Για να αρρωστήσει ένα παιδί, απαιτείται έκθεση σε ιό. Η παραμονή του παιδιού με υγρά και κρύα ρούχα μπορεί να προκαλέσει δυσφορία ή παροδική πτώση της θερμοκρασίας του σώματος, αλλά δεν οδηγεί από μόνη της σε κρυολόγημα. Παρ’ όλα αυτά, είναι λογικό να φροντίζουμε ώστε τα παιδιά να αλλάζουν γρήγορα τα βρεγμένα τους ρούχα ώστε να διατηρούνται ζεστά.

Μύθος 3: «Το εμβόλιο της γρίπης προκαλεί γρίπη»

Το αντιγριπικό εμβόλιο περιέχει αδρανοποιημένο ιό ή τμήμα ιού και δεν μπορεί να προκαλέσει τη νόσο. Ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν ήπια συμπτώματα μετά τον εμβολιασμό, όπως χαμηλό πυρετό ή τοπικό πόνο στο σημείο της ένεσης, τα οποία αποτελούν φυσιολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης έναντι της γρίπης και των επιπλοκών της.

Μύθος 4: «Τα αντιβιοτικά βοηθούν στο κρυολόγημα»

Τα αντιβιοτικά είναι αποτελεσματικά μόνο έναντι βακτηρίων και όχι έναντι ιών. Η χρήση τους σε ιογενείς λοιμώξεις, όπως το κρυολόγημα και η γρίπη, δεν προσφέρει όφελος και συμβάλλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής. Η αντιμετώπιση αυτών των λοιμώξεων είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει επαρκή ενυδάτωση, ξεκούραση και ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Μύθος 5: «Αρρώστησε επειδή βγήκε έξω με βρεγμένα μαλλιά»

Η έξοδος από το σπίτι με βρεγμένα μαλλιά δεν προκαλεί λοίμωξη. Οι ιοί είναι η αιτία των κρυολογημάτων και όχι η έκθεση στο κρύο. Η σύσταση για στέγνωμα των μαλλιών αφορά κυρίως την άνεση του παιδιού και όχι την πρόληψη ασθένειας.

Μύθος 6: «Δεν πρέπει να ασκούμαστε έξω όταν κάνει κρύο»

Η σωματική δραστηριότητα είναι ωφέλιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Στα παιδιά, συμβάλλει στη σωστή ανάπτυξη και υποστηρίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Με κατάλληλο ρουχισμό και προσαρμογή στις καιρικές συνθήκες, η άσκηση μπορεί να συνεχίζεται με ασφάλεια και τον χειμώνα.

Μύθος 7: «Η βιταμίνη C προλαμβάνει πάντα τις ιώσεις»

Η βιταμίνη C είναι σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, ωστόσο δεν προλαμβάνει πλήρως τα κρυολογήματα στον γενικό πληθυσμό. Η ισορροπημένη διατροφή με επαρκή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών παραμένει πιο σημαντική από τη λήψη συμπληρωμάτων.

Μύθος 8: «Η γρίπη εμφανίζεται μόνο τον χειμώνα»

Αν και η γρίπη παρουσιάζει έξαρση τους χειμερινούς μήνες, ο ιός μπορεί να κυκλοφορεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η εποχικότητα σχετίζεται με συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση και όχι με αποκλειστική παρουσία του ιού τον χειμώνα. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη παραμένει σημαντική σε κάθε περίοδο.

Μύθος 9: «Τα ζεστά ροφήματα θεραπεύουν το κρυολόγημα»

Τα ζεστά ροφήματα μπορούν να ανακουφίσουν συμπτώματα όπως ο πονόλαιμος και να συμβάλουν στην ενυδάτωση, αλλά δεν θεραπεύουν την ιογενή λοίμωξη. Η ανάρρωση εξαρτάται από την ανοσολογική απάντηση του οργανισμού.

Μύθος 10: «Το αντισηπτικό εξουδετερώνει τα πάντα»

Τα αντισηπτικά είναι χρήσιμα όταν δεν υπάρχει δυνατότητα πλυσίματος των χεριών, αλλά δεν αποτελούν πλήρες υποκατάστατο. Το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα παραμένει η πιο αποτελεσματική μέθοδος απομάκρυνσης μικροβίων, ιδιαίτερα όταν τα χέρια είναι εμφανώς λερωμένα.

Μύθος 11: «Το κρύο σκοτώνει τους ιούς»

Οι χαμηλές θερμοκρασίες δεν καταστρέφουν απαραίτητα τους ιούς. Αντίθετα, ορισμένοι ιοί μπορούν να επιβιώσουν για ώρες σε επιφάνειες και να μεταδοθούν εύκολα, ιδιαίτερα σε κλειστούς χώρους. Η πρόληψη βασίζεται στην καλή υγιεινή, τον αερισμό των χώρων και την τακτική καθαριότητα.

Τι αξίζει να κρατήσουμε

Οι περισσότερες ιώσεις του χειμώνα είναι ήπιες και περνούν μόνες με τον χρόνο. Το πιο σημαντικό για τους γονείς είναι να γνωρίζουν τι πραγματικά βοηθά: καλή υγιεινή, ενυδάτωση, σωστή φροντίδα και ψυχραιμία. Με απλές καθημερινές συνήθειες μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο μετάδοσης και να στηρίξουμε τον οργανισμό των παιδιών με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

paidiatros evelina koutra gastrenteritida sta paidia

Γαστρεντερίτιδα στα παιδιά: Τι να προσέξουμε και πώς να τη διαχειριστούμε

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Τι είναι η γαστρεντερίτιδα?

Η γαστρεντερίτιδα είναι λοίμωξη του πεπτικού συστήματος, η οποία προβάλλει κυρίως με εμετούς και διάρροιες. Προκαλείται κυρίως από ιούς και πιο σπάνια από μικρόβια.

Η γαστρεντερίτιδα εμφανίζεται σε άτομα κάθε ηλικίας, είναι ωστόσο ιδιαίτερα συχνή κατά την παιδική ηλικία.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα?

Τα κυριότερα συμπτώματα είναι:

  • Διάρροιες
  • Εμετοί
  • Ναυτία
  • Πυρετός
  • Πόνος στην κοιλιά (κοιλιακό άλγος)
  • Ανορεξία

Τα συμπτώματα αυτά συνήθως εμφανίζονται εντός μίας ημέρας από τη λοίμωξη. Η συνήθης διάρκεια των εμέτων είναι μία ημέρα, ενώ οι διάρροιες συνήθως διαρκούν λιγότερο από μία εβδομάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ωστόσο μπορεί τα συμπτώματα να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια.

 

Πώς μεταδίδεται η γαστρεντερίτιδα?

Η γαστρεντερίτιδα μεταδίδεται είτε από άτομο σε άτομο, είτε από μολυσμένα τρόφιμα.

 

Τι μπορώ να κάνω αν το παιδί μου έχει γαστρεντερίτιδα?

Σε περίπτωση που το παιδί εμφανίζει συμπτώματα γαστρεντερίτιδας τα παρακάτω μπορούν να βοηθήσουν στην πιο γρήγορη αποδρομή των συμπτωμάτων:

  • Προσφέρουμε αρκετά υγρά, ιδίως νερό, για να αποφύγουμε πιθανή αφυδάτωση. Χρειάζεται κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας υγρών απ’ ότι συνήθως για να αντισταθμιστούν οι απώλειες που έχουμε με τους έμετους και τις διάρροιες.
  • Στα βρέφη συνεχίζουμε κανονικά το θηλασμό ή τη χορήγηση του ξένου γάλακτος, ενώ δεν αραιώνουμε το γάλα το οποίο χορηγούμε.
  • Αποφεύγουμε τα αναψυκτικά και τους χυμούς φρούτων, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν τις διάρροιες.
  • Φροντίζουμε για επαρκή ξεκούραση του παιδιού
  • Αποφεύγουμε να δίνουμε στα παιδιά αντι-διαρροϊκά ή αντιεμετικά φάρμακα χωρίς ιατρική συμβουλή, καθώς μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
  • Χρησιμοποιούμε διαλύματα με ηλεκτρολύτες, είτε του εμπορίου, είτε κατασκευασμένα στο σπίτι.
  • Εάν το παιδί δεν επιθυμεί να φάει δεν το πιέζουμε. Σημασία έχει η επαρκής κατανάλωση υγρών.

Ξεκινάμε να προσφέρουμε υγρά 1,5-2 ώρες μετά τον τελευταίο έμετο, σε μικρές ποσότητες (για παράδειγμα 1 κουταλάκι του γλυκού ανά 5 λεπτά) και σταδιακά αυξανόμενες. Εάν εμφανιστεί νέος έμετος σταματάμε τη χορήγηση, περιμένουμε και ξεκινάμε από την αρχή.

Όταν το παιδί ανεχτεί την ενυδάτωση ξεκινάμε να προσφέρουμε τροφή. Προτιμούμε τροφές όπως ψωμί, φρυγανιές, ζυμαρικά, ρύζι, πατάτες, σούπες με κρέας ή μαγειρεμένα λαχανικά. Αποφεύγουμε τα γλυκά, τηγανητά, πικάντικα τρόφιμα και το fast food.

Ένα σπιτικό διάλυμα ηλεκτρολυτών για τα μεγαλύτερα παιδιά το οποίο μπορεί εύκολα να παρασκευαστεί στο σπίτι είναι το ακόλουθο:

  • 1 λίτρο νερό
  • 2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη ή μέλι
  • Μισό κουταλάκι του γλυκού αλάτι
  • Μισή κούπα χυμού πορτοκαλιού

 

Χρειάζεται το παιδί μου να πάρει αντιβιοτικά?

Στα υγιή παιδιά η μικροβιακή γαστρεντερίτιδα δε χρειάζεται χορήγηση αντιβιοτικών, καθώς έχει φανεί ότι δε μειώνεται η διάρκεια των συμπτωμάτων.

Ωστόσο, μπορεί να χρειαστεί χορήγηση αντιβιοτικών, αναλόγως του μικροοργανισμού που απομονώνεται από την καλλιέργεια κοπράνων σε μικρά βρέφη, παιδιά με υποκείμενο νόσημα ή σοβαρή νόσο.

Η χορήγηση του αντιβιοτικού γίνεται πάντα σε συνεννόηση με το θεράπων ιατρό.

Πότε είναι πιθανό να χρειαστεί νοσηλεία για ενδοφλέβια ενυδάτωση?

Η νοσηλεία είναι πιθανή εάν το παιδί εμφανίζει συμπτώματα αφυδάτωσης, όπως:

  • Είναι νωθρό ή ευερέθιστο
  • Έχει έντονο αίσθημα δίψας
  • Είναι ωχρό
  • Κλαίει χωρίς να βγάζει δάκρυα
  • Έχει ξηρούς βλεννογόνους (στεγνή γλώσσα και χείλη)
  • Ουρεί λιγότερο απ’ ότι συνήθως
  • Έχει ταχυκαρδία
  • Έχει κρύα άκρα
  • Εάν πρόκειται για βρέφος η πηγή (το μαλακό σημείο στο μπροστινό μέρος του κεφαλιού) είναι «βυθισμένη» προς τα μέσα (εισέχουσα)

Είναι επίσης πιθανό ένα παιδί να χρειαστεί νοσηλεία αν συμβαίνει κάτι από τα ακόλουθα:

  • Εμφανίζει διάρροιες με αίμα
  • Κάνει συνεχώς εμέτους και ως αποτέλεσμα δε μπορεί να καταναλώσει υγρά
  • Έχει υψηλό πυρετό
  • Τα συμπτώματα δε βελτιώνονται με την πάροδο των ημερών
  • Υπάρχει υποκείμενο νόσημα, όπως νεφρική νόσος ή ανοσοανεπάρκεια

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις επικοινωνούμε άμεσα με τον Παιδίατρο.

 

Πώς μπορούμε να προλάβουμε τη μετάδοση?

  • Πλένουμε τακτικά τα χέρια μας με σαπούνι και νερό, ιδίως αφού χρησιμοποιήσουμε την τουαλέτα ή πριν ετοιμάσουμε φαγητό. Δεν αντικαθιστούμε το πλύσιμο με αντισηπτικά τζελ καθώς υστερούν σε αποτελεσματικότητα.
  • Το παιδί μένει εκτός σχολείου για τουλάχιστον 48 ώρες μετά την αποδρομή των συμπτωμάτων.
  • Απολυμαίνουμε τις επιφάνειες που μπορεί να έχουν επιμολυνθεί, όπως η τουαλέτα, ιδανικά με σκεύασμα που περιέχει χλωρίνη.
  • Αποφεύγουμε να μοιραζόμαστε πετσέτες ή σκεύη φαγητού με το παιδί όσο έχει συμπτώματα.
  • Πλένουμε τα μολυσματικά ρούχα και κλινοσκεπάσματα του παιδιού χωριστά σε υψηλή θερμοκρασία.
  • Προσέχουμε τα τρόφιμα να διατηρούνται στο ψυγείο έως την κατανάλωση τους και να είναι καλά μαγειρεμένα. Επιπλέον αποφεύγουμε να καταναλώνουμε φαγητά μετά το πέρας της ημερομηνίας λήξης.

Η γαστρεντερίτιδα είναι συχνή στα παιδιά και συνήθως αυτοπεριοριζόμενη. Με σωστή ενυδάτωση, προσοχή στα συμπτώματα και καθοδήγηση από τον παιδίατρο, μπορεί να αντιμετωπιστεί έγκαιρα και αποτελεσματικά.

paidiatros evelina koutra vihas

Βήχας στα παιδιά: απλές λύσεις που κάνουν τη διαφορά

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Ο χειμώνας είναι η εποχή κατά την οποία τα παιδιά εκτίθενται συχνότερα σε ιώσεις του αναπνευστικού. Ο βήχας αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα και συχνά προκαλεί έντονη ανησυχία στους γονείς — ιδιαίτερα όταν επιμένει τη νύχτα ή διαρκεί αρκετές ημέρες. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο βήχας είναι ένας φυσιολογικός αμυντικός μηχανισμός του οργανισμού, που βοηθά στον καθαρισμό των αεραγωγών από εκκρίσεις, μικρόβια και ερεθιστικούς παράγοντες.

Συνήθως οφείλεται σε ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το κοινό κρυολόγημα, και υποχωρεί σταδιακά μέσα σε 7–10 ημέρες. Σε μερικά παιδιά ωστόσο ο βήχας μπορεί να συνεχιστεί για 2–3 εβδομάδες μετά από μια ίωση, καθώς το αναπνευστικό χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει πλήρως. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα επιπλοκή, εφόσον η γενική κατάσταση του παιδιού παραμένει καλή.

Τι μπορεί να βοηθήσει στο σπίτι

Καλή ενυδάτωση
Η επαρκής λήψη υγρών συμβάλλει στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων και διευκολύνει την απομάκρυνσή τους. Προσφέρετε νερό, σούπες, γάλα (εφόσον το παιδί το ανέχεται) ή ζεστά ροφήματα ανάλογα με την ηλικία. Δε χρειάζονται υπερβολές — απλώς συχνή και επαρκής πρόσληψη υγρών.

Ξεκούραση και ήρεμο περιβάλλον
Ο οργανισμός αναρρώνει καλύτερα όταν το παιδί ξεκουράζεται. Δεν απαιτείται συνεχής παραμονή στο κρεβάτι, ωστόσο συνιστάται περιορισμός των έντονων δραστηριοτήτων μέχρι να αναρρώσει πλήρως.

Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό
Συχνά ο βήχας προκαλείται ή επιδεινώνεται από ρινικές εκκρίσεις που «τρέχουν» προς τα πίσω και ερεθίζουν τον λαιμό. Οι ρινικές πλύσεις, ιδιαίτερα πριν τον ύπνο, μπορούν να μειώσουν σημαντικά αυτόν τον ερεθισμό και να βελτιώσουν την ποιότητα του ύπνου.

Επαρκής υγρασία του χώρου
Ο ξηρός αέρας επιδεινώνει τον βήχα. Η διατήρηση μέτριας υγρασίας στο δωμάτιο και ο τακτικός αερισμός του χώρου είναι χρήσιμα μέτρα. Εάν χρησιμοποιείται υγραντήρας, απαιτείται σχολαστικός καθαρισμός σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.

Μέλι σε παιδιά άνω του ενός έτους
Μικρή ποσότητα μελιού πριν τον ύπνο μπορεί να μειώσει τη συχνότητα και την ένταση του νυχτερινού βήχα και να συμβάλει σε καλύτερη ξεκούραση. Το μέλι δεν πρέπει να χορηγείται σε βρέφη κάτω του ενός έτους, καθώς υπάρχει κίνδυνος βρεφικής αλλαντίασης.

Τι δεν συνιστάται

Τα περισσότερα αντιβηχικά και αποχρεμπτικά σιρόπια δεν έχουν αποδείξει ουσιαστικό όφελος στα μικρά παιδιά και ενδέχεται να προκαλέσουν παρενέργειες. Για τον λόγο αυτό δεν συνιστώνται σε βρέφη και μικρά παιδιά, εκτός εάν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη.

Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν στον ιογενή βήχα και δεν πρέπει να χορηγούνται χωρίς ιατρική αξιολόγηση. Η άσκοπη χρήση τους συμβάλλει στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων, ενώ δεν επιταχύνει την ανάρρωση.

Επιπλέον, τα εισπνεόμενα φάρμακα (όπως βρογχοδιασταλτικά ή εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή) δεν ενδείκνυνται σε κάθε παιδί με απλό ιογενή βήχα. Η χρήση τους πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένη ιατρική εκτίμηση και σαφή διάγνωση, όπως στην περίπτωση άσθματος ή βρογχόσπασμου, και όχι να χορηγούνται προληπτικά ή «δοκιμαστικά» χωρίς καθοδήγηση.

Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση

Αν και τις περισσότερες φορές ο χειμερινός βήχας είναι ήπιος και αυτοπεριοριζόμενος, υπάρχουν περιπτώσεις που απαιτούν αξιολόγηση:

  • Δυσκολία στην αναπνοή ή ταχύπνοια

  • «Σφύριγμα» στο στήθος

  • Υψηλός πυρετός που επιμένει ή επιδεινώνεται

  • Έντονη καταβολή ή υπνηλία

  • Άρνηση λήψης υγρών

  • Βήχας που διαρκεί περισσότερο από 2–3 εβδομάδες

  • Βήχας σε βρέφη κάτω των 3 μηνών

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κλινική εξέταση είναι απαραίτητη για να αποκλειστούν καταστάσεις όπως η βρογχιολίτιδα, η πνευμονία, το άσθμα ή άλλες παθήσεις του αναπνευστικού.

Λίγα λόγια για την πρόληψη

Η σωστή υγιεινή των χεριών, ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων και ο πλήρης εμβολιασμός σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση των λοιμώξεων του αναπνευστικού. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποφυγή καπνίσματος στον χώρο όπου ζει ή κινείται το παιδί, καθώς ο καπνός ερεθίζει τους αεραγωγούς και μπορεί να παρατείνει ή να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

Ένα καθησυχαστικό μήνυμα προς τους γονείς

Ο επίμονος βήχας συχνά προκαλεί ανησυχία, ιδιαίτερα όταν διαταράσσει τον ύπνο όλης της οικογένειας. Στις περισσότερες περιπτώσεις ωστόσο αποτελεί μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού και υποχωρεί με απλά υποστηρικτικά μέτρα και λίγη υπομονή. Η σωστή ενημέρωση, η παρακολούθηση των συμπτωμάτων και η έγκαιρη επικοινωνία με τον παιδίατρο, όταν κάτι προβληματίζει, αποτελούν τα βασικά στοιχεία για την ασφαλή αντιμετώπιση του χειμερινού βήχα.

παιδιατρος εβελινα κουτρα βρογχιολιτιδα

Βρογχιολίτιδα: Οδηγός για γονείς και φροντιστές

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Τι είναι η βρογχιολίτιδα?

Η βρογχιολίτιδα είναι μία λοίμωξη του κατώτερου αναπνευστικού που προσβάλλει βρέφη και παιδιά κάτω των 2 ετών. Χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και οίδημα των μικρών αεραγωγών (βρογχιολίων) με αποτέλεσμα τη συσσώρευση βλέννης, η οποία δυσχεραίνει την ελεύθερη μετακίνηση του αέρα.  

Ποια είναι τα αίτια?

Η βρογχιολίτιδα προκαλείται από ιούς. Η συνηθέστερη αιτία σε παιδιά κάτω των 12 μηνών είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (Respiratory Syncytial Virus – RSV), ο οποίος προκαλεί κάθε χρόνο επιδημίες παγκοσμίως. Στην Ελλάδα εμφανίζεται μεταξύ Οκτωβρίου και Ιουνίου, με κορύφωση μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου.

Σχεδόν όλα τα παιδιά νοσούν από RSV έως την ηλικία των 2 ετών. Οι επαναλοιμώξεις είναι συχνές, καθώς φαίνεται ότι η προηγούμενη νόσηση δεν προκαλεί ανοσία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα βρέφη που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση από RSV, όπως είναι τα πρόωρα βρέφη, με συγγενή καρδιοπάθεια ή χρόνια πνευμονοπάθεια έχουν ένδειξη χορήγησης ενός φαρμάκου που ονομάζεται Synagis (palivizumab), προκειμένου να μειωθεί η πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης από τον ιό.

Ποια είναι τα συμπτώματα?

Η βρογχιολίτιδα συχνά ξεκινάει με συμπτώματα όμοια με του κοινού κρυολογήματος, με τα πρώτα συμπτώματα να περιλαμβάνουν χαμηλό πυρετό, βήχα, ρινική καταρροή (μύτη που «τρέχει») ή συμφόρηση (βουλωμένη μύτη). Στη συνέχεια ωστόσο τα συμπτώματα αυτά πιθανόν να εξελιχθούν σε εντονότερο βήχα και πιθανή δυσκολία στην αναπνοή.

Άλλα συμπτώματα που πιθανόν να συνυπάρχουν είναι:

  • Ταχύπνοια (γρήγορη αναπνοή)
  • Συριγμός («σφύριγμα» ακουστό κατά την εκπνοή)
  • Δυσκολία στη σίτιση
  • Ανησυχία

Ποια είναι τα συμπτώματα ότι η βρογχιολίτιδα είναι σοβαρή?

Τα παρακάτω συμπτώματα αποτελούν ένδειξη άμεσης παιδιατρικής εκτίμησης:

  • Πολύ γρήγορες αναπνοές (>60 το λεπτό)
  • Ακουστός συριγμός κατά την εκπνοή
  • Αναπέταση ρινικών πτερυγίων (τα ρουθούνια «ανοιγοκλείνουν» έντονα)
  • Εισολκές μεσοπλευρίων/σφαγής (το διάστημα μεταξύ των πλευρών ή το δέρμα στο κέντρο του λαιμού «πηγαίνουν προς τα μέσα» κατά την εισπνοή)
  • Νωθρότητα/υπνηλία ή ευερεθιστότητα
  • Άπνοια (στιγμιαία παύση της αναπνοής πάνω από 10 δευτερόλεπτα), ιδίως σε πρόωρα και μικρά βρέφη
  • Ωχρότητα/κυάνωση
  • Μειωμένη λήψη υγρών (<50% της ημερήσιας ποσότητας)
  • Μειωμένη διούρηση (λιγότερες βρεγμένες πάνες ημερησίως)

Ποια παιδιά είναι σε κίνδυνο για πιο σοβαρή νόσο?

Τα βρέφη και παιδιά σε μεγαλύτερο κίνδυνο για εκδήλωση σοβαρής νόσου και πιθανής νοσηλείας είναι:

  • Βρέφη με ιστορικό προωρότητας
  • Μικρά βρέφη, ιδίως μικρότερα των 3 μηνών
  • Παιδιά με χρόνια αναπνευστικά, νευρολογικά, καρδιολογικά προβλήματα ή άλλες χρόνιες παθήσεις
  • Ανοσοκατεσταλμένα παιδιά

Ποια είναι η αντιμετώπιση?

Τα περισσότερα παιδιά αντιμετωπίζονται με φροντίδα στο σπίτι και μόνο ένα μικρό ποσοστό χρειάζεται νοσηλεία στο νοσοκομείο.

Η αντιμετώπιση κυρίως είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

  • Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό στη μύτη για απομάκρυνση των εκκρίσεων
  • Μικρά και συχνά γεύματα, καθώς τα βρέφη με δυσκολία στην αναπνοή κουράζονται πιο εύκολα
  • Αποφυγή έκθεσης σε καπνό τσιγάρου, καθώς μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα

Τα εισπνεόμενα φάρμακα συνήθως δεν οδηγούν σε κάποια βελτίωση – αν χρησιμοποιηθούν αυτό πρέπει να γίνει πάντα μετά από συνεννόηση με τον Παιδίατρο που παρακολουθεί το παιδί. Τα αντιβιοτικά επίσης δεν έχουν θέση στην αντιμετώπιση της βρογχιολίτιδας καθώς πρόκειται για ιογενή λοίμωξη και όχι μικροβιακή.

Δεν αγχωνόμαστε αν το παιδί δεν έχει τόσο όρεξη για φαγητό κατά τη διάρκεια της ίωσης – μας ενδιαφέρει κυρίως η επαρκής κατανάλωση υγρών! Προτιμάμε να δίνουμε υγρά σε μικρότερες ποσότητες απ’ ότι συνήθως και συχνά!

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία του μικρού ασθενούς όπου θα χορηγηθεί οξυγόνο και ενδοφλέβια υγρά μέχρι τη βελτίωση της αναπνευστικής δυσχέρειας.

paidiatros evelina koutra paidia pneumonia sta paidia

Μπορεί το παιδί μου να έχει πνευμονία; Οδηγός για γονείς

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Τι είναι η πνευμονία;

Η πνευμονία είναι λοίμωξη των πνευμόνων που προκαλεί φλεγμονή και συγκέντρωση υγρού στις κυψελίδες, τα μικρά «σακουλάκια» αέρα όπου πραγματοποιείται η ανταλλαγή οξυγόνου. Μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά όλων των ηλικιών, από νεογνά έως εφήβους, και αποτελεί μία από τις πιο συχνές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού. Είναι σημαντικό να την αναγνωρίζουμε έγκαιρα γιατί, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις έχει καλή έκβαση με την κατάλληλη φροντίδα, μπορεί να εξελιχθεί σε πιο σοβαρή κατάσταση αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και σωστά.

Πώς προκαλείται;

Η πνευμονία προκαλείται από μικροοργανισμούς που μολύνουν τους πνεύμονες. Στα μικρά παιδιά οι πιο συχνοί παράγοντες είναι οι ιοί, ενώ σε μεγαλύτερα παιδιά πιο συχνά ευθύνονται μικροβιακοί παράγοντες. Ο πνευμονιόκοκκος είναι ένα από τα πιο συχνά μικρόβια που προκαλεί πνευμονία. Οι ιογενείς λοιμώξεις, όπως αυτές από τον RSV (αναπνευστικό συγκυτιακό ιό), είναι ιδιαίτερα συχνές στα βρέφη και μικρά παιδιά.

Πώς μεταδίδεται;

Οι μικροοργανισμοί που προκαλούν πνευμονία μεταδίδονται κυρίως με σταγονίδια, όταν το παιδί βήχει ή φτερνίζεται, αλλά και με τη στενή επαφή με άτομα που είναι ήδη άρρωστα. Η παραμονή σε κλειστούς χώρους, όπως σχολεία και παιδικοί σταθμοί, διευκολύνει τη μετάδοση των λοιμώξεων.

Πώς φαίνεται η πνευμονία στα παιδιά;

Τα συμπτώματα της πνευμονίας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, όμως συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό και ρίγος, βήχα που μπορεί να είναι ξηρός ή παραγωγικός, δύσπνοια ή γρήγορη αναπνοή, έντονη κόπωση και μειωμένη όρεξη. Πολλά παιδιά παραπονιούνται για πόνο στο στήθος ή στην κοιλιά, ιδιαίτερα όταν βήχουν ή αναπνέουν βαθιά.

Στα βρέφη και στα μικρά παιδιά μπορεί να παρατηρηθεί δυσκολία στη σίτιση, ευερεθιστότητα, υπνηλία ή γενική κακουχία. Η γρήγορη αναπνοή και η δυσκολία στην αναπνοή αποτελούν σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της πνευμονίας βασίζεται στην κλινική εξέταση από τον παιδίατρο, στο ιστορικό και στα συμπτώματα του παιδιού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά όταν τα συμπτώματα είναι πιο έντονα, μπορεί να χρειαστεί ακτινογραφία θώρακος. Ο εργαστηριακός έλεγχος, όπως οι εξετάσεις αίματος, μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση της βαρύτητας της λοίμωξης και στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας.

Πώς θεραπεύεται;

Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού, τη βαρύτητα της νόσου και την πιθανή αιτία της πνευμονίας. Τα περισσότερα παιδιά με ήπια μορφή πνευμονίας μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι με καθοδήγηση από τον παιδίατρο. Η φροντίδα περιλαμβάνει επαρκή ενυδάτωση, ξεκούραση και χορήγηση αντιπυρετικών για την ανακούφιση του πυρετού και της δυσφορίας.

Όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαίωση βακτηριακής λοίμωξης, χορηγείται αντιβιοτική αγωγή. Η νοσηλεία στο νοσοκομείο μπορεί να χρειαστεί σε βρέφη, σε παιδιά με σημαντική δυσκολία στην αναπνοή ή όταν δεν υπάρχει ικανοποιητική ανταπόκριση στη θεραπεία στο σπίτι.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

Ορισμένα παιδιά έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρότερη πνευμονία. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βρέφη κάτω του ενός έτους, τα παιδιά με χρόνια νοσήματα όπως άσθμα, καρδιοπάθειες ή προβλήματα του ανοσοποιητικού, καθώς και παιδιά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα ή περιβαλλοντική ρύπανση.

Πρόληψη

Η πρόληψη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη μείωση της συχνότητας και της βαρύτητας της πνευμονίας στα παιδιά. Οι εμβολιασμοί σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα, ο μητρικός θηλασμός τους πρώτους μήνες ζωής, η καλή υγιεινή των χεριών και η αποφυγή του καπνίσματος στο περιβάλλον του παιδιού αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας.

Τελικές σκέψεις

Η πνευμονία στην παιδική ηλικία είναι κάτι που μπορεί να προβληματίσει τους γονείς. Ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις, με την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή καθοδήγηση, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Με φροντίδα, υποστήριξη στο σπίτι και έμφαση στην πρόληψη, τα παιδιά αναρρώνουν πλήρως και επιστρέφουν σύντομα στο παιχνίδι και στην καθημερινότητά τους.

 

paidiatros evelina koutra ourolimoxi

Όταν το παιδί έχει ουρολοίμωξη: Πώς να την αναγνωρίσετε και τι να κάνετε

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Η ουρολοίμωξη είναι μία συχνή λοίμωξη της παιδικής ηλικίας η οποία συμβαίνει σε οποιοδήποτε τμήμα του ουροποιητικού συστήματος, δηλαδή τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη ή την ουρήθρα. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν είναι σοβαρή. Διαχωρίζεται σε λοίμωξη του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος, που περιλαμβάνει τους νεφρούς και τους ουρητήρες, ή του κατώτερου ουροποιητικού που περιλαμβάνει την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ουρολοίμωξη?

Τα συμπτώματα της ουρολοίμωξης διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και μπορεί να περιλαμβάνουν:

Σε βρέφη:

  • Πυρετό 
  • Μειωμένη σίτιση 
  • Απώλεια βάρους
  • Ανησυχία
  • Διάρροιες 
  • Εμέτους
  • Δύσοσμα ούρα

Σε μεγαλύτερα παιδιά:

  • Δυσουρικά ενοχλήματα (πόνος ή αίσθημα καύσους κατά την ούρηση) 
  • Συχνουρία (ανάγκη για πιο συχνή ούρηση)
  • Πόνος στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς (υπερηβικά) ή στην περιοχή των νεφρών (οσφυικά)
  • Ανάγκη για ούρηση ξαφνικά και επειγόντως ή κατά τη διάρκεια της νύχτας
  • Απώλεια ούρων (σε παιδιά που έχουν εκπαιδευτεί στην τουαλέτα)
  • Αιματηρά ή θολά ούρα
  • Δύσοσμα ούρα 
  • Πυρετός 
  • Εμετοί

Πώς προκαλείται η ουρολοίμωξη?

Η ουρολοίμωξη προκαλείται από είσοδο μικροβίων μέσω της ουρήθρας. Για αυτό το λόγο είναι πιο συχνή στα κορίτσια, καθώς η ουρήθρα είναι πιο κοντή και κοντά στην περιοχή του πρωκτού, οπότε και έρχεται σε επαφή με τα μικρόβια των κοπράνων. Τα αγόρια κάτω των 12 μηνών που δεν έχουν κάνει περιτομή έχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ουρολοίμωξης, ενώ ο κίνδυνος ουρολοίμωξης είναι γενικά μεγαλύτερος όσο το παιδί φοράει πάνα.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν: 

  • Πρόβλημα στο ουροποιητικό σύστημα (όπως ανατομικό κώλυμα κατά τη ροή των ούρων)
  • Παλινδρόμηση των ούρων από την κύστη προς τα νεφρά, γνωστή ως κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση.
  • Δυσκοιλιότητα
  • Ηθελημένη κατακράτηση ούρων (για παράδειγμα αν ένα παιδί δεν επιθυμεί να ουρήσει στη σχολική τουαλέτα)

Πώς γίνεται η διάγνωση της ουρολοίμωξης?

Η διάγνωση γίνεται με συλλογή δείγματος ούρων, όπου μετά από μικροσκόπηση του δείγματος και καλλιέργεια απομονώνεται ο παθογόνος μικροοργανισμός. Ο τρόπος της συλλογής εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς, αλλά πάντα πρέπει να προηγείται καθαριότητα τοπικά του παιδιού με νερό και σαπούνι. Για παιδιά που έχουν έλεγχο της ούρησης, η συλλογή γίνεται σε αποστειρωμένο κυπελλάκι από τη μέση της ούρησης και μετά.

Για τα μικρά παιδιά και βρέφη που δεν έχουν έλεγχο της ούρησης ο ιδανικός τρόπος συλλογής δείγματος ούρων είναι με το λεγόμενο clean catch, δηλαδή συλλογή δείγματος ούρων «στον αέρα». Αφού ο ασθενής καταναλώσει υγρά περιμένουμε με ένα αποστειρωμένο κυπελλάκι την έξοδο των ούρων και τα συλλέγουμε προσπαθώντας να μην ακουμπήσουμε το δέρμα του παιδιού. Τα μικρά βρέφη συνήθως ουρούν εντός μίας ώρας από την κατανάλωση των υγρών. Για να ενθαρρύνουμε την ούρηση μπορούμε να τρίψουμε απαλά το κάτω μέρος της κοιλιάς με μία γάζα βρεγμένη με κρύο νερό. Αν αποτύχει η μέθοδος clean catch ή το αποτέλεσμα δεν είναι αξιόπιστο, τα ούρα μπορούν να συλλεχθούν είτε με καθετήρα που εισάγεται από την ουρήθρα, είτε στα μικρά βρέφη με υπερηβική παρακέντηση.

Σε αυτό τον τρόπο η συλλογή γίνεται με βελόνα η οποία λαμβάνει τα ούρα απευθείας από την ουροδόχο κύστη, τρυπώντας στην περιοχή της κατώτερης κοιλίας κάτω από τον ομφαλό. Ο τρόπος συλλογής με αυτοκόλλητο ουροσυλλέκτη (το γνωστό «σακουλάκι») δε θεωρείται αξιόπιστος, διότι υπάρχει υψηλό ποσοστό επιμόλυνσης με μικρόβια του δέρματος.

Πώς θεραπεύεται η ουρολοίμωξη?

Η ουρολοίμωξη θεραπεύεται με χορήγηση αντιβιοτικών. Μπορούν επίσης να χορηγηθούν παυσίπονα για να απαλύνουν τα δυσουρικά ενοχλήματα, τα οποία συνήθως υποχωρούν 2-3 ημέρες μετά την έναρξη της αγωγής, ενώ συνίσταται και η άφθονη κατανάλωση υγρών. Για τη θεραπεία της ουρολοίμωξης συνήθως αρκεί η χορήγηση αντιβιοτικών από το στόμα για το χρονικό διάστημα που έχει συστήσει ο θεράπων ιατρός.

Είναι σημαντικό να ολοκληρώνεται η θεραπεία ανεξάρτητα από τα συμπτώματα του παιδιού, τα οποία θα βελτιωθούν σύντομα. Ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη λήψης ενδοφλέβιων αντιβιοτικών, όπως:

  • Εάν το παιδί φαίνεται σοβαρά άρρωστο 
  • Εάν πιθανολογούμε ότι η ουρολοίμωξη εντοπίζεται στα νεφρά (πυελονεφρίτιδα). Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει υψηλός πυρετός με ρίγος, έμετοι, το παιδί φαίνεται να πάσχει και συνυπάρχει συχνά πόνος στην κοιλιά ή στη νεφρική περιοχή.
  • Εάν πρόκειται για βρέφος μικρής ηλικίας 
  • Εάν κάνει εμετούς και αδυνατεί να προσλάβει υγρά ή την αντιβίωση από το στόμα
  • Εάν ο ασθενής δεν έχει ανταποκριθεί στην αρχική αντιβιοτική αγωγή από το στόμα

Μπορεί να προληφθεί η ουρολοίμωξη?

Η ουρολοίμωξη μπορεί να προληφθεί με τους ακόλουθους τρόπους: 

  • Αλλάζουμε τις λερωμένες πάνες (με ούρα ή κόπρανα) κατά το δυνατόν συντομότερα 
  • Πλένουμε την περιοχή της πάνας μετά από ούρηση και αφόδευση 
  • Ενθαρρύνουμε τα κορίτσια να σκουπίζονται από μπροστά προς τα πίσω, για να μην εισέρχονται μικροοργανισμοί εντός της ουρήθρας 
  • Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να ουρούν τακτικά και να μην κρατάνε τα ούρα τους, όπως και να καταναλώνουν επαρκή ποσότητα υγρών 
  • Αντιμετωπίζουμε τη δυσκοιλιότητα αν συνυπάρχει 
  • Προτιμάμε χαλαρά, βαμβακερά εσώρουχα
  • Αποφεύγουμε σαπούνια με άρωμα για το πλύσιμο της ευαίσθητης περιοχής
paidiatros evelina koutra paidikos stathmos kai ioseis

Παιδικός σταθμός και συχνές ιώσεις: τι είναι φυσιολογικό και πότε ανησυχούμε?

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Η έναρξη του παιδικού σταθμού αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για κάθε παιδί και οικογένεια. Μαζί με την κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, συχνά έρχεται και κάτι που ανησυχεί τους γονείς: οι συχνές ιώσεις. Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν αυτό είναι φυσιολογικό ή αν το παιδί τους «αρρωσταίνει υπερβολικά».

Η απάντηση είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, καθησυχαστική.

Γιατί τα παιδιά αρρωσταίνουν πιο συχνά στον παιδικό σταθμό;

Τα μικρά παιδιά έρχονται για πρώτη φορά σε στενή επαφή με πολλά άλλα παιδιά, σε κλειστούς χώρους. Οι ιοί μεταδίδονται εύκολα μέσω των χεριών, των παιχνιδιών, των σταγονιδίων από βήχα ή φτέρνισμα και της στενής επαφής.

Το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών βρίσκεται ακόμα σε φάση «εκπαίδευσης». Κάθε επαφή με έναν νέο ιό βοηθά τον οργανισμό να αναπτύξει άμυνες. Για τον λόγο αυτό τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να εμφανίζουν αρκετές λοιμώξεις τον χρόνο, ιδιαίτερα τα πρώτα 1–2 χρόνια στον παιδικό σταθμό.

Πόσες ιώσεις θεωρούνται φυσιολογικές;

Σύμφωνα με παιδιατρικές κατευθυντήριες οδηγίες, είναι φυσιολογικό ένα παιδί προσχολικής ηλικίας να εμφανίζει αρκετά επεισόδια ιώσεων μέσα σε έναν χρόνο, κυρίως λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, όπως συνάχι, βήχα, πονόλαιμο ή πυρετό.

Οι περισσότερες από αυτές τις λοιμώξεις:

  • είναι ήπιες

  • διαρκούν λίγες ημέρες

  • υποχωρούν χωρίς επιπλοκές

Η συχνότητα συνήθως μειώνεται όσο το παιδί μεγαλώνει και το ανοσοποιητικό του σύστημα ωριμάζει.

Τι δε σημαίνουν οι συχνές ιώσεις

Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς ότι οι συχνές ιώσεις:

  • δεν σημαίνουν ότι το παιδί έχει «αδύναμο ανοσοποιητικό»

  • δεν αποτελούν ένδειξη σοβαρού προβλήματος υγείας στις περισσότερες περιπτώσεις

  • δεν σημαίνουν ότι το παιδί χρειάζεται απαραίτητα φάρμακα ή συμπληρώματα

Αντίθετα, αποτελούν μέρος της φυσιολογικής ανοσολογικής ανάπτυξης και ωρίμανσης του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος;

Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου ο παιδίατρος μπορεί να χρειαστεί να αξιολογήσει πιο προσεκτικά την κατάσταση, όπως όταν:

  • οι λοιμώξεις είναι ασυνήθιστα βαριές

  • συνοδεύονται συχνά από επιπλοκές

  • απαιτούν επανειλημμένα νοσηλεία

  • το παιδί δεν αναπτύσσεται σωστά 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο παιδίατρος θα καθοδηγήσει για τον απαραίτητο έλεγχο.

Μπορούμε να προλάβουμε τις ιώσεις;

Δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθούν πλήρως οι ιώσεις, αλλά μπορούμε να μειώσουμε τη συχνότητα και τη μετάδοσή τους με απλά και αποτελεσματικά μέτρα:

  • καλό πλύσιμο χεριών

  • σωστός αερισμός των χώρων

  • κάλυψη στόματος και μύτης κατά τον βήχα

  • επιστροφή του παιδιού στο σχολείο αφού το παιδί έχει παραμείνει απύρετο για 1 24ωρο χωρίς αντιπυρετικά και είναι σε καλή κατάσταση

  • τήρηση του εθνικού προγράμματος εμβολιασμών

Ο εμβολιασμός αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους πρόληψης σοβαρών λοιμώξεων και προστατεύει τόσο το παιδί όσο και το σύνολο της κοινότητας.

Διατροφή, ύπνος και ανοσοποιητικό

Η σωστή διατροφή, ο επαρκής ύπνος και η καθημερινή σωματική δραστηριότητα παίζουν καθοριστικό ρόλο στη γενική υγεία του παιδιού. Δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις» που ενισχύουν άμεσα το ανοσοποιητικό.

Στα υγιή παιδιά, τα συμπληρώματα βιταμινών δεν έχουν αποδειχθεί ότι προλαμβάνουν τις ιώσεις. Η χορήγησή τους έχει νόημα μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και πάντα μετά από σύσταση του παιδιάτρου.

Ο ρόλος του παιδιάτρου

Ο παιδίατρος είναι ο βασικός σύμμαχος της οικογένειας σε αυτή τη φάση. Μπορεί να:

  • αξιολογήσει αν οι λοιμώξεις είναι εντός φυσιολογικών ορίων ή απαιτείται περαιτέρω έλεγχος

  • καθησυχάσει τους γονείς

  • καθοδηγήσει για σωστή φροντίδα στο σπίτι

  • αναγνωρίσει έγκαιρα περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση

Συμπέρασμα

Οι συχνές ιώσεις στον παιδικό σταθμό είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα φυσιολογικό και αναμενόμενο στάδιο της παιδικής ηλικίας. Αν και κουραστικές για όλη την οικογένεια, αποτελούν μέρος της διαδικασίας με την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού ωριμάζει και ενδυναμώνεται.

Με σωστή ενημέρωση, ψυχραιμία και συνεργασία με τον παιδίατρο, οι γονείς μπορούν να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά σε αυτή τη σημαντική περίοδο της ζωής του παιδιού.

paidiatros evelina koutra otitida

Το παιδί παραπονιέται για πόνο στο αυτί; Ίσως είναι ωτίτιδα!

Εβελίνα Κούτρα Λοιμώξεις & εμβόλια
(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Ωτίτιδα ονομάζεται η λοίμωξη του ωτός (αυτιού). Υπάρχουν 2 τύποι λοιμώξεων του ωτός στα παιδιά, η λοίμωξη του μέσου ωτός, το οποίο είναι η περιοχή του αυτιού που εντοπίζεται πίσω από το τύμπανο (μέση ωτίτιδα) και η λοίμωξη του εξωτερικού ωτός (εξωτερική ωτίτιδα). Επιπλέον υπάρχει και η εκκριτική ωτίτιδα, στην οποία υπάρχει συσσώρευση υγρού στο μέσο αυτί χωρίς ωστόσο ενεργό λοίμωξη. Οι ωτίτιδες προκαλούνται συνήθως κατά τη διαδρομή ιογενών λοιμώξεων και είναι πολύ συχνές, ιδίως στη βρεφική και παιδική ηλικία.

Πώς προκαλείται η ωτίτιδα?

Η οξεία μέση ωτίτιδα προκαλείται από προβλήματα που δημιουργούνται στην ευσταχιανή σάλπιγγα, το σωλήνα δηλαδή που συνδέει το μέσο αυτί με το ρινοφάρυγγα. Τα παιδιά είναι πιο ευπαθή σε ωτίτιδες επειδή η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι στενότερη και πιο οριζόντια συγκριτικά με των ενηλίκων. Λόγω αυτής της ανατομικής ιδιαιτερότητας διευκολύνεται η είσοδος και παραμονή μικροοργανισμών στο αυτί από τη μύτη. Επιπλέον τα παιδιά υφίστανται πιο συχνά λοιμώξεις του αναπνευστικού (στα πλαίσια της φοίτησης σε παιδικό σταθμό ή στο σχολείο). Η εξωτερική ωτίτιδα προκαλείται από εμμένουσα υγρασία του έξω ακουστικού πόρου, όπως από παραμονή νερού μετά από κολύμβηση ή από τοπικό τραυματισμό (όπως είναι ο καθαρισμός με μπατονέτες).

Ποια είναι τα συμπτώματα?

Τα συμπτώματα της οξείας μέσης ωτίτιδας μπορεί να είναι τα ακόλουθα:

  • Πόνος στο αυτί (ωταλγία)
  • Το παιδί τρίβει ή τραβάει τα αυτιά του
  • Είναι ανήσυχο/κλαίει
  • Δεν έχει όρεξη για φαγητό
  • Ωτόρροια (έξοδο υγρού από το αυτί) 

Στην εξωτερική ωτίτιδα τα συμπτώματα μπορεί να είναι:

  • Ερυθρότητα στο εξωτερικό του αυτιού
  • Φαγούρα τοπικά (κνησμός) 
  • Πόνος τοπικά, ειδικά με την ψηλάφηση του λοβίου του αυτιού
  • Αίσθημα «βουλωμένων» αυτιών. Ορισμένες φορές τόσο η οξεία μέση, όσο και η εξωτερική ωτίτιδα μπορεί να συνοδεύονται από πυρετό.

Στην εκκριτική ωτίτιδα τα συμπτώματα μπορεί να είναι τα ακόλουθα:

  • Αίσθημα «βουλωμένων» αυτιών
  • Πόνος στο αυτί
  • Μείωση ακοής – σε περίπτωση που αυτή επιμένει, ιδίως στα μικρότερα παιδιά, μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου

Πότε η ωτίτιδα χαρακτηρίζεται ως σοβαρή?

  • Έντονος πόνος στο αυτί 
  • Πόνος για τουλάχιστον 48 ώρες
  • Υψηλός πυρετός (>39ο C) τις προηγούμενες 48 ώρες

Ποια είναι η θεραπεία?

Η οξεία μέση ωτίτιδα συνήθως προκαλείται από ιούς και περνάει μόνη της εντός 2-3 ημερών με παυσίπονα. Ωστόσο σε παιδιά μικρής ηλικίας, παιδιά με ωτόρροια ή σοβαρή νόσο συνήθως χορηγείται αντιβίωση, πάντα σε συνεννόηση με τον Παιδίατρο.

Η εξωτερική ωτίτιδα χρειάζεται τοπική αντιβιοτική αγωγή. Η εκκριτική ωτίτιδα συνήθως περνάει μόνη της εντός 4-6 εβδομάδων και δε χρειάζεται χορήγηση αντιβιοτικών. Σε περίπτωση επιμονής των συμπτωμάτων, μείωση της ακοής ή καθυστέρηση της γλωσσικής ανάπτυξης πρέπει να γίνεται συνεκτίμηση με Ωτορινολαρυγγολόγο για πιθανή τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού (σωληνάκια που τοποθετούνται προσωρινά στα αυτιά). Με τον τρόπο αυτό παροχετεύεται το υγρό από το αυτί. Οι σωληνίσκοι αερισμού αφού τοποθετηθούν συνήθως «πέφτουν» μόνοι τους εντός 6-12 μηνών.

Τι μπορώ να κάνω για να αποφύγω τις ωτίτιδες? 

  • Βεβαιωνόμαστε ότι το παιδί μας έχει κάνει όλα προβλεπόμενα εμβόλια για την ηλικία του
  • Αποφεύγουμε την έκθεση του παιδιού σε καπνό τσιγάρου
  • Περιορίζουμε τη χρήση πιπίλας μετά τους 6 μήνες
  • Αν το παιδί έχει βουλωμένη μύτη (ρινική συμφόρηση) κάνουμε συχνές πλύσεις με φυσιολογικό ορό ώστε η μύτη του να μένει καθαρή
  • Δε χρησιμοποιούμε μπατονέτες για καθαρισμό των αυτιών και αποτρέπουμε το παιδί από το να βάζει τα δάχτυλα του μέσα στο αυτί του

Το παιδί μου παθαίνει συχνές ωτίτιδες, τι μπορώ να κάνω?

Αρχικά καλό είναι να γίνει μία συζήτηση με τον Παιδίατρο που παρακολουθεί το παιδί. Τα παιδιά με συχνές ωτίτιδες συχνά εκτίθενται σε καπνό, χρησιμοποιούν πιπίλα ή παθαίνουν συχνές ιώσεις (για παράδειγμα παρακολουθούν παιδικό σταθμό). Αν κριθεί απαραίτητο, σε συνεννόηση με Ωτορινολαρυγγολόγο μπορεί να πραγματοποιηθεί επιπλέον έλεγχος για «κρεατάκια» (ευμεγέθεις αδενοειδείς εκβλαστήσεις).

Εβελίνα Κούτρα, MD, MSc

Κλείστε ραντεβού με την Παιδίατρο Εβελίνα Κούτρα στην Αθήνα

H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.

Κλείστε Ραντεβού