Λοιμώδης μονοπυρήνωση στα παιδιά

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη που συχνά προκαλεί ανησυχία στους γονείς λόγω του παρατεταμένου πυρετού, του έντονου πονόλαιμου, της κόπωσης και των διογκωμένων λεμφαδένων που μπορεί να εμφανιστούν.

Προκαλείται κυρίως από τον ιό Epstein–Barr (EBV), έναν ιό της οικογένειας των ερπητοϊών. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα έχουν έρθει σε επαφή με τον EBV μέχρι την ενηλικίωση, συχνά χωρίς να εμφανίσουν έντονα συμπτώματα.

Τι είναι η λοιμώδης μονοπυρήνωση;

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση, γνωστή και ως «νόσος του φιλιού», είναι μια λοίμωξη που προκαλείται κυρίως από τον ιό Epstein–Barr.

Είναι πιο συχνή σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες (κυρίως μεταξύ 15 και 24 ετών), όμως μπορεί να εμφανιστεί και σε μικρότερα παιδιά. Στα μικρά παιδιά η λοίμωξη από EBV συχνά περνά απαρατήρητη ή προκαλεί ήπια συμπτώματα που μοιάζουν με μια κοινή ίωση.

Μετά την αρχική λοίμωξη, ο ιός παραμένει στον οργανισμό σε ανενεργή (λανθάνουσα) μορφή. Αυτό είναι χαρακτηριστικό των ιών της οικογένειας των ερπητοϊών και δε σημαίνει ότι το άτομο παραμένει άρρωστο.

Πώς μεταδίδεται ο EBV;

Ο EBV μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου, γι’ αυτό και η λοιμώδης μονοπυρήνωση έχει πάρει την ονομασία «νόσος του φιλιού».

Η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω:

• κοινής χρήσης ποτηριών, μπουκαλιών ή μαχαιροπίρουνων,
• επαφής με σάλιο μολυσμένου ατόμου,
• κοινής χρήσης αντικειμένων που μπαίνουν στο στόμα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από παιδί σε παιδί. Τα πιο συχνά είναι:

• πυρετός,
• έντονη κόπωση,
• πονόλαιμος,
• διογκωμένοι λεμφαδένες, κυρίως στον λαιμό,
• διογκωμένες αμυγδαλές,
• αίσθημα κακουχίας.

Ο πονόλαιμος μπορεί κάποιες φορές να μοιάζει με λοίμωξη από στρεπτόκοκκο, γι’ αυτό και η εκτίμηση από τον Παιδίατρο είναι σημαντική.

Πόσο διαρκεί;

Οι περισσότεροι άνθρωποι με λοιμώδη μονοπυρήνωση βελτιώνονται μέσα σε 2 έως 4 εβδομάδες.

Ωστόσο, η κόπωση μπορεί να επιμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και όταν τα υπόλοιπα συμπτώματα έχουν υποχωρήσει. Είναι σημαντικό να δίνουμε στο παιδί τον χρόνο που χρειάζεται για να επιστρέψει σταδιακά στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα του παιδιού και, όταν χρειάζεται, σε εργαστηριακό έλεγχο.

Ο παιδίατρος μπορεί να ζητήσει:

• γενική αίματος,
• ειδικό έλεγχο αντισωμάτων έναντι του ιού Epstein–Barr.

Οι εξετάσεις αξιολογούνται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και την εξέταση του παιδιού.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο που να εξαλείφει τον EBV.

Η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική:

• ξεκούραση,
• επαρκής πρόσληψη υγρών,
• αντιμετώπιση πυρετού και πόνου σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου.

Τα αντιβιοτικά δε βοηθούν, καθώς πρόκειται για ιογενή λοίμωξη. 

Μπορούμε να προλάβουμε τη λοίμωξη;

Προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον EBV.

Ωστόσο, υπάρχουν απλά μέτρα που βοηθούν στη μείωση της μετάδοσης του EBV αλλά και πολλών άλλων ιών και μικροβίων:

• καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, ιδιαίτερα πριν το φαγητό, μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την αλλαγή πάνας,
• αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών και μαχαιροπίρουνων,
• αποφυγή επαφής με σάλιο ή άλλα σωματικά υγρά,
• αποφυγή κοινής χρήσης παιχνιδιών που τα μικρά παιδιά βάζουν στο στόμα.

Χρειάζεται αποχή από αθλητικές δραστηριότητες;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάρρωση είναι πλήρης. Ωστόσο, επειδή σε ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί διόγκωση του σπλήνα ή του ήπατος, ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει προσωρινή αποφυγή έντονης άσκησης ή αθλημάτων επαφής, ανάλογα με την περίπτωση.

Τι πρέπει να θυμούνται οι γονείς;

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση είναι μια συχνή ιογενής λοίμωξη που συνήθως περνά χωρίς επιπλοκές.

Το σημαντικότερο είναι η σωστή διάγνωση, η υπομονή κατά την περίοδο ανάρρωσης και η σταδιακή επιστροφή του παιδιού στις δραστηριότητές του.

Εάν το παιδί σας έχει επίμονο πυρετό, έντονη κόπωση, δυσκολία στην κατάποση ή άλλα συμπτώματα που σας ανησυχούν, ο παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει την κατάσταση και να σας καθοδηγήσει κατάλληλα.