Αλλεργίες

paidiatros evelina koutra katanoontas-tis-trofikes-allergies-sta-paidia

Κατανοώντας τις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά

(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Οι τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού αντιδρά υπερβολικά σε τροφές που για τους περισσότερους ανθρώπους είναι αβλαβείς. Η αντίδραση μπορεί να είναι ήπια, όπως εξάνθημα ή φαγούρα γύρω από το στόμα και τα μάτια, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει σοβαρή, προκαλώντας δυσκολία στην αναπνοή ή ακόμα και αναφυλαξία, μια επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση. Το σώμα του παιδιού βλέπει συγκεκριμένες πρωτεΐνες ως «εχθρούς» και ενεργοποιεί άμυνες που συνήθως δεν είναι απαραίτητες.

Ποιες τροφές προκαλούν συχνότερα αλλεργίες

Κάποιες τροφές είναι πιο συχνά υπεύθυνες για αλλεργικές αντιδράσεις σε παιδιά. Ανάμεσα στις πιο γνωστές βρίσκονται το γάλα αγελάδας, τo αυγό, το φιστίκι και οι υπόλοιποι ξηροί καρποί, η σόγια, τα ψάρια και τα θαλασσινά, το σιτάρι, αλλά και τρόφιμα όπως η μουστάρδα και το σουσάμι.

Στοιχεία από έρευνες δείχνουν ότι η καθυστέρηση στην εισαγωγή φιστικιού και αυγού πέρα από την ηλικία των 6 έως 12 μηνών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης αλλεργίας σε αυτά τα τρόφιμα. Αντιθέτως η εισαγωγή τους νωρίς και σε μικρές ποσότητες μπορεί να μειώσει αυτόν τον κίνδυνο. Πολλά παιδιά μεγαλώνοντας ξεπερνούν τις αλλεργίες στο γάλα ή το αυγό, αλλά κάποιες αλλεργίες μπορεί να παραμείνουν δια βίου. Οι αλλεργίες στο φιστίκι και στους ξηρούς καρπούς συνήθως παραμένουν, με περίπου τέσσερα στα πέντε παιδιά με αλλεργία στο φιστίκι να παραμένουν αλλεργικά για όλη τους τη ζωή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, δεν χρειάζεται να αποφεύγετε τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως το φιστίκι, εκτός αν είστε εσείς ίδια αλλεργική σε αυτά. Η διατροφή σας μπορεί να παραμείνει ποικιλόμορφη και ισορροπημένη.

Ποιοι επηρεάζονται

Οι περισσότερες τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται σε παιδιά κάτω των 3 ετών. Εκτιμάται ότι περίπου 1 στα 14 παιδιά αυτής της ηλικίας έχει τουλάχιστον μία αλλεργία. Τα περισσότερα παιδιά με αλλεργίες σε γάλα, αυγά, σόγια ή σιτάρι θα τις ξεπεράσουν πριν πάνε σχολείο. Αντιθέτως, οι αλλεργίες στο φιστίκι και τους ξηρούς καρπούς συνήθως παραμένουν, ενώ οι αλλεργίες που αναπτύσσονται ή επιμένουν στην ενήλικη ζωή είναι πιθανό να είναι δια βίου. Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά τροφικών αλλεργιών έχουν αυξηθεί τα τελευταία 20 χρόνια, οι θάνατοι από αναφυλαξία είναι πλέον σπάνιοι, χάρη στη βελτίωση της πρόληψης και της θεραπείας.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι το παιδί έχει αλλεργία

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως έως 2 ώρες μετά την κατανάλωση της τροφής. Συμπτώματα που συνήθως υποδηλώνουν αλλεργική αντίδραση περιλαμβάνουν φτέρνισμα, καταρροή, φαγούρα στη μύτη και τα μάτια, βήχας ή σφύριγμα στην έξοδο του αέρα, εξανθήματα ή πρήξιμο, αλλά και πόνο στο στομάχι, διάρροια ή εμετό.

Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αναφυλαξία, μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση που απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια. Σημάδια που χρειάζονται άμεση προσοχή περιλαμβάνουν ξαφνικό πρήξιμο στα χείλη, το στόμα, τη γλώσσα ή το λαιμό, δυσκολία στην αναπνοή, κυάνωση ή ωχρότητα του δέρματος, έντονη σύγχυση, υπνηλία ή λιποθυμία. Αν συμβεί κάτι από αυτά καλέστε αμέσως ασθενοφόρο, καθώς απαιτείται άμεση αντιμετώπιση.

Διαχείριση και θεραπεία

Αν το παιδί έχει τροφική αλλεργία πρέπει να αποφεύγεται αυστηρά η τροφή στην οποία είναι αλλεργικό, ακόμα και σε τρόφιμα που περιέχουν μικρές ποσότητες της. Η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών είναι απαραίτητη.

Ο παιδίατρος ή ο αλλεργιολόγος μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα για τη διαχείριση των συμπτωμάτων ή για επείγουσες καταστάσεις. Για ήπιες αντιδράσεις χρησιμοποιούνται αντιισταμινικά, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις παρέχονται συσκευές αδρεναλίνης σε μορφή ένεσης. Ο ειδικός θα δώσει ένα πλάνο διαχείρισης αλλεργίας, που καθοδηγεί τους γονείς στο πώς να προστατεύουν το παιδί και πώς να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά μια πιθανή αλλεργική αντίδραση.

Το σημαντικότερο μήνυμα για τους γονείς

Οι τροφικές αλλεργίες στα παιδιά μπορεί να φαίνονται τρομακτικές, αλλά με ενημέρωση, προσοχή και τη στήριξη των ειδικών μπορούν να διαχειριστούν με ασφάλεια. Παρατηρώντας προσεκτικά τις αντιδράσεις του παιδιού, εισάγοντας νέες τροφές με προσοχή, διαβάζοντας προσεκτικά τις ετικέτες και έχοντας ένα σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, οι γονείς μπορούν να νιώθουν ήρεμοι και σίγουροι ότι το παιδί μεγαλώνει προστατευμένο.

Με λίγη προσοχή και γνώση οι τροφικές αλλεργίες δεν χρειάζεται να περιορίζουν την καθημερινότητα ή τη χαρά της οικογένειας – τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν το φαγητό και να εξερευνούν τον κόσμο με ασφάλεια.

paidiatros Evelina Koutra anaphylaxia-symptomata-aitia-kai-soste-antimetopise

Αναφυλαξία: Συμπτώματα, αίτια και σωστή αντιμετώπιση

(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 3 λεπτά)

Τι είναι η αναφυλαξία?

Η αναφυλαξία είναι μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση που μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Εμφανίζεται συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά από την επαφή με το αλλεργιογόνο, αλλά μερικές φορές μπορεί να συμβεί και αργότερα, έως και δύο ώρες μετά. Σπάνια συμβαίνει με την πρώτη έκθεση σε μια ουσία.

Ποια είναι τα αίτια

Τα πιο συχνά αίτια είναι οι τροφές όπως οι ξηροί καρποί το αυγό το ψάρι και το γάλα στα παιδιά, τα τσιμπήματα εντόμων όπως η μέλισσα, φάρμακα όπως τα αντιβιοτικά και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, καθώς και το λάτεξ. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η αναφυλαξία μπορεί να προκληθεί μετά από άσκηση, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών όπως τα σιτηρά.

Πώς την αναγνωρίζω

Η διάγνωση βασίζεται στην εμφάνιση συμπτωμάτων από τουλάχιστον δύο συστήματα του οργανισμού.

Από το δέρμα και τους βλεννογόνους μπορεί να εμφανιστούν κνίδωση εξάνθημα ή πρήξιμο χειλιών και γλώσσας.
Από το αναπνευστικό μπορεί να εμφανιστεί δύσπνοια ή σφύριγμα κατά την εισπνοή και την εκπνοή.
Από το κυκλοφορικό σύστημα μπορεί να παρατηρηθεί πτώση πίεσης ζάλη ή λιποθυμία.
Από το γαστρεντερικό μπορεί να προκύψει πόνος στην κοιλιά ναυτία ή έμετος.

Αν κάποιος με γνωστή αλλεργία, όπως στο φυστίκι, παρουσιάσει απότομη πτώση πίεσης ή λιποθυμία μετά την κατανάλωση του αλλεργιογόνου, αυτό θεωρείται αναφυλαξία ακόμη κι αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα.

Τι κάνω σε περίπτωση αναφυλαξίας

Αν υποψιαστείτε ότι κάποιος παθαίνει αναφυλαξία, πρέπει να ζητήσετε άμεσα βοήθεια και να καλέσετε ασθενοφόρο.

Απομακρύνετε το αλλεργιογόνο αν υπάρχει επαφή.
Ξαπλώστε το άτομο με τα πόδια ψηλά εκτός αν δυσκολεύεται να αναπνεύσει, οπότε το κρατάτε καθιστό.
Χορηγήστε αδρεναλίνη στον μηρό εφόσον είναι διαθέσιμη και αν δεν υπάρχει βελτίωση μέσα σε πέντε λεπτά, χορηγήστε δεύτερη δόση.
Το άτομο δεν πρέπει να σηκωθεί ή να περπατήσει, ακόμη κι αν αισθανθεί καλύτερα.
Στο νοσοκομείο θα χορηγηθούν επιπλέον φάρμακα οξυγόνο και υγρά.

Σύντομα αναμένεται και μορφή αδρεναλίνης σε ρινικό σπρέι που θα διευκολύνει ακόμη περισσότερο τη χρήση της.

Αρκεί το αντιισταμινικό?

Η απάντηση είναι όχι. Τα αντιισταμινικά δρουν αργά, από τριάντα λεπτά έως δύο ώρες, και δεν μπορούν να σταματήσουν την πορεία της αναφυλαξίας. Η αδρεναλίνη είναι το μόνο φάρμακο που δρα τάχιστα και μπορεί να σώσει ζωές σε αυτή την κατάσταση.

Πώς μπορώ να προετοιμαστώ

Η καλύτερη πρόληψη είναι η αποφυγή του αλλεργιογόνου και η σωστή ενημέρωση.

Έχετε πάντα μαζί σας δύο ενέσεις αδρεναλίνης, διατηρήστε τες σε θερμοκρασία δωματίου, ελέγξτε την ημερομηνία λήξης τους και ανανεώστε τες έγκαιρα.
Μάθετε να αναγνωρίζετε τα συμπτώματα και να χορηγείτε την αδρεναλίνη έγκαιρα.
Εκπαιδεύστε την οικογένεια και τους φίλους σας ώστε να γνωρίζουν πώς να βοηθήσουν.
Αν υποπτευθείτε αναφυλαξία, χρησιμοποιήστε αμέσως την αδρεναλίνη. Είναι προτιμότερο να δοθεί χωρίς να χρειάζεται παρά να μην χορηγηθεί όταν είναι απαραίτητη.

παιδιατρος εβελινα κουτρα ατοπικη δερματιτιδα εκζεμα

Ατοπική δερματίτιδα: 10 συχνές ερωτήσεις με απλές απαντήσεις

(Χρόνος ανάγνωσης: 2 - 4 λεπτά)

Τι είναι η ατοπική δερματίτιδα?

Είναι το  πιο συχνό δερματικό  νόσημα της βρεφικής και παιδικής ηλικίας, το οποίο προκαλεί φλεγμονή του δέρματος και χαρακτηρίζεται από  εξάρσεις και υφέσεις κατά την πορεία του. Οι εξάρσεις είναι συχνές κατά τους χειμερινούς μήνες, ενώ η ατοπική δερματίτιδα συνήθως βελτιώνεται το καλοκαίρι.

Υπολογίζεται ότι 15-20% του πληθυσμού θα εμφανίσει ατοπική δερματίτιδα και στο 50% των παιδιών η εμφάνιση της θα είναι τους πρώτους 6 μήνες ζωής. Η επίπτωση της ατοπικής δερματίτιδας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, όπως και των υπόλοιπων αλλεργικών νοσημάτων.

Από τι προκαλείται?

Η ατοπική δερματίτιδα είναι ένα πολυπαραγοντικό νόσημα, το οποίο προκαλείται από γενετικούς, ανοσολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που διαταράσσουν την επιδερμίδα. Εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά με οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών, όπως άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα ή τροφικές αλλεργίες σε 1ου βαθμού συγγενείς.

Ποια είναι τα συμπτώματα?

Τα κύρια συμπτώματα είναι:

  • Φαγούρα στο δέρμα (κνησμός)
  • Ερυθρές δερματικές βλάβες
  • Περιοχές στο δέρμα ξηρές με απολέπιση
  • Δερματικές βλάβες στην έξω επιφάνεια των αυτιών ή και στα μαλλιά
  • Δημιουργία ουλών από την έντονη φαγούρα
  • Παχύ και σκληρό δέρμα σε χρόνιες περιπτώσεις
  • Τυπική κατανομή δερματικών βλαβών ανάλογα με την ηλικία:

-Στα βρέφη και νήπια συνηθέστερα εντοπίζονται στο πρόσωπο (ιδίως στα μάγουλα), στο τριχωτό της κεφαλής, στον κορμό και τα άκρα.

-Στα μεγαλύτερα παιδιά, τους εφήβους και τους ενήλικες συχνά στο εσωτερικό των αγκώνων και πίσω από τα γόνατα, καθώς και στους καρπούς και τους αστραγάλους.

Τι προβλήματα προκαλεί η ατοπική δερματίτιδα?

Λόγω της έντονης φαγούρας ο ασθενής με ατοπική δερματίτιδα μπορεί να έχει διαταραχή στον ύπνο του με συνέπεια τον περιορισμό των δραστηριοτήτων του.

Τα άτομα με ατοπική δερματίτιδα έχουν επίσης αυξημένη πιθανότητα δερματικών λοιμώξεων που υποτροπιάζουν, κυρίως από σταφυλόκοκκο.

Πώς γίνεται η διάγνωση του εκζέματος?

Είναι κλινική. Ο γιατρός θα παρατηρήσει τις βλάβες, που είναι αρκετά χαρακτηριστικές της νόσου.

Τι μπορώ να αποφύγω για να ανακουφίσω τα συμπτώματα?

  • Ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας (για παράδειγμα τα κλιματιστικά)
  • Διάφορες ερεθιστικές χημικές ουσίες όπως απορρυπαντικά σε μορφή σκόνης, μαλακτικά, λευκαντικά ρούχων, σαπούνια και αρώματα
  • Ρούχα και κλινοσκεπάσματα συνθετικά, μάλλινα και από polyester
  • Μηχανικό ερεθισμό ή τριβή του δέρματος

Τι μπορώ να κάνω για να ανακουφιστώ?

Η βασική αντιμετώπιση της ατοπικής δερματίτιδας συνίσταται στη χρήση ενυδατικών σκευασμάτων καθημερινά. Η χρήση τους είναι υψίστης σημασίας για την πρόληψη των εξάρσεων και την αποτελεσματική αντιμετώπιση, καθώς βοηθούν στη διατήρηση και αναπλήρωση της υγρασίας της επιδερμίδας, μειώνουν τη σοβαρότητα της νόσου και παρατείνουν το διάστημα μεταξύ των εξάρσεων. Επιπλέον, μειώνουν σημαντικά την ανάγκη περαιτέρω θεραπείας, όπως είναι η τοπική χρήση κορτικοστεροειδών.

Το ενυδατικό γαλάκτωμα πρέπει να εφαρμόζεται τουλάχιστον 2 φορές την ημέρα ώστε να ελέγχεται η ξηρότητα αποτελεσματικά. Ιδανικά επιλέγουμε ενυδατικό σε αντλία, ώστε να μειωθεί η περίπτωση επιμόλυνσης από την επαφή με τα χέρια και το εφαρμόζουμε εντός 3 λεπτών από το μπάνιο, σε σχεδόν νωπό δέρμα για το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Επιπλέον μέτρα αντιμετώπισης της ατοπικής δερματίτιδας είναι τα ακόλουθα:

  • Προτιμούμε τα βαμβακερά ρούχα και κλινοσκεπάσματα
  • Επιλέγουμε να κάνουμε μπάνιο 2-3 φορές την εβδομάδα, εάν αυτό είναι εφικτό, ιδανικά με βύθιση στο νερό για 5-10 λεπτά και όχι με πτώση νερού απευθείας πάνω μας
  • Το νερό να είναι χλιαρό (27-30οC) και δε χρησιμοποιούμε σφουγγάρι
  • Χρησιμοποιούμε φαρμακευτικό καθαριστικό ειδικό για ατοπική δερματίτιδα, το οποίο να είναι ελεύθερο χρώματος, αρώματος και σαπώνων
  • Μετά το μπάνιο στεγνώνουμε με πετσέτα ταμποναριστά, χωρίς τρίψιμο
  • Φροντίζουμε τα νύχια να είναι κοντά κομμένα ώστε να αποφεύγονται οι βλάβες και η επιμόλυνση στο δέρμα από το ξύσιμο.

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά ενυδατικά σκευάσματα, ποιο να διαλέξω?

Τα ενυδατικά σκευάσματα της ατοπικής δερματίτιδας έχουν διάφορες υφές. Όσο αυξάνεται η βαρύτητα της βλάβης, τόσο πιο συμπυκνωμένο και παχύρρευστο είναι το μαλακτικό που χρειάζεται. Συγκεκριμένα το πιο παχύρρευστο είναι το βάλσαμο (baume) και ακολουθεί η κρέμα (cream), ενώ το πιο λεπτόρρευστο είναι το γαλάκτωμα (milk, lait, fluid). Η επιλογή του σωστού σκευάσματος γίνεται πάντα σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Και εάν οι βλάβες παραμένουν?

Σε αυτή την περίπτωση είναι πιθανό να χρειάζεται τοπική κρέμα κορτιζόνης ώστε να αντιμετωπιστεί η έξαρση της νόσου. Η επιλογή του σκευάσματος γίνεται πάντα σε συνεννόηση με το θεράποντα ιατρό.

Σε περίπτωση έντονης φαγούρας μπορούν επίσης να χορηγηθούν αντιισταμινικά. Εάν οι βλάβες έχουν μολυνθεί πιθανόν να χρειάζεται και αντιβιοτική αγωγή από το στόμα.

Θυμάμαι πάντα ότι σε περίπτωση επιμόλυνσης του εκζέματος χρησιμοποιώ ακολούθως νέο σφραγισμένο μαλακτικό σκεύασμα.

Άτομα που έχουν σοβαρά συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας και τα συμπτώματα τους δεν ελέγχονται με τη χρήση των παραπάνω φαρμάκων μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον θεραπείες, όπως είναι οι βιολογικοί παράγοντες.

Θα περάσει η ατοπική δερματίτιδα του παιδιού μου?

Η πλειοψηφία των παιδιών φαίνεται ότι θα ξεπεράσουν την ατοπική τους δερματίτιδα μέχρι την ηλικία των 6 χρονών. Ωστόσο μπορεί να επανεμφανιστεί στην ενήλικη ζωή.

 

ερωτησεις σχετικα με το παιδικο ασθμα

Παιδικό άσθμα χωρίς άγχος: 10 βασικές απορίες και τι ισχύει στην πράξη

(Χρόνος ανάγνωσης: 3 - 5 λεπτά)

Τι είναι το άσθμα και ποια τα συμπτώματα?

Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονή του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος που σχετίζεται με στένωση στους αεραγωγούς (στους «σωλήνες» δηλαδή που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες) και επεισόδια συριγμού («σφυρίγματος»), δυσκολίας στην αναπνοή (δύσπνοιας), βήχα ή και αίσθημα σφιξίματος στο στήθος.

Πόσο συχνό είναι το άσθμα?

Το άσθμα είναι η πιο συχνή χρόνια ασθένεια των παιδιών. Υπολογίζεται ότι περίπου το 14% των παιδιών παγκοσμίως πάσχουν από άσθμα, και ο αριθμός τους αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου.

Πότε είναι πιο πιθανό να έχω άσθμα?

  • Εάν παρατηρούνται συχνά επεισόδια συριγμού, δύσπνοιας και βήχα
  • Εάν παρατηρείται επιδείνωση το βράδυ ή νωρίς το πρωί
  • Εάν συμβαίνουν μετά από άσκηση ή έκθεση σε αλλεργιογόνα

Τι προκαλεί τα επεισόδια?

Οι βρόγχοι των ασθματικών παιδιών, λόγω της φλεγμονής, σταδιακά εμφανίζουν οίδημα (πρήξιμο) και αυξημένες βλεννώδεις εκκρίσεις, ενώ είναι υπεραντιδραστικοί, δηλαδή όταν έρθουν σε επαφή με εκλυτικούς παράγοντες προκαλείται σύσπαση των μυϊκών ινών (βρογχόσπασμος).

Όταν το παιδί έρθει σε επαφή με κάποιο εκλυτικό αίτιο (όπως είναι η άσκηση ή τα αλλεργιογόνα) επέρχεται βρογχόσπασμος με αποτέλεσμα να εμφανίζεται βήχας, συρίττουσα αναπνοή (σφύριγμα), δύσπνοια και αύξηση του ρυθμού των αναπνοών.

Τα κυριότερα αίτια πρόκλησης των ασθματικών επεισοδίων είναι:

  • Λοιμώξεις αναπνευστικού, ιδίως οι ιογενείς
  • Διάφορα αλλεργιογόνα (όπως είναι οι γύρεις των διάφορων φυτών, τα ακάρεα κλπ),
  • Καπνός
  • Σωματική άσκηση
  • Στρες

Ορισμένες φορές ωστόσο δε μπορεί να προσδιοριστεί η αιτία της εμφάνισης του ασθματικού επεισοδίου.

Ποια είναι τα σημάδια ότι ένα επεισόδιο είναι σοβαρό?

Ένα ασθματικό επεισόδιο χαρακτηρίζεται ως σοβαρό όταν συμβαίνουν κάποια ή και όλα από τα παρακάτω:

  • το παιδί δε μπορεί να πει ολοκληρωμένες προτάσεις αλλά μιλάει μόνο με λέξεις,
  • ταχύπνοια (αναπνέει γρήγορα)
  • εισολκή μεσοπλευρίων/σφαγής (τα πλευρά «μπαίνουν μέσα» ή η περιοχή άνωθεν του στέρνου)
  • κοιλιακή αναπνοή (η κοιλιά ανεβοκατεβαίνει γρήγορα)
  • αναπέταση ρινικών πτερυγίων («ανοιγοκλείνουν» έντονα τα πτερύγια της μύτης)
  • συριγμός (ακουστό «σφύριγμα» κατά την εκπνοή)
  • Το παιδί είναι χλωμό/κυανό
  • Το παιδί προτιμάει να κάθεται από το να είναι ξαπλωμένο
  • απώλεια όρεξης

Σε περίπτωση που παρατηρηθούν αυτά τα συμπτώματα πρέπει να γίνει άμεσα επικοινωνία με τον Παιδίατρο και κλινική εξέταση του παιδιού.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση άσθματος?

Την πιθανότητα άσθματος αυξάνουν τα παρακάτω:

  • Παρουσία αλλεργικού νοσήματος στους γονείς (όπως είναι η αλλεργική ρινίτιδα ή το άσθμα των γονέων)
  • Άλλο αλλεργικό νόσημα του ίδιου του παιδιού (όπως τροφική αλλεργία ή ατοπική δερματίτιδα)
  • Έκθεση σε καπνό τσιγάρου σε μικρή ηλικία
  • Κάπνισμα της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη

Το παιδί μου θα έχει άσθμα για πάντα?

Στα παιδιά το άσθμα συχνά περνάει ή βελτιώνεται κατά την εφηβεία. Υπάρχει ωστόσο περίπτωση να εμφανιστεί πάλι στην ενήλικη ζωή. Είναι πιο πιθανό το άσθμα να είναι μόνιμο εάν εμφανιστεί για πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή.

Πώς γίνεται η διάγνωση?

Ο συνηθέστερος τρόπος διάγνωσης είναι η σπιρομέτρηση, η οποία είναι μια ανώδυνη και σύντομη εξέταση που συνήθως διαρκεί λιγότερο από 5 λεπτά. Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και παρακολούθηση χρόνιων ανανευστικών παθήσεων και μετρά τη ροή και τον όγκο του αέρα που εισέρχεται και εξέρχεται από τους πνεύμονες. Η εξέταση γίνεται με τη χρήση ενός ειδικού μηχανήματος, του σπιρόμετρου, το οποίο μετρά την ποσότητα και την ταχύτητα του αέρα που μπορεί να εισπνεύσει και εκπνεύσει ένα άτομο. Για να γίνει η σπιρομέτρηση το παιδί τοποθετεί τα χείλη του σφιχτά γύρω από το επιστόμιο του σπιρόμετρου και ακολούθως του ζητείται να εισπνεύσει όσο πιο βαθιά μπορεί και στη συνέχεια να φυσήξει όσο πιο δυνατά και γρήγορα μπορεί. Είναι πιθανό να χρειαστεί το παιδί να επαναλάβει την εξέταση περισσότερες από μία φορές για να ληφθούν ακριβή αποτελέσματα. Ωστόσο η σπιρομέτρηση απαιτεί συνεργασία του παιδιού, οπότε συνήθως δε μπορεί να διενεργηθεί σε παιδιά μικρότερα των  5-6 ετών.

Η σπιρομέτρηση μπορεί να γίνει για διάφορους λόγους, όπως:

  • Για τη διάγνωση πνευμονικών παθήσεων, όπως το άσθμα, η κυστική ίνωση κλπ.
  • Για την παρακολούθηση της πορείας μιας πνευμονικής νόσου και της ανταπόκρισης στη θεραπεία.
  • Για τη μέτρηση της αναπνευστικής λειτουργίας πριν από μια χειρουργική επέμβαση ή μια άλλη ιατρική διαδικασία.

Άλλοι μέθοδοι διάγνωσης είναι η μέτρηση εκπνεόμενου μονοξειδίου του αζώτου καθώς και η ταλαντωσιμετρία, η οποία δεν απαιτεί συνεργασία από την πλευρά του παιδιού καθώς απαιτείται ήρεμη αναπνοή, οπότε μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.

Αναλόγως των συμπτωμάτων είναι πιθανό να χρειαστούν αλλεργικά τεστ, ακτινογραφία θώρακος ή και παραπάνω εξετάσεις.

Ποια είναι η θεραπεία του άσθματος?

Προς το παρόν το άσθμα δε μπορεί να θεραπευτεί πλήρως, υπάρχει ωστόσο πληθώρα φαρμάκων ώστε να ανακουφίζονται τα συμπτώματα του ασθενούς και να έχει μία φυσιολογική ζωή. Η βασική θεραπεία του άσθματος είναι τα εισπνεόμενα φάρμακα, τα οποία καλό είναι να χρησιμοποιούνται με αεροθάλαμο τόσο σε μικρά, όσο και σε μεγαλύτερα παιδιά. Τα εισπνεόμενα μπορούν να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα ή και να αποτρέψουν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Η θεραπεία του άσθματος έχει ως στόχο τον έλεγχο της νόσου με την ελαχίστη φαρμακευτική δόση που εξασφαλίζει τον επαρκή έλεγχο.

Άτομα που έχουν σοβαρά συμπτώματα άσθματος και τα συμπτώματα τους δεν ελέγχονται με τη χρήση εισπνεόμενων φαρμάκων μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον θεραπείες, όπως είναι οι ανταγωνιστές λευκοτριενίων, κορτιζόνη από του στόματος, ανοσοθεραπεία ή και βιολογικούς παράγοντες.

Στα ασθματικά παιδιά υπό αγωγή θα πρέπει να επανεξετάζεται συχνά η τεχνική χορήγησης των εισπνεομένων φαρμάκων. Για τη σωστή χορήγηση των εισπνεόμενων φαρμάκων πρέπει να γίνεται χρήση αεροθαλάμου.

Πώς μπορώ να αποτρέψω τις κρίσεις άσθματος στο παιδί μου?

  • Έχουμε πάντα ένα γραπτό σχέδιο δράσης σε περίπτωση ασθματικής κρίσης από το θεράπων ιατρό
  • Βεβαιωνόμαστε ότι το παιδί παίρνει τα φάρμακα του σωστά
  • Επικοινωνούμε άμεσα με το θεράπων ιατρό αν τα συμπτώματα του παιδιού δε βελτιώνονται με την αγωγή που λαμβάνει

 

πληροφοριες για την αλλεργικη ρινιτιδα

Φτέρνισμα, μύτη που τρέχει… Ίσως είναι αλλεργική ρινίτιδα!

(Χρόνος ανάγνωσης: 3 - 5 λεπτά)

Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα?

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι η συχνότερη χρόνια ρινίτιδα στα παιδιά, από την οποία υπολογίζεται ότι πάσχει το 10-30% του πληθυσμού που ζουν στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες.

Η επίπτωση της αλλεργικής ρινίτιδας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, όπως και των υπόλοιπων αλλεργικών νοσημάτων.

Τι προκαλεί την αλλεργική ρινίτιδα?

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μία αλλεργική αντίδραση υπερευαισθησίας λόγω έκθεσης σε αλλεργιογόνα. Τα συχνότερα αλλεργιογόνα είναι:

  • Η γύρη δένδρων (π.χ. ελιά) και φυτών (π.χ. περδικάκι, γρασίδια)
  • Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης
  • Το τρίχωμα ζώων, όπως είναι η γάτα και ο σκύλος

Ποια είναι τα συμπτώματα?

Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

  • Φτάρνισμα
  • Ο κνησμός (φαγούρα) στη μύτη ή/και μέσα στο λαιμό
  • Ρινική καταρροή (μύτη που «τρέχει») ή συμφόρηση («βουλωμένη» μύτη)
  • Βήχας (επιφανειακός λόγω των εκκρίσεων από τη μύτη που «κυλάνε» προς το λαιμό)

Τα παραπάνω συμπτώματα εκλύονται όταν το παιδί εισπνέει αλλεργιογόνα στα οποία είναι αλλεργικό. Παρ’ όλα αυτά, παρόμοια κλινική εικόνα μπορεί να παρουσιάζει όταν εισπνέει καπνό τσιγάρου, καυσαέρια, απορρυπαντικά, έντονες μυρωδιές (για παράδειγμα κολόνια), καθώς επίσης και όταν αντιλαμβάνεται διαφορές θερμοκρασίας ή υγρασίας από χώρο σε χώρο.

Αρκετά συχνά η αλλεργική ρινίτιδα συνυπάρχει με αλλεργική επιπεφυκίτιδα (κόκκινα μάτια με φαγούρα που δακρύζουν).

Μπορεί να προκαλέσει προβλήματα η αλλεργική ρινίτιδα?

Τα παιδιά με αλλεργική ρινίτιδα συχνά εμφανίζουν μαύρους κύκλους στα κάτω βλέφαρα. Παράλληλα λόγω του κνησμού στη μύτη συνήθως τρίβουν τη μύτη τους με μια χαρακτηριστική κίνηση προς τα επάνω που ονομάζεται «αλλεργικός χαιρετισμός». Μακροπρόθεσμα ο «αλλεργικος χαιρετισμός» έχει ως συνέπεια την ανάπτυξη μιας κάθετης πτυχής στη μύτη που αντιστοιχεί στο σημείο που «διπλώνει η μύτη» όταν την τρίβει το παιδί προς τα πάνω.

Επιπλέον, τα παιδιά που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα αναπνέουν συχνά από το στόμα (στοματική αναπνοή), ροχαλίζουν και μπορεί να παρουσιάζουν διαστήματα άπνοιας κατά τον ύπνο (κόβεται η ανάσα τους για λίγα δευτερόλεπτα). Ως αποτέλεσμα παρουσιάζουν συχνά διαταραγμένο ύπνο και νιώθουν κούραση στο σχολείο και στις δραστηριότητες τους.

Λόγω της στοματικής αναπνοής, η επίμονη αλλεργική ρινίτιδα μπορεί μακροπρόθεσμα να προκαλέσει δυσμορφίες στο πρόσωπο, διαταραχές στα δόντια και επίμονο ροχαλητό. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ωτίτιδα με παρουσία υγρού στο αυτί, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης  άσθματος.

Πότε είναι πιο πιθανό να έχω αλλεργική ρινίτιδα?

Εάν στην οικογένεια υπάρχουν και άλλα άτομα με αλλεργίες (όπως τροφικές αλλεργίες, αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα ή ατοπική δερματίτιδα).

Μπορεί να έχω συμπτώματα όλο το χρόνο?

Εξαρτάται! Μπορεί τα συμπτώματα να παρατηρούνται μόνο μια συγκεκριμένη περίοδο το χρόνο, οπότε και η αλλεργική ρινίτιδα χαρακτηρίζεται ως εποχική (για παράδειγμα την άνοιξη με την ανθοφορία ενός συγκεκριμένου φυτού) ή και όλο το χρόνο, ανάλογα με το αλλεργιογόνο στο οποίο υπάρχει ευαισθητοποίηση, οπότε και χαρακτηρίζεται ως ολοετής. Η  ένταση των συμπτωμάτων και η μεταβολή τους κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να ποικίλλει από παιδί σε παιδί και από χρονιά σε χρονιά.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η εποχική αλλεργική ρινίτιδα σπάνια εμφανίζεται πριν από τον 3 χρόνο ζωής διότι απαιτούνται τρία  ή περισσότερα χρόνια έκθεσης στα αλλεργιογόνα για την ανάπτυξη της ειδικής ευαισθησίας. Η ολοετής αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να παρουσιαστεί ήδη από τη βρεφική ηλικία.  

Χρειάζεται να κάνω συγκεκριμένες εξετάσεις?

 Αναλόγως της ηλικίας και του ιστορικού των συμπτωμάτων ο θεράπων ιατρός μπορεί να συστήσει τη διενέργεια αλλεργιολογικού ελέγχου για εύρεση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται και επιπλέον έλεγχος (όπως αιματολογικές εξετάσεις).

Πώς θεραπεύεται η αλλεργική ρινίτιδα?

Ο χειρισμός του ασθενούς με αλλεργική ρινίτιδα είναι πολύπλευρος και έχει πολλές συνιστώσες.

Σημαντική βοήθεια προσφέρει η προσπάθεια αποφυγής του αλλεργιογόνου στο οποίο είναι ευαισθητοποιημένος ο ασθενής. Εάν ένα παιδί για παράδειγμα εμφανίζει συμπτώματα την άνοιξη με τη γύρη ενός συγκεκριμένου φυτού προσπαθούμε να κρατάμε κλειστά τα παράθυρα στο σπίτι και το αυτοκίνητο, να στεγνώνουμε τα ρούχα εντός σπιτιού και να αποφεύγουμε την κυκλοφορία έξω όταν η υπάρχει μεγάλη ποσότητα γύρης στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο τα μέτρα αποφυγής των αεροαλλεργιογόνων δεν είναι πάντα εφικτά και ακόμα και όταν μπορούν να εφαρμοστούν η αποτελεσματικότητά τους δεν είναι πάντα δεδομένη. Σε κάθε περίπτωση όμως καλό είναι να γίνονται προσπάθειες εφαρμογής τους.

Στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας βοηθούν οι πλύσεις στη μύτη με φυσιολογικό ορό, τα ρινικά σπρέι καθώς και η λήψη αντισταμινικών από το στόμα. Η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής γίνεται κατά τις περιόδους που είναι υψηλά τα επίπεδα του αλλεργιογόνου στην ατμόσφαιρα και ο μικρός ασθενής έχει συμπτώματα. Ιδιαίτερα αποτελεσματική είναι η προφυλακτική χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, αγωγής δηλαδή που προηγείται της εμφάνισης συμπτωμάτων και χορηγείται λίγο προτού ξεκινήσει η περίοδος με αυξημένο φορτίο του αλλεργιογόνου στην ατμόσφαιρα. Κυρίως εφαρμόζεται στην εποχική Αλλεργική Ρινίτιδα. Συμβουλευτείτε ωστόσο πάντα το γιατρό σας πριν πάρετε οποιαδήποτε θεραπεία!

Σε περίπτωση επίμονων συμπτωμάτων και εύρεσης του υπεύθυνου αλλεργιογόνου που προκαλεί τα συμπτώματα ο ασθενής μπορεί να βοηθηθεί και από την ανοσοθεραπεία. Ενώ η φαρμακευτική αγωγή είναι απλά συμπτωματική, η ειδική ανοσοθεραπεία σε αεροαλλεργιογόνα αποτελεί τη μοναδική αιτιολογική θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας. Στόχος της είναι η τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να πάψει να αναγνωρίζει το αεροαλλεργιογόνο ως εχθρό, σταματώντας να αντιδρά όταν έρχεται σε επαφή με αυτό. Γι’αυτό το λόγο πρόκειται για μία μακρόχρονη θεραπεία που διαρκεί 3-5 χρόνια. Η ανοσοθεραπεία είναι η μοναδική θεραπεία που έχει καταδειχθεί ότι μπορεί να ανακόψει την εξέλιξη της αλλεργικής ρινίτιδας σε Άσθμα.

 

Εβελίνα Κούτρα, MD, MSc

Κλείστε ραντεβού με την Παιδίατρο Εβελίνα Κούτρα στην Αθήνα

H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.