Η άνοιξη είναι μια όμορφη εποχή — γεμάτη παιχνίδι, βόλτες και ήλιο! Για αρκετά παιδιά, όμως, συνοδεύεται από φτέρνισμα, καταρροή και μάτια που δακρύζουν. Αν παρατηρείτε ότι κάθε χρόνο την ίδια περίοδο εμφανίζονται παρόμοια συμπτώματα, είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για εποχικές αλλεργίες.
Οι εποχικές αλλεργίες εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά σε ουσίες του περιβάλλοντος, όπως η γύρη. Αν και είναι ακίνδυνες, ο οργανισμός τις αντιμετωπίζει σαν «απειλή», προκαλώντας τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της αλλεργίας.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι για να εμφανιστεί αλλεργία, το παιδί πρέπει πρώτα να έχει εκτεθεί στο αλλεργιογόνο. Γι’ αυτό τα παιδιά κάτω των 2 ετών είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν εποχικές αλλεργίες.
Τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με ένα απλό κρυολόγημα, αλλά έχουν κάποια χαρακτηριστικά που τα ξεχωρίζουν. Το παιδί μπορεί να έχει μπούκωμα ή καταρροή, συχνό φτέρνισμα, φαγούρα στη μύτη και στα μάτια, δακρύρροια ή ακόμη και πονόλαιμο και βήχα.
Πολλές φορές εμφανίζονται και «μαύροι κύκλοι» κάτω από τα μάτια, κάτι που είναι αρκετά χαρακτηριστικό στις αλλεργίες. Σε αντίθεση με τις ιώσεις, δεν υπάρχει πυρετός.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική υποστήριξη, όπως τα αντιισταμινικά από το στόμα. Τα φάρμακα αυτά δρουν μπλοκάροντας την ισταμίνη — μια ουσία που ευθύνεται για τα συμπτώματα της αλλεργίας, όπως το μπούκωμα, η καταρροή και η φαγούρα. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι αντιισταμινικών: τα παλαιότερα (ή πρώτης γενιάς) μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία (ή πιο σπάνια υπερένταση), ενώ τα νεότερα συνήθως έχουν πιο ήπιο προφίλ και διαρκούν περισσότερο. Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου εξαρτάται από το παιδί και τα συμπτώματά του, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνεται πάντα σε συνεννόηση με τον παιδίατρο.
Οι αλλεργίες δεν είναι απλώς μια μικρή ενόχληση. Μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα του παιδιού.
Ένα παιδί με αλλεργία μπορεί να μην κοιμάται καλά, να νιώθει κουρασμένο μέσα στην ημέρα ή να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στο σχολείο. Παράλληλα, μπορεί να εμφανίζει πιο συχνά ωτίτιδες ή ιγμορίτιδες, ενώ σε παιδιά με άσθμα μπορεί να επιδεινωθούν τα συμπτώματα.
Ακόμη και η συμπεριφορά μπορεί να επηρεαστεί — η δυσφορία και η έλλειψη ύπνου συχνά κάνουν τα παιδιά πιο ευερέθιστα.
Αν και δεν μπορούμε να «εξαφανίσουμε» τη γύρη, μπορούμε να μειώσουμε την έκθεση και να βοηθήσουμε σημαντικά το παιδί.
Μετά το παιχνίδι έξω, το παιδί είναι καλό να πλένει τα χέρια και το πρόσωπό του — ή ακόμα καλύτερα να κάνει ένα γρήγορο ντους — ώστε να απομακρύνεται η γύρη από το δέρμα και τα μαλλιά. Ένα μπάνιο πριν τον βραδινό ύπνο βοηθά ιδιαίτερα, καθώς μειώνει τα νυχτερινά συμπτώματα.
Τις ημέρες που τα επίπεδα γύρης είναι υψηλά, καλό είναι να περιορίζεται ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους. Επίσης, προτιμήστε να στεγνώνετε τα ρούχα στο στεγνωτήριο ή μέσα στο σπίτι, καθώς η γύρη μπορεί να «κολλήσει» πάνω τους όταν απλώνονται έξω.
Στο σπίτι και στο αυτοκίνητο, κρατήστε τα παράθυρα κλειστά και χρησιμοποιήστε κλιματισμό όπου χρειάζεται.
Μια απλή αλλά πολύ χρήσιμη βοήθεια είναι και οι πλύσεις με φυσιολογικό ορό, που καθαρίζουν τη μύτη από τα αλλεργιογόνα και ανακουφίζουν από τη συμφόρηση.
Οι εποχικές αλλεργίες είναι πολύ συχνές — και αντιμετωπίσιμες! Με μικρές, καθημερινές κινήσεις και τη σωστή καθοδήγηση, το παιδί μπορεί να συνεχίσει να απολαμβάνει την άνοιξη χωρίς σημαντική ενόχληση.
Και τελικά, αυτό είναι που έχει σημασία: να μπορεί να τρέξει, να παίξει και να χαρεί την εποχή — όσο πιο άνετα γίνεται!
Η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα είναι μια από τις πιο συχνές μορφές τροφικής αλλεργίας στη βρεφική ηλικία. Εμφανίζεται κυρίως στους πρώτους μήνες ζωής και, παρότι η εικόνα της μπορεί να ανησυχήσει έντονα τους γονείς, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια κατάσταση με εξαιρετικά καλοήθη πορεία.
Πρόκειται για μια ήπια φλεγμονή στο τελικό τμήμα του εντέρου, που οφείλεται σε αντίδραση του οργανισμού σε πρωτεΐνες τροφών. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, υπεύθυνες είναι οι πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος.
Πιο σπάνια, μπορεί να εμπλέκονται και άλλες τροφές, όπως το αυγό, το ψάρι ή τα σιτηρά. Στα βρέφη που θηλάζουν, οι πρωτεΐνες αυτές περνούν στο μητρικό γάλα μέσω της διατροφής της μητέρας.
Η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα εκδηλώνεται συνήθως νωρίς, μέσα στους πρώτους 2–3 μήνες ζωής, με μέση ηλικία εμφάνισης περίπου τους 2 μήνες.
Παρά την πρώιμη εμφάνιση, η πορεία της είναι εξαιρετικά καλή. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα υποχωρούν σταδιακά και η κατάσταση υφίεται περίπου στον πρώτο χρόνο ζωής.
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι η παρουσία μικρής ποσότητας αίματος στα κόπρανα. Το αίμα δεν είναι άφθονο, αλλά εμφανίζεται συνήθως σαν λεπτές γραμμές ή μικρές κηλίδες και προέρχεται από το τελικό τμήμα του εντέρου.
Συχνά συνυπάρχει και βλέννη, δημιουργώντας τις λεγόμενες βλεννοαιματηρές κενώσεις.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι το βρέφος κατά τα άλλα είναι καλά: τρέφεται, αναπτύσσεται φυσιολογικά και δεν παρουσιάζει άλλα συμπτώματα.
Η διάγνωση της αλλεργικής πρωκτοκολίτιδας είναι κατεξοχήν κλινική. Δηλαδή βασίζεται στο ιστορικό και στην εικόνα του βρέφους και δεν απαιτούνται παρεμβατικές εξετάσεις, όπως η κολονοσκόπηση.
Στις τυπικές μορφές, ειδικές αλλεργιολογικές εξετάσεις και δερματικές δοκιμασίες είναι συνήθως αρνητικές, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της κλινικής αξιολόγησης.
Η οριστική επιβεβαίωση γίνεται μέσα από την πορεία: τα συμπτώματα υποχωρούν με την απομάκρυνση της υπεύθυνης τροφής και επανεμφανίζονται όταν αυτή επανεισαχθεί.
Η αντιμετώπιση βασίζεται στην αποφυγή των πρωτεϊνών που προκαλούν την αντίδραση.
Σε βρέφη που θηλάζουν, ο αποκλεισμός των γαλακτοκομικών από τη διατροφή της μητέρας οδηγεί, στις περισσότερες περιπτώσεις, σε υποχώρηση των συμπτωμάτων μέσα σε λίγες ημέρες, συνήθως εντός 72 ωρών, αν και σε ορισμένα περιστατικά μπορεί να χρειαστεί έως και μία εβδομάδα.
Είναι σημαντικό η μητέρα να γνωρίζει ότι ακόμη και μικρές ποσότητες ή «ίχνη» γαλακτοκομικών μπορεί να προκαλέσουν υποτροπή των συμπτωμάτων.
Όταν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, χρησιμοποιούνται ειδικά υποαλλεργικά γάλατα.
Για να τεθεί με βεβαιότητα η διάγνωση, είναι απαραίτητο, μετά την ύφεση των συμπτωμάτων, να γίνει επανέκθεση στις υπεύθυνες πρωτεΐνες υπό καθοδήγηση.
Η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων επιβεβαιώνει τη διάγνωση και βοηθά να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις παρόμοια εικόνα μπορεί να σχετίζεται με άλλες καταστάσεις του εντέρου.
Η εικόνα αίματος στα κόπρανα ενός βρέφους είναι κάτι που εύλογα ανησυχεί τους γονείς. Στην περίπτωση της αλλεργικής πρωκτοκολίτιδας, όμως, τα βρέφη έχουν κατά τα άλλα φυσιολογική ανάπτυξη και καλή γενική εικόνα.
Με απλές διατροφικές προσαρμογές και σωστή καθοδήγηση, το πρόβλημα υποχωρεί και το παιδί συνεχίζει να αναπτύσσεται φυσιολογικά. Η υπομονή και η σωστή ενημέρωση είναι τα πιο σημαντικά εφόδια για τους γονείς.
Οι τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού αντιδρά υπερβολικά σε τροφές που για τους περισσότερους ανθρώπους είναι αβλαβείς. Η αντίδραση μπορεί να είναι ήπια, όπως εξάνθημα ή φαγούρα γύρω από το στόμα και τα μάτια, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει σοβαρή, προκαλώντας δυσκολία στην αναπνοή ή ακόμα και αναφυλαξία, μια επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση. Το σώμα του παιδιού βλέπει συγκεκριμένες πρωτεΐνες ως «εχθρούς» και ενεργοποιεί άμυνες που συνήθως δεν είναι απαραίτητες.
Κάποιες τροφές είναι πιο συχνά υπεύθυνες για αλλεργικές αντιδράσεις σε παιδιά. Ανάμεσα στις πιο γνωστές βρίσκονται το γάλα αγελάδας, τo αυγό, το φιστίκι και οι υπόλοιποι ξηροί καρποί, η σόγια, τα ψάρια και τα θαλασσινά, το σιτάρι, αλλά και τρόφιμα όπως η μουστάρδα και το σουσάμι.
Στοιχεία από έρευνες δείχνουν ότι η καθυστέρηση στην εισαγωγή φιστικιού και αυγού πέρα από την ηλικία των 6 έως 12 μηνών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης αλλεργίας σε αυτά τα τρόφιμα. Αντιθέτως η εισαγωγή τους νωρίς και σε μικρές ποσότητες μπορεί να μειώσει αυτόν τον κίνδυνο. Πολλά παιδιά μεγαλώνοντας ξεπερνούν τις αλλεργίες στο γάλα ή το αυγό, αλλά κάποιες αλλεργίες μπορεί να παραμείνουν δια βίου. Οι αλλεργίες στο φιστίκι και στους ξηρούς καρπούς συνήθως παραμένουν, με περίπου τέσσερα στα πέντε παιδιά με αλλεργία στο φιστίκι να παραμένουν αλλεργικά για όλη τους τη ζωή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, δεν χρειάζεται να αποφεύγετε τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως το φιστίκι, εκτός αν είστε εσείς ίδια αλλεργική σε αυτά. Η διατροφή σας μπορεί να παραμείνει ποικιλόμορφη και ισορροπημένη.
Οι περισσότερες τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται σε παιδιά κάτω των 3 ετών. Εκτιμάται ότι περίπου 1 στα 14 παιδιά αυτής της ηλικίας έχει τουλάχιστον μία αλλεργία. Τα περισσότερα παιδιά με αλλεργίες σε γάλα, αυγά, σόγια ή σιτάρι θα τις ξεπεράσουν πριν πάνε σχολείο. Αντιθέτως, οι αλλεργίες στο φιστίκι και τους ξηρούς καρπούς συνήθως παραμένουν, ενώ οι αλλεργίες που αναπτύσσονται ή επιμένουν στην ενήλικη ζωή είναι πιθανό να είναι δια βίου. Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά τροφικών αλλεργιών έχουν αυξηθεί τα τελευταία 20 χρόνια, οι θάνατοι από αναφυλαξία είναι πλέον σπάνιοι, χάρη στη βελτίωση της πρόληψης και της θεραπείας.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως έως 2 ώρες μετά την κατανάλωση της τροφής. Συμπτώματα που συνήθως υποδηλώνουν αλλεργική αντίδραση περιλαμβάνουν φτέρνισμα, καταρροή, φαγούρα στη μύτη και τα μάτια, βήχας ή σφύριγμα στην έξοδο του αέρα, εξανθήματα ή πρήξιμο, αλλά και πόνο στο στομάχι, διάρροια ή εμετό.
Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αναφυλαξία, μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση που απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια. Σημάδια που χρειάζονται άμεση προσοχή περιλαμβάνουν ξαφνικό πρήξιμο στα χείλη, το στόμα, τη γλώσσα ή το λαιμό, δυσκολία στην αναπνοή, κυάνωση ή ωχρότητα του δέρματος, έντονη σύγχυση, υπνηλία ή λιποθυμία. Αν συμβεί κάτι από αυτά καλέστε αμέσως ασθενοφόρο, καθώς απαιτείται άμεση αντιμετώπιση.
Αν το παιδί έχει τροφική αλλεργία πρέπει να αποφεύγεται αυστηρά η τροφή στην οποία είναι αλλεργικό, ακόμα και σε τρόφιμα που περιέχουν μικρές ποσότητες της. Η προσεκτική ανάγνωση των ετικετών είναι απαραίτητη.
Ο παιδίατρος ή ο αλλεργιολόγος μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα για τη διαχείριση των συμπτωμάτων ή για επείγουσες καταστάσεις. Για ήπιες αντιδράσεις χρησιμοποιούνται αντιισταμινικά, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις παρέχονται συσκευές αδρεναλίνης σε μορφή ένεσης. Ο ειδικός θα δώσει ένα πλάνο διαχείρισης αλλεργίας, που καθοδηγεί τους γονείς στο πώς να προστατεύουν το παιδί και πώς να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά μια πιθανή αλλεργική αντίδραση.
Οι τροφικές αλλεργίες στα παιδιά μπορεί να φαίνονται τρομακτικές, αλλά με ενημέρωση, προσοχή και τη στήριξη των ειδικών μπορούν να διαχειριστούν με ασφάλεια. Παρατηρώντας προσεκτικά τις αντιδράσεις του παιδιού, εισάγοντας νέες τροφές με προσοχή, διαβάζοντας προσεκτικά τις ετικέτες και έχοντας ένα σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, οι γονείς μπορούν να νιώθουν ήρεμοι και σίγουροι ότι το παιδί μεγαλώνει προστατευμένο.
Με λίγη προσοχή και γνώση οι τροφικές αλλεργίες δεν χρειάζεται να περιορίζουν την καθημερινότητα ή τη χαρά της οικογένειας – τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν το φαγητό και να εξερευνούν τον κόσμο με ασφάλεια.
Η αναφυλαξία είναι μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση που μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Εμφανίζεται συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά από την επαφή με το αλλεργιογόνο, αλλά μερικές φορές μπορεί να συμβεί και αργότερα, έως και δύο ώρες μετά. Σπάνια συμβαίνει με την πρώτη έκθεση σε μια ουσία.
Τα πιο συχνά αίτια είναι οι τροφές όπως οι ξηροί καρποί το αυγό το ψάρι και το γάλα στα παιδιά, τα τσιμπήματα εντόμων όπως η μέλισσα, φάρμακα όπως τα αντιβιοτικά και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, καθώς και το λάτεξ. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η αναφυλαξία μπορεί να προκληθεί μετά από άσκηση, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών όπως τα σιτηρά.
Η διάγνωση βασίζεται στην εμφάνιση συμπτωμάτων από τουλάχιστον δύο συστήματα του οργανισμού.
Από το δέρμα και τους βλεννογόνους μπορεί να εμφανιστούν κνίδωση εξάνθημα ή πρήξιμο χειλιών και γλώσσας.
Από το αναπνευστικό μπορεί να εμφανιστεί δύσπνοια ή σφύριγμα κατά την εισπνοή και την εκπνοή.
Από το κυκλοφορικό σύστημα μπορεί να παρατηρηθεί πτώση πίεσης ζάλη ή λιποθυμία.
Από το γαστρεντερικό μπορεί να προκύψει πόνος στην κοιλιά ναυτία ή έμετος.
Αν κάποιος με γνωστή αλλεργία, όπως στο φυστίκι, παρουσιάσει απότομη πτώση πίεσης ή λιποθυμία μετά την κατανάλωση του αλλεργιογόνου, αυτό θεωρείται αναφυλαξία ακόμη κι αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα.
Αν υποψιαστείτε ότι κάποιος παθαίνει αναφυλαξία, πρέπει να ζητήσετε άμεσα βοήθεια και να καλέσετε ασθενοφόρο.
Απομακρύνετε το αλλεργιογόνο αν υπάρχει επαφή.
Ξαπλώστε το άτομο με τα πόδια ψηλά εκτός αν δυσκολεύεται να αναπνεύσει, οπότε το κρατάτε καθιστό.
Χορηγήστε αδρεναλίνη στον μηρό εφόσον είναι διαθέσιμη και αν δεν υπάρχει βελτίωση μέσα σε πέντε λεπτά, χορηγήστε δεύτερη δόση.
Το άτομο δεν πρέπει να σηκωθεί ή να περπατήσει, ακόμη κι αν αισθανθεί καλύτερα.
Στο νοσοκομείο θα χορηγηθούν επιπλέον φάρμακα οξυγόνο και υγρά.
Σύντομα αναμένεται και μορφή αδρεναλίνης σε ρινικό σπρέι που θα διευκολύνει ακόμη περισσότερο τη χρήση της.
Η απάντηση είναι όχι. Τα αντιισταμινικά δρουν αργά, από τριάντα λεπτά έως δύο ώρες, και δεν μπορούν να σταματήσουν την πορεία της αναφυλαξίας. Η αδρεναλίνη είναι το μόνο φάρμακο που δρα τάχιστα και μπορεί να σώσει ζωές σε αυτή την κατάσταση.
Η καλύτερη πρόληψη είναι η αποφυγή του αλλεργιογόνου και η σωστή ενημέρωση.
Έχετε πάντα μαζί σας δύο ενέσεις αδρεναλίνης, διατηρήστε τες σε θερμοκρασία δωματίου, ελέγξτε την ημερομηνία λήξης τους και ανανεώστε τες έγκαιρα.
Μάθετε να αναγνωρίζετε τα συμπτώματα και να χορηγείτε την αδρεναλίνη έγκαιρα.
Εκπαιδεύστε την οικογένεια και τους φίλους σας ώστε να γνωρίζουν πώς να βοηθήσουν.
Αν υποπτευθείτε αναφυλαξία, χρησιμοποιήστε αμέσως την αδρεναλίνη. Είναι προτιμότερο να δοθεί χωρίς να χρειάζεται παρά να μην χορηγηθεί όταν είναι απαραίτητη.
Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονή του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος που σχετίζεται με στένωση στους αεραγωγούς (στους «σωλήνες» δηλαδή που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες) και επεισόδια συριγμού («σφυρίγματος»), δυσκολίας στην αναπνοή (δύσπνοιας), βήχα ή και αίσθημα σφιξίματος στο στήθος.
Το άσθμα είναι η πιο συχνή χρόνια ασθένεια των παιδιών. Υπολογίζεται ότι περίπου το 14% των παιδιών παγκοσμίως πάσχουν από άσθμα, και ο αριθμός τους αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου.
Οι βρόγχοι των ασθματικών παιδιών, λόγω της φλεγμονής, σταδιακά εμφανίζουν οίδημα (πρήξιμο) και αυξημένες βλεννώδεις εκκρίσεις, ενώ είναι υπεραντιδραστικοί, δηλαδή όταν έρθουν σε επαφή με εκλυτικούς παράγοντες προκαλείται σύσπαση των μυϊκών ινών (βρογχόσπασμος).
Όταν το παιδί έρθει σε επαφή με κάποιο εκλυτικό αίτιο (όπως είναι η άσκηση ή τα αλλεργιογόνα) επέρχεται βρογχόσπασμος με αποτέλεσμα να εμφανίζεται βήχας, συρίττουσα αναπνοή (σφύριγμα), δύσπνοια και αύξηση του ρυθμού των αναπνοών.
Τα κυριότερα αίτια πρόκλησης των ασθματικών επεισοδίων είναι:
Ορισμένες φορές ωστόσο δε μπορεί να προσδιοριστεί η αιτία της εμφάνισης του ασθματικού επεισοδίου.
Ένα ασθματικό επεισόδιο χαρακτηρίζεται ως σοβαρό όταν συμβαίνουν κάποια ή και όλα από τα παρακάτω:
Σε περίπτωση που παρατηρηθούν αυτά τα συμπτώματα πρέπει να γίνει άμεσα επικοινωνία με τον Παιδίατρο και κλινική εξέταση του παιδιού.
Την πιθανότητα άσθματος αυξάνουν τα παρακάτω:
Στα παιδιά το άσθμα συχνά περνάει ή βελτιώνεται κατά την εφηβεία. Υπάρχει ωστόσο περίπτωση να εμφανιστεί πάλι στην ενήλικη ζωή. Είναι πιο πιθανό το άσθμα να είναι μόνιμο εάν εμφανιστεί για πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή.
Ο συνηθέστερος τρόπος διάγνωσης είναι η σπιρομέτρηση, η οποία είναι μια ανώδυνη και σύντομη εξέταση που συνήθως διαρκεί λιγότερο από 5 λεπτά. Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και παρακολούθηση χρόνιων ανανευστικών παθήσεων και μετρά τη ροή και τον όγκο του αέρα που εισέρχεται και εξέρχεται από τους πνεύμονες. Η εξέταση γίνεται με τη χρήση ενός ειδικού μηχανήματος, του σπιρόμετρου, το οποίο μετρά την ποσότητα και την ταχύτητα του αέρα που μπορεί να εισπνεύσει και εκπνεύσει ένα άτομο. Για να γίνει η σπιρομέτρηση το παιδί τοποθετεί τα χείλη του σφιχτά γύρω από το επιστόμιο του σπιρόμετρου και ακολούθως του ζητείται να εισπνεύσει όσο πιο βαθιά μπορεί και στη συνέχεια να φυσήξει όσο πιο δυνατά και γρήγορα μπορεί. Είναι πιθανό να χρειαστεί το παιδί να επαναλάβει την εξέταση περισσότερες από μία φορές για να ληφθούν ακριβή αποτελέσματα. Ωστόσο η σπιρομέτρηση απαιτεί συνεργασία του παιδιού, οπότε συνήθως δε μπορεί να διενεργηθεί σε παιδιά μικρότερα των 5-6 ετών.
Η σπιρομέτρηση μπορεί να γίνει για διάφορους λόγους, όπως:
Άλλοι μέθοδοι διάγνωσης είναι η μέτρηση εκπνεόμενου μονοξειδίου του αζώτου καθώς και η ταλαντωσιμετρία, η οποία δεν απαιτεί συνεργασία από την πλευρά του παιδιού καθώς απαιτείται ήρεμη αναπνοή, οπότε μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε παιδιά μικρότερης ηλικίας.
Αναλόγως των συμπτωμάτων είναι πιθανό να χρειαστούν αλλεργικά τεστ, ακτινογραφία θώρακος ή και παραπάνω εξετάσεις.
Προς το παρόν το άσθμα δε μπορεί να θεραπευτεί πλήρως, υπάρχει ωστόσο πληθώρα φαρμάκων ώστε να ανακουφίζονται τα συμπτώματα του ασθενούς και να έχει μία φυσιολογική ζωή. Η βασική θεραπεία του άσθματος είναι τα εισπνεόμενα φάρμακα, τα οποία καλό είναι να χρησιμοποιούνται με αεροθάλαμο τόσο σε μικρά, όσο και σε μεγαλύτερα παιδιά. Τα εισπνεόμενα μπορούν να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα ή και να αποτρέψουν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Η θεραπεία του άσθματος έχει ως στόχο τον έλεγχο της νόσου με την ελαχίστη φαρμακευτική δόση που εξασφαλίζει τον επαρκή έλεγχο.
Άτομα που έχουν σοβαρά συμπτώματα άσθματος και τα συμπτώματα τους δεν ελέγχονται με τη χρήση εισπνεόμενων φαρμάκων μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον θεραπείες, όπως είναι οι ανταγωνιστές λευκοτριενίων, κορτιζόνη από του στόματος, ανοσοθεραπεία ή και βιολογικούς παράγοντες.
Στα ασθματικά παιδιά υπό αγωγή θα πρέπει να επανεξετάζεται συχνά η τεχνική χορήγησης των εισπνεομένων φαρμάκων. Για τη σωστή χορήγηση των εισπνεόμενων φαρμάκων πρέπει να γίνεται χρήση αεροθαλάμου.
Η αλλεργική ρινίτιδα είναι η συχνότερη χρόνια ρινίτιδα στα παιδιά, από την οποία υπολογίζεται ότι πάσχει το 10-30% του πληθυσμού που ζουν στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες.
Η επίπτωση της αλλεργικής ρινίτιδας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, όπως και των υπόλοιπων αλλεργικών νοσημάτων.
Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μία αλλεργική αντίδραση υπερευαισθησίας λόγω έκθεσης σε αλλεργιογόνα. Τα συχνότερα αλλεργιογόνα είναι:
Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:
Τα παραπάνω συμπτώματα εκλύονται όταν το παιδί εισπνέει αλλεργιογόνα στα οποία είναι αλλεργικό. Παρ’ όλα αυτά, παρόμοια κλινική εικόνα μπορεί να παρουσιάζει όταν εισπνέει καπνό τσιγάρου, καυσαέρια, απορρυπαντικά, έντονες μυρωδιές (για παράδειγμα κολόνια), καθώς επίσης και όταν αντιλαμβάνεται διαφορές θερμοκρασίας ή υγρασίας από χώρο σε χώρο.
Αρκετά συχνά η αλλεργική ρινίτιδα συνυπάρχει με αλλεργική επιπεφυκίτιδα (κόκκινα μάτια με φαγούρα που δακρύζουν).
Τα παιδιά με αλλεργική ρινίτιδα συχνά εμφανίζουν μαύρους κύκλους στα κάτω βλέφαρα. Παράλληλα λόγω του κνησμού στη μύτη συνήθως τρίβουν τη μύτη τους με μια χαρακτηριστική κίνηση προς τα επάνω που ονομάζεται «αλλεργικός χαιρετισμός». Μακροπρόθεσμα ο «αλλεργικος χαιρετισμός» έχει ως συνέπεια την ανάπτυξη μιας κάθετης πτυχής στη μύτη που αντιστοιχεί στο σημείο που «διπλώνει η μύτη» όταν την τρίβει το παιδί προς τα πάνω.
Επιπλέον, τα παιδιά που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα αναπνέουν συχνά από το στόμα (στοματική αναπνοή), ροχαλίζουν και μπορεί να παρουσιάζουν διαστήματα άπνοιας κατά τον ύπνο (κόβεται η ανάσα τους για λίγα δευτερόλεπτα). Ως αποτέλεσμα παρουσιάζουν συχνά διαταραγμένο ύπνο και νιώθουν κούραση στο σχολείο και στις δραστηριότητες τους.
Λόγω της στοματικής αναπνοής, η επίμονη αλλεργική ρινίτιδα μπορεί μακροπρόθεσμα να προκαλέσει δυσμορφίες στο πρόσωπο, διαταραχές στα δόντια και επίμονο ροχαλητό. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ωτίτιδα με παρουσία υγρού στο αυτί, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος.
Εάν στην οικογένεια υπάρχουν και άλλα άτομα με αλλεργίες (όπως τροφικές αλλεργίες, αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα ή ατοπική δερματίτιδα).
Εξαρτάται! Μπορεί τα συμπτώματα να παρατηρούνται μόνο μια συγκεκριμένη περίοδο το χρόνο, οπότε και η αλλεργική ρινίτιδα χαρακτηρίζεται ως εποχική (για παράδειγμα την άνοιξη με την ανθοφορία ενός συγκεκριμένου φυτού) ή και όλο το χρόνο, ανάλογα με το αλλεργιογόνο στο οποίο υπάρχει ευαισθητοποίηση, οπότε και χαρακτηρίζεται ως ολοετής. Η ένταση των συμπτωμάτων και η μεταβολή τους κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να ποικίλλει από παιδί σε παιδί και από χρονιά σε χρονιά.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η εποχική αλλεργική ρινίτιδα σπάνια εμφανίζεται πριν από τον 3 χρόνο ζωής διότι απαιτούνται τρία ή περισσότερα χρόνια έκθεσης στα αλλεργιογόνα για την ανάπτυξη της ειδικής ευαισθησίας. Η ολοετής αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να παρουσιαστεί ήδη από τη βρεφική ηλικία.
Αναλόγως της ηλικίας και του ιστορικού των συμπτωμάτων ο θεράπων ιατρός μπορεί να συστήσει τη διενέργεια αλλεργιολογικού ελέγχου για εύρεση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται και επιπλέον έλεγχος (όπως αιματολογικές εξετάσεις).
Ο χειρισμός του ασθενούς με αλλεργική ρινίτιδα είναι πολύπλευρος και έχει πολλές συνιστώσες.
Σημαντική βοήθεια προσφέρει η προσπάθεια αποφυγής του αλλεργιογόνου στο οποίο είναι ευαισθητοποιημένος ο ασθενής. Εάν ένα παιδί για παράδειγμα εμφανίζει συμπτώματα την άνοιξη με τη γύρη ενός συγκεκριμένου φυτού προσπαθούμε να κρατάμε κλειστά τα παράθυρα στο σπίτι και το αυτοκίνητο, να στεγνώνουμε τα ρούχα εντός σπιτιού και να αποφεύγουμε την κυκλοφορία έξω όταν η υπάρχει μεγάλη ποσότητα γύρης στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο τα μέτρα αποφυγής των αεροαλλεργιογόνων δεν είναι πάντα εφικτά και ακόμα και όταν μπορούν να εφαρμοστούν η αποτελεσματικότητά τους δεν είναι πάντα δεδομένη. Σε κάθε περίπτωση όμως καλό είναι να γίνονται προσπάθειες εφαρμογής τους.
Στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας βοηθούν οι πλύσεις στη μύτη με φυσιολογικό ορό, τα ρινικά σπρέι καθώς και η λήψη αντισταμινικών από το στόμα. Η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής γίνεται κατά τις περιόδους που είναι υψηλά τα επίπεδα του αλλεργιογόνου στην ατμόσφαιρα και ο μικρός ασθενής έχει συμπτώματα. Ιδιαίτερα αποτελεσματική είναι η προφυλακτική χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής, αγωγής δηλαδή που προηγείται της εμφάνισης συμπτωμάτων και χορηγείται λίγο προτού ξεκινήσει η περίοδος με αυξημένο φορτίο του αλλεργιογόνου στην ατμόσφαιρα. Κυρίως εφαρμόζεται στην εποχική Αλλεργική Ρινίτιδα. Συμβουλευτείτε ωστόσο πάντα το γιατρό σας πριν πάρετε οποιαδήποτε θεραπεία!
Σε περίπτωση επίμονων συμπτωμάτων και εύρεσης του υπεύθυνου αλλεργιογόνου που προκαλεί τα συμπτώματα ο ασθενής μπορεί να βοηθηθεί και από την ανοσοθεραπεία. Ενώ η φαρμακευτική αγωγή είναι απλά συμπτωματική, η ειδική ανοσοθεραπεία σε αεροαλλεργιογόνα αποτελεί τη μοναδική αιτιολογική θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας. Στόχος της είναι η τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να πάψει να αναγνωρίζει το αεροαλλεργιογόνο ως εχθρό, σταματώντας να αντιδρά όταν έρχεται σε επαφή με αυτό. Γι’αυτό το λόγο πρόκειται για μία μακρόχρονη θεραπεία που διαρκεί 3-5 χρόνια. Η ανοσοθεραπεία είναι η μοναδική θεραπεία που έχει καταδειχθεί ότι μπορεί να ανακόψει την εξέλιξη της αλλεργικής ρινίτιδας σε Άσθμα.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
