Η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα είναι μια από τις πιο συχνές μορφές τροφικής αλλεργίας στη βρεφική ηλικία. Εμφανίζεται κυρίως στους πρώτους μήνες ζωής και, παρότι η εικόνα της μπορεί να ανησυχήσει έντονα τους γονείς, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια κατάσταση με εξαιρετικά καλοήθη πορεία.
Πρόκειται για μια ήπια φλεγμονή στο τελικό τμήμα του εντέρου, που οφείλεται σε αντίδραση του οργανισμού σε πρωτεΐνες τροφών. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, υπεύθυνες είναι οι πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος.
Πιο σπάνια, μπορεί να εμπλέκονται και άλλες τροφές, όπως το αυγό, το ψάρι ή τα σιτηρά. Στα βρέφη που θηλάζουν, οι πρωτεΐνες αυτές περνούν στο μητρικό γάλα μέσω της διατροφής της μητέρας.
Η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα εκδηλώνεται συνήθως νωρίς, μέσα στους πρώτους 2–3 μήνες ζωής, με μέση ηλικία εμφάνισης περίπου τους 2 μήνες.
Παρά την πρώιμη εμφάνιση, η πορεία της είναι εξαιρετικά καλή. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα υποχωρούν σταδιακά και η κατάσταση υφίεται περίπου στον πρώτο χρόνο ζωής.
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι η παρουσία μικρής ποσότητας αίματος στα κόπρανα. Το αίμα δεν είναι άφθονο, αλλά εμφανίζεται συνήθως σαν λεπτές γραμμές ή μικρές κηλίδες και προέρχεται από το τελικό τμήμα του εντέρου.
Συχνά συνυπάρχει και βλέννη, δημιουργώντας τις λεγόμενες βλεννοαιματηρές κενώσεις.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι το βρέφος κατά τα άλλα είναι καλά: τρέφεται, αναπτύσσεται φυσιολογικά και δεν παρουσιάζει άλλα συμπτώματα.
Η διάγνωση της αλλεργικής πρωκτοκολίτιδας είναι κατεξοχήν κλινική. Δηλαδή βασίζεται στο ιστορικό και στην εικόνα του βρέφους και δεν απαιτούνται παρεμβατικές εξετάσεις, όπως η κολονοσκόπηση.
Στις τυπικές μορφές, ειδικές αλλεργιολογικές εξετάσεις και δερματικές δοκιμασίες είναι συνήθως αρνητικές, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της κλινικής αξιολόγησης.
Η οριστική επιβεβαίωση γίνεται μέσα από την πορεία: τα συμπτώματα υποχωρούν με την απομάκρυνση της υπεύθυνης τροφής και επανεμφανίζονται όταν αυτή επανεισαχθεί.
Η αντιμετώπιση βασίζεται στην αποφυγή των πρωτεϊνών που προκαλούν την αντίδραση.
Σε βρέφη που θηλάζουν, ο αποκλεισμός των γαλακτοκομικών από τη διατροφή της μητέρας οδηγεί, στις περισσότερες περιπτώσεις, σε υποχώρηση των συμπτωμάτων μέσα σε λίγες ημέρες, συνήθως εντός 72 ωρών, αν και σε ορισμένα περιστατικά μπορεί να χρειαστεί έως και μία εβδομάδα.
Είναι σημαντικό η μητέρα να γνωρίζει ότι ακόμη και μικρές ποσότητες ή «ίχνη» γαλακτοκομικών μπορεί να προκαλέσουν υποτροπή των συμπτωμάτων.
Όταν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, χρησιμοποιούνται ειδικά υποαλλεργικά γάλατα.
Για να τεθεί με βεβαιότητα η διάγνωση, είναι απαραίτητο, μετά την ύφεση των συμπτωμάτων, να γίνει επανέκθεση στις υπεύθυνες πρωτεΐνες υπό καθοδήγηση.
Η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων επιβεβαιώνει τη διάγνωση και βοηθά να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις παρόμοια εικόνα μπορεί να σχετίζεται με άλλες καταστάσεις του εντέρου.
Η εικόνα αίματος στα κόπρανα ενός βρέφους είναι κάτι που εύλογα ανησυχεί τους γονείς. Στην περίπτωση της αλλεργικής πρωκτοκολίτιδας, όμως, τα βρέφη έχουν κατά τα άλλα φυσιολογική ανάπτυξη και καλή γενική εικόνα.
Με απλές διατροφικές προσαρμογές και σωστή καθοδήγηση, το πρόβλημα υποχωρεί και το παιδί συνεχίζει να αναπτύσσεται φυσιολογικά. Η υπομονή και η σωστή ενημέρωση είναι τα πιο σημαντικά εφόδια για τους γονείς.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
