Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που απασχολούν τους γονείς είναι αν τα παιδιά τους χρειάζονται πολυβιταμίνες ή άλλα συμπληρώματα διατροφής. Η ανησυχία είναι κατανοητή, ιδιαίτερα όταν ένα παιδί είναι επιλεκτικό στο φαγητό ή περνά περιόδους μειωμένης όρεξης. Η απάντηση ωστόσο δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Διατροφή: το θεμέλιο της υγείας

Η ισορροπημένη διατροφή αποτελεί τη βάση για τη σωστή ανάπτυξη και υγεία του παιδιού. Φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, γαλακτοκομικά και πηγές πρωτεΐνης προσφέρουν όχι μόνο βιταμίνες και μέταλλα, αλλά και φυτικές ίνες και άλλα απαραίτητα συστατικά που δεν μπορούν να αναπληρωθούν πλήρως από ένα συμπλήρωμα.

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την αξία της πραγματικής τροφής ούτε να διορθώσουν μια μακροχρόνια φτωχή διατροφή.

Χρειάζονται όλα τα παιδιά πολυβιταμίνες;

Τα περισσότερα υγιή παιδιά που αναπτύσσονται φυσιολογικά και καταναλώνουν ποικιλία τροφών δεν χρειάζονται καθημερινή πολυβιταμίνη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ανάγκες τους καλύπτονται επαρκώς μέσω της διατροφής.

Η άσκοπη χρήση πολυβιταμινών δεν προσφέρει επιπλέον οφέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη συγκεκριμένων βιταμινών ή μετάλλων, κάτι που δεν είναι επιθυμητό.

Πότε μπορεί να έχουν θέση τα συμπληρώματα;

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένα παιδί μπορεί να χρειαστεί κάποιο συμπλήρωμα, πάντα μετά από αξιολόγηση από παιδίατρο. Τέτοιες περιπτώσεις περιλαμβάνουν:

• Παιδιά με πολύ περιορισμένη διατροφή

• Παιδιά που δεν καταναλώνουν βασικές ομάδες τροφών

• Παιδιά με διαπιστωμένες ελλείψεις σε βιταμίνες ή μέταλλα

• Παιδιά με χρόνιες παθήσεις ή προβλήματα απορρόφησης

• Παιδιά που ακολουθούν αυστηρά διατροφικά πρότυπα, όπως χορτοφαγική δίαιτα

Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνήθως προτιμάται η χορήγηση συγκεκριμένου συμπληρώματος (όπως σίδηρος ή βιταμίνη Β12), αντί μιας γενικής πολυβιταμίνης.

Βιταμίνες και περίοδοι έξαρσης λοιμώξεων

Σε περιόδους αυξημένων ιώσεων, όπως το φθινόπωρο και ο χειμώνας, πολλοί γονείς σκέφτονται αν η χορήγηση βιταμινών μπορεί να «ενισχύσει το ανοσοποιητικό» του παιδιού τους. Η ανησυχία αυτή είναι απολύτως κατανοητή, ειδικά όταν τα παιδιά εκτίθενται συχνά σε λοιμώξεις στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, στα υγιή παιδιά που τρέφονται ισορροπημένα, οι βιταμίνες από μόνες τους δεν προλαμβάνουν τις λοιμώξεις ούτε μειώνουν σημαντικά τη συχνότητά τους. Το ανοσοποιητικό σύστημα υποστηρίζεται κυρίως από τον επαρκή ύπνο, την καλή διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και τη γενικότερη φροντίδα της υγείας.

Η προληπτική χορήγηση βιταμινών χωρίς ένδειξη, με μοναδικό στόχο την αποφυγή ιώσεων, δεν συνιστάται. Κάθε παιδί χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση.

Η βιταμίνη D ως συχνή εξαίρεση

Η βιταμίνη D αποτελεί μια από τις πιο συχνές περιπτώσεις όπου μπορεί να συστηθεί συμπλήρωμα. Πολλά παιδιά δεν λαμβάνουν επαρκή ποσότητα μόνο μέσω της διατροφής ή της έκθεσης στον ήλιο.

Η βιταμίνη D είναι σημαντική για τη σωστή ανάπτυξη των οστών και τη συνολική υγεία, γι’ αυτό και η ανάγκη για συμπλήρωμα αξιολογείται συχνά από τον παιδίατρο, ιδιαίτερα στα βρέφη και στα μικρά παιδιά.

Προσοχή στην ανεξέλεγκτη χρήση

Η χρήση συμπληρωμάτων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα συμπληρώματα ωφελούν υγιή παιδιά χωρίς διατροφικές ελλείψεις. Αντίθετα, η λήψη τους χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση ή να οδηγήσει σε ακατάλληλες δοσολογίες.

Ο ρόλος του παιδιάτρου

Ο παιδίατρος είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να αξιολογήσει αν ένα παιδί χρειάζεται κάποιο συμπλήρωμα. Λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη, το ιστορικό και τις διατροφικές συνήθειες του παιδιού, μπορεί να καθοδηγήσει σωστά την οικογένεια και να προτείνει εξατομικευμένες λύσεις.

Συμπέρασμα

Οι πολυβιταμίνες δεν είναι απαραίτητες για όλα τα παιδιά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μια ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή καλύπτει πλήρως τις ανάγκες τους. Τα συμπληρώματα έχουν θέση μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη και πρέπει να χορηγούνται με ιατρική καθοδήγηση.

Η σωστή διατροφή, η παρακολούθηση της ανάπτυξης και η συνεργασία με τον παιδίατρο παραμένουν τα πιο σημαντικά «εργαλεία» για την υγεία του παιδιού.

Μικρές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά 

Το σπίτι είναι ο χώρος όπου τα παιδιά μεγαλώνουν, παίζουν και νιώθουν σιγουριά. Ωστόσο όσο γνώριμο κι αν είναι, μπορεί να κρύβει μικρούς, αόρατους κινδύνους. Από ένα ξεχασμένο νόμισμα στο πάτωμα μέχρι μια πρίζα χωρίς κάλυμμα, οι λεπτομέρειες είναι που κάνουν τη διαφορά. Με λίγη φροντίδα, προνοητικότητα και συνέπεια μπορείτε να δημιουργήσετε έναν χώρο πραγματικά ασφαλή, όπου το παιδί θα μεγαλώνει με ελευθερία και σιγουριά.

Δείτε τον χώρο μέσα από τα μάτια του παιδιού

Ο πιο απλός τρόπος να εντοπίσετε πιθανούς κινδύνους είναι να σκύψετε και να δείτε το σπίτι από το ύψος του παιδιού σας. Έτσι θα παρατηρήσετε πράγματα που συχνά περνούν απαρατήρητα: μικρά αντικείμενα, καλώδια, αιχμηρές γωνίες, πρίζες που μένουν ακάλυπτες.

Να θυμάστε πως ό,τι βρίσκεται χαμηλά, κάποια στιγμή τα παιδιά θα το αγγίξουν. Ελέγχετε συχνά το πάτωμα για μικρά αντικείμενα όπως κέρματα, κουμπιά, χάντρες, πινέζες ή χάπια, τα οποία μπορεί να προκαλέσουν πνιγμό ή δηλητηρίαση αν τα καταπιούν. Αφαιρέστε πλαστικές σακούλες από τον χώρο — ακόμη και μια μικρή σακούλα μπορεί να γίνει προκαλέσει ασφυξία. Μην αποθηκεύετε παιχνίδια ή ρούχα σε σακούλες και δένετε πάντα σφιχτά τις σακούλες καθαριστηρίου πριν τις πετάξετε, ώστε να μην μπορούν τα παιδιά να χωθούν μέσα τους ή να τις τραβήξουν πάνω τους.

Τοποθετήστε ειδικά προστατευτικά ασφαλείας στις πρίζες που δεν χρησιμοποιείτε. Αυτά αποτρέπουν το παιδί από το να βάλει μέσα δάχτυλα ή παιχνίδια, μειώνοντας τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας. Παράλληλα, στερεώστε τα έπιπλα που μπορεί να αναποδογυρίσουν και αποφύγετε τα κορδόνια από κουρτίνες ή ρολά που κρέμονται χαμηλά.

Το σαλόνι και η κουζίνα: χώροι ζωής, χώροι ασφάλειας

Το σαλόνι είναι το σημείο όπου τα παιδιά παίζουν, τρέχουν, ανακαλύπτουν. Προσπαθήστε να το διατηρείτε τακτοποιημένο, με ελεύθερο χώρο για κίνηση. Οι γωνίες των επίπλων μπορούν να καλυφθούν με μαλακά προστατευτικά, τα χαλιά να είναι αντιολισθητικά και τα καλώδια να περνούν πίσω από τα έπιπλα ή μέσα σε ειδικά κανάλια ώστε να μην τραβηχτούν.

Στην κουζίνα οι κίνδυνοι είναι περισσότεροι: φωτιά, ζεστά σκεύη, μαχαίρια, καθαριστικά. Φυλάξτε όλα τα επικίνδυνα υλικά σε ντουλάπια με ασφάλεια και κλειδώστε τα φάρμακα ή τα χημικά προϊόντα. Μην εμπιστεύεστε πλήρως τα καπάκια ασφαλείας των φαρμάκων — ένα παιδί μπορεί να τα ανοίξει πιο εύκολα απ’ όσο νομίζετε. Κρατήστε επίσης τα παιδιά μακριά από το οινόπνευμα, τα ποτά, το υγρό νικοτίνης για ηλεκτρονικά τσιγάρα και κάθε είδους ουσία που μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση. Ακόμη και μικρή ποσότητα αλκοόλ ή καπνού μπορεί να είναι επικίνδυνη για έναν παιδικό οργανισμό.

Να θυμάστε να αδειάζετε πάντα τα ποτήρια με ποτά ή κρασί μετά τη χρήση, και να μην αφήνετε υπολείμματα ποτών σε τραπέζια ή πάγκους. Τα παιδιά μιμούνται τους ενήλικες και συχνά δοκιμάζουν ό,τι βλέπουν να πίνουν οι γονείς.

Χρησιμοποιείτε τις πίσω εστίες της κουζίνας και στρέφετε τις λαβές των σκευών προς τα μέσα, ώστε να μην μπορούν να τραβηχτούν. Τοποθετήστε επίσης τα καθαριστικά, τα αιχμηρά αντικείμενα και τα μικρά σκεύη σε ασφαλή ντουλάπια. Αυτές οι απλές προφυλάξεις μπορεί να αποτρέψουν σοβαρά ατυχήματα.

Σκάλες και πτώσεις: προλαμβάνοντας τα απρόοπτα

Όταν το παιδί αρχίζει να μπουσουλάει και να κάνει τα πρώτα του βήματα, η σκάλα μετατρέπεται σε σημείο που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Τοποθετήστε προστατευτικά κάγκελα ασφαλείας τόσο στο επάνω όσο και στο κάτω μέρος της σκάλας. Αποφύγετε τα πτυσσόμενα κάγκελα τύπου “ακορντεόν”, γιατί υπάρχει κίνδυνος να παγιδευτεί το χέρι ή ο λαιμός του παιδιού. Αντίθετα, προτιμήστε πύλες που βιδώνονται σταθερά στους τοίχους του σπιτιού.

Αν το σπίτι έχει ξύλινα πατώματα ή σκάλες, προτιμήστε να φορά το παιδί αντιολισθητικές κάλτσες, γιατί μπορεί εύκολα να γλιστρήσει και να τραυματιστεί. 

Ένας ήρεμος και ασφαλής ύπνος

Το παιδικό δωμάτιο είναι ένα μικρό καταφύγιο· φροντίστε να αποπνέει γαλήνη και ασφάλεια, ώστε το παιδί να νιώθει άνετα και προστατευμένο. Απομακρύνετε τα κορδόνια από κουρτίνες, αποφύγετε βαριά ή ασταθή έπιπλα και στερεώστε τις συρταριέρες ή τις βιβλιοθήκες στον τοίχο. Μην τοποθετείτε το κρεβάτι κάτω από παράθυρα και φροντίστε να μην υπάρχουν αντικείμενα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκαρφάλωμα.

Για τα βρέφη η ασφάλεια στον ύπνο είναι ζωτικής σημασίας. Η κούνια πρέπει να έχει σκληρό στρώμα και να είναι εντελώς άδεια για τους πρώτους 12 μήνες ζωής, χωρίς δηλαδή μαξιλάρια, πάντες, κουβέρτες ή παιχνίδια. Ακόμη και ένα λούτρινο παιχνίδι μπορεί να προκαλέσει ασφυξία, επομένως προτιμήστε την απλότητα.

Το μπάνιο και οι χώροι με νερό

Το νερό μπορεί να είναι πηγή διασκέδασης αλλά και κινδύνου. Στο μπάνιο, να θυμάστε να μην αφήνετε ποτέ το παιδί χωρίς επίβλεψη, ούτε για λίγα δευτερόλεπτα. Ακόμη και μικρή ποσότητα νερού μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Κρατήστε όλα τα απαραίτητα αντικείμενα κοντά σας και ελέγξτε πάντα τη θερμοκρασία του νερού πριν τοποθετήσετε το παιδί εντός.

Αν το σπίτι σας διαθέτει πισίνα, η πρόληψη είναι καθοριστική. Η πισίνα πρέπει να είναι πλήρως περιφραγμένη με τέσσερις πλευρές, με φράχτη ύψους τουλάχιστον 1,20 μέτρων, και να διαθέτει πύλη που κλείνει και ασφαλίζει αυτόματα. Ο φράχτης πρέπει να διαχωρίζει την πισίνα από το υπόλοιπο σπίτι, ώστε να μην υπάρχει εύκολη πρόσβαση. Μετά το παιχνίδι ή το μπάνιο, αφαιρέστε όλα τα παιχνίδια από τον χώρο της πισίνας, γιατί μπορεί να τραβήξουν την προσοχή του παιδιού και να το οδηγήσουν κοντά στο νερό χωρίς επίβλεψη, και ασφαλίστε τις πόρτες που οδηγούν εκεί. 

Πάντα πρέπει να υπάρχει ένας υπεύθυνος ενήλικας που επιβλέπει τα παιδιά όταν βρίσκονται μέσα ή κοντά στο νερό. Ο ενήλικας αυτός δεν πρέπει να αποσπάται από κινητά, βιβλία ή ποτά. Ο πνιγμός συμβαίνει γρήγορα και είναι αθόρυβος. 

Μικρές συνήθειες, μεγάλη ασφάλεια

Εγκαταστήστε ανιχνευτές καπνού και ελέγξτε τους συχνά. Κλείνετε πάντα καλά τα φάρμακα, φυλάσσετε τα καθαριστικά σε ασφαλή μέρη και μην αφήνετε ποτέ ποτά, μπαταρίες ή μικρά αντικείμενα εκτεθειμένα. Ελέγχετε τακτικά το σπίτι, προσαρμόζοντας τα μέτρα ασφαλείας ανάλογα με την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών σας.

Να θυμάστε πως η επίβλεψη είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο προστασίας. Καμία συσκευή ασφαλείας δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δική σας παρουσία και προσοχή.

Ένα σπίτι που εξελίσσεται μαζί τους

Η ασφάλεια στο σπίτι δεν είναι κάτι στατικό. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, αλλάζουν και οι ανάγκες τους. Ό,τι ήταν επικίνδυνο στα δύο χρόνια, μπορεί να είναι ακίνδυνο στα πέντε — και το αντίστροφο. Παρατηρείτε, προσαρμόζετε, εξηγείτε και θυμάστε: το ασφαλές σπίτι είναι αυτό που μεγαλώνει μαζί με τα παιδιά.

Με λίγη πρόβλεψη και καθημερινή φροντίδα, μπορείτε να δημιουργήσετε έναν χώρο όπου το παιδί θα παίζει, θα μαθαίνει και θα αναπτύσσεται με χαρά και ηρεμία. Γιατί το πιο ασφαλές σπίτι είναι εκείνο που χτίζεται κάθε μέρα — με προσοχή, αγάπη και ενδιαφέρον.

Γιατί είναι σημαντικό να κινούνται τα παιδιά;

Η κίνηση είναι η πιο φυσική μορφή παιχνιδιού και χαράς για τα παιδιά! Δεν τα βοηθά μόνο να χτίσουν ένα υγιές σώμα, αλλά και να αναπτύξουν δεξιότητες όπως ισορροπία, συντονισμό και ευκινησία. Όταν παίζουν, τρέχουν και σκαρφαλώνουν, δυναμώνουν οι μύες και τα οστά τους, η καρδιά τους δουλεύει καλύτερα και η διάθεσή τους ανεβαίνει. Η σωματική δραστηριότητα είναι ταυτόχρονα παιχνίδι, ανακάλυψη και φροντίδα για την ψυχική τους υγεία.

Παιδιά κάτω των 5 ετών: κινούμαστε κάθε μέρα!

Τα μωρά, ακόμη κι όταν δεν μπορούν να περπατήσουν, έχουν ανάγκη από ευκαιρίες για να κινούν το σώμα τους. Το γνωστό "tummy time", δηλαδή ο χρόνος μπρούμυτα στο πάτωμα, βοηθάει πολύ τους πρώτους μήνες ζωής. Σε αυτή τη θέση το μωρό αρχίζει να δυναμώνει τους μύες του αυχένα, της πλάτης και των ώμων, που αργότερα θα το βοηθήσουν να κρατάει το κεφάλι του, να γυρίζει, να κάθεται και να μπουσουλήσει και να περπατήσει. Παράλληλα το tummy time δίνει την ευκαιρία στο μωρό να εξερευνήσει τον κόσμο από μια καινούρια οπτική γωνία και να αλληλεπιδράσει με παιχνίδια ή με τους γονείς του. Όταν τα βρέφη αρχίζουν να γίνονται πιο δραστήρια, αξίζει να τους δίνουμε ασφαλείς χώρους όπου θα μπορούν να μπουσουλάνε, να κυλιούνται και να ανακαλύπτουν.

Για τα νήπια ηλικίας 1-2 ετών, η σύσταση είναι να κινούνται συνολικά περίπου τρεις ώρες την ημέρα, με δραστηριότητες διάσπαρτες μέσα στο εικοσιτετράωρο. Αυτές οι ώρες μπορεί να περιλαμβάνουν απλές κινήσεις, όπως περπάτημα, αλλά και πιο έντονη δραστηριότητα, όπως τρέξιμο και άλματα.

Στην προσχολική ηλικία, δηλαδή από τριών έως τεσσάρων ετών, τα παιδιά χρειάζονται επίσης τουλάχιστον τρεις ώρες κίνησης κάθε μέρα, εκ των οποίων περίπου μία ώρα καλό είναι να αφορά πιο έντονη δραστηριότητα, όπως παιχνίδι στην παιδική χαρά, τρέξιμο, σκαρφάλωμα ή χορό. Σημαντικό είναι επίσης να περιορίζεται ο χρόνος που περνούν ακίνητα, μπροστά σε οθόνες ή σε καρέκλα.

Παιδιά και έφηβοι 5-18 ετών: καθημερινά μικρές προκλήσεις

Μεγαλώνοντας, τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα πιο έντονης κίνησης. Αυτή η ώρα μπορεί να γεμίσει με ποικιλία δραστηριοτήτων, από παιχνίδι με φίλους και ποδηλασία μέχρι οργανωμένα αθλήματα, όπως ποδόσφαιρο, κολύμβηση ή μπάσκετ. Σημασία έχει η δραστηριότητα να αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και την αναπνοή, ώστε το σώμα να ενεργοποιείται και οι μύες να δουλεύουν πιο έντονα.

Εκτός από την καθημερινή αυτή ώρα, είναι καλό να περιλαμβάνονται τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα δραστηριότητες που ενισχύουν τους μύες και τα οστά, όπως άλματα, σκοινάκι ή σκαρφάλωμα. Σημαντικό είναι επίσης να αποφεύγονται μεγάλα διαστήματα ακινησίας. Αν τα παιδιά πρέπει να καθίσουν για πολλή ώρα, είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι, βοηθάει να κάνουν μικρά διαλείμματα με κίνηση.

Πρακτικά tips για γονείς και εκπαιδευτικούς

Τα παιδιά χρειάζονται παραδείγματα, και ο πιο όμορφος τρόπος να τους δείξουμε πόσο πολύτιμη είναι η κίνηση είναι να συμμετέχουμε κι εμείς. Μια οικογενειακή βόλτα, λίγος χορός στο σαλόνι ή παιχνίδι στην αυλή μετατρέπουν την άσκηση σε χαρά. Αξίζει επίσης να τους δίνουμε επιλογές και να τα αφήνουμε να διαλέγουν τις δραστηριότητες που τους ευχαριστούν. Ακόμα και οι πιο απλές καθημερινές συνήθειες, όπως το ανέβασμα σκάλας ή το περπάτημα μέχρι το σχολείο, συμβάλλουν σημαντικά.

Η ασφάλεια είναι πάντα προτεραιότητα· τα σωστά παπούτσια, η χρήση κράνους στο ποδήλατο και η προσοχή στις καιρικές συνθήκες κάνουν τη διαφορά. Αν κάποιο παιδί δεν είναι πολύ δραστήριο στην αρχή, μπορούμε να ξεκινήσουμε με λίγα λεπτά ήπιας δραστηριότητας καθημερινά και να αυξάνουμε το χρόνο σταδιακά. Πιο πολύ απ’ όλα μετρά να απολαμβάνει την κίνηση και η άσκηση να του δίνει χαρά.

Ένα κατοικίδιο στο σπίτι δεν είναι απλώς μια ευχάριστη συνήθεια· είναι ένας μικρός φίλος που γεμίζει την καθημερινότητα με χαρά, παιχνίδι και τρυφερότητα. Για τα παιδιά η σχέση με το αγαπημένο τους ζώο είναι μια εμπειρία που τα βοηθά να μάθουν την υπευθυνότητα, την ενσυναίσθηση και το σεβασμό, τόσο απέναντι στα ζώα όσο και απέναντι στους άλλους γύρω τους. Συχνά τα κατοικίδια γίνονται οι πιο πιστοί σύντροφοι των παιδιών, χαρίζοντάς τους στιγμές που μένουν αξέχαστες.

Τα οφέλη για τα παιδιά

Η παρέα με τα ζώα έχει έναν μοναδικό τρόπο να απαλύνει τη λύπη και τον φόβο, προσφέροντας στα παιδιά παρηγοριά και ασφάλεια. Όταν αναλαμβάνουν μικρές ευθύνες στη φροντίδα του κατοικίδιου, τα παιδιά μαθαίνουν να κατανοούν και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του με σεβασμό και αγάπη. Μέσα από το παιχνίδι και την καθημερινή αλληλεπίδραση, καλλιεργούν κοινωνικές δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η συνεργασία και η κατανόηση των συναισθημάτων. Παράλληλα, η επαφή με τα κατοικίδια μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος.

Η ζωή με ένα κατοικίδιο ενθαρρύνει την κίνηση και το παιχνίδι, ενώ ενισχύει τη γενικότερη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών.

Οδηγίες για μια ασφαλή συνύπαρξη

Για να είναι η σχέση με τα κατοικίδια όμορφη και ασφαλής χρειάζεται πάντα επίβλεψη από τους γονείς, ειδικά όταν τα παιδιά είναι μικρά. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να πλησιάζουν το ζώο με τρυφερότητα και σεβασμό και να μην το ενοχλούν όταν τρώει, κοιμάται ή είναι άρρωστο. Εξίσου σημαντικό είναι το κατοικίδιο να έχει το δικό του χώρο για ξεκούραση και ηρεμία.

Τα κατοικίδια και τα μωρά: Τι να προσέχουμε

Το μωρό δεν πρέπει ποτέ να μένει μόνο του με το ζώο, όσο φιλικό κι αν είναι. Ένας ασφαλής χώρος για το κατοικίδιο είναι απαραίτητος, ώστε να αποσύρεται όταν χρειάζεται ησυχία. Πριν έρθει το μωρό, μπορείτε να προετοιμάσετε το κατοικίδιο σταδιακά και να το επιβραβεύετε για ήρεμες συμπεριφορές, ώστε η νέα συνύπαρξη να γίνει πιο αρμονική.

Επιλέγοντας το κατάλληλο κατοικίδιο

Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στις ανάγκες και δυνατότητες της οικογένειας. Σκεφτείτε την ηλικία του παιδιού, τον χώρο που διαθέτετε και τον χρόνο που μπορείτε να αφιερώσετε στη φροντίδα. Χρειάζεται καλή επικοινωνία στην οικογένεια για τις ευθύνες που συνοδεύουν τη φροντίδα του ζώου.

Η ομορφιά της σχέσης παιδιών και κατοικίδιων

Ένα κατοικίδιο είναι κάτι παραπάνω από ένα ζώο· είναι μέλος της οικογένειας και ένας αληθινός φίλος που θα συντροφεύει τα παιδιά για πολλά χρόνια, χαρίζοντας αγάπη, γέλιο και αξέχαστες στιγμές. Με λίγη φροντίδα και προσοχή, η σχέση με το κατοικίδιο μπορεί να συμβάλει στην ψυχική, κοινωνική και σωματική ευεξία των παιδιών και να αποτελέσει μια όμορφη εμπειρία για όλη την οικογένεια.

Στην εποχή μας οι οθόνες έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας – από την τηλεόραση και το κινητό, μέχρι το tablet και τον υπολογιστή. Είναι φυσικό λοιπόν να αναρωτιόμαστε: πόσος χρόνος είναι «αρκετός» για τα παιδιά μας και πώς μπορούμε κι εμείς οι ίδιοι, ως γονείς, να δίνουμε το καλό παράδειγμα;

Πόσος χρόνος θεωρείται «αρκετός» για τα παιδιά

Για τα βρέφη και τα νήπια κάτω των 18 μηνών, οι ειδικοί συστήνουν την αποφυγή της χρήσης οθονών, με μόνη εξαίρεση την επικοινωνία μέσω βιντεοκλήσης με κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Από τους 18 μήνες έως τα 2 χρόνια μπορεί να δοθεί περιορισμένη πρόσβαση σε εκπαιδευτικό περιεχόμενο, αλλά μόνο όταν ο γονιός βρίσκεται δίπλα και συμμετέχει στη διαδικασία, ώστε το παιδί να κατανοεί αυτό που βλέπει.

Στην ηλικία 2 έως 5 ετών, ο χρόνος μπροστά στην οθόνη καλό είναι να περιορίζεται περίπου σε μία ώρα την ημέρα τις καθημερινές, και λίγο παραπάνω το Σαββατοκύριακο, με επιλογή ποιοτικού και κατάλληλου περιεχομένου. Από τα 6 έτη και μετά, οι οδηγίες επικεντρώνονται λιγότερο στον απόλυτο αριθμό ωρών και περισσότερο στην ισορροπία: τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για παιχνίδι, άθληση, διάβασμα, κοινωνική συναναστροφή και ξεκούραση, ώστε η χρήση της οθόνης να μην «καλύπτει» τις υπόλοιπες δραστηριότητες.

Οι συνέπειες της υπερβολικής χρήσης

Η παρατεταμένη έκθεση στις οθόνες δεν είναι χωρίς συνέπειες. Ο ύπνος των παιδιών διαταράσσεται όταν χρησιμοποιούν συσκευές πριν την κατάκλιση, καθώς το μπλε φως εμποδίζει τη φυσική χαλάρωση του οργανισμού. Η καθιστική ζωή που συνοδεύει την πολύωρη τηλεθέαση αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας, ενώ η υπερβολική ενασχόληση μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα συγκέντρωσης και χαμηλότερη σχολική απόδοση.

Για τα μικρότερα παιδιά, ιδιαίτερα τα βρέφη και τα νήπια, η υπερβολική χρήση οθόνης συνδέεται με καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη και δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση. Επιπλέον, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, η επαφή με διαφημίσεις ή οι διαδικτυακοί κίνδυνοι (όπως το cyberbullying και η διαρροή προσωπικών δεδομένων) μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια και την εμπειρία των παιδιών στο διαδίκτυο.

Το καλό παράδειγμα ξεκινά από εμάς

Δεν είναι ωστόσο μόνο τα παιδιά που χρειάζονται όρια. Συχνά κι εμείς οι μεγάλοι βυθιζόμαστε στο κινητό ή στην τηλεόραση, χάνοντας την αίσθηση του χρόνου. Τα παιδιά παρατηρούν και μιμούνται, κι έτσι η δική μας σχέση με τις οθόνες μετατρέπεται σε άτυπο μάθημα για εκείνα.

Όταν αφιερώνουμε υπερβολικό χρόνο μπροστά στις συσκευές, χάνουμε πολύτιμες στιγμές επικοινωνίας, παιχνιδιού και επαφής με τα παιδιά μας. Επιπλέον, η έλλειψη βλεμματικής επαφής και συζήτησης μπορεί να επηρεάσει τη γλωσσική ανάπτυξη και την κοινωνικότητα τους. Επομένως, η προσπάθεια για μέτρο και οριοθέτηση ξεκινά πρώτα από εμάς.

Μικρές καθημερινές συνήθειες που κάνουν διαφορά

Μπορούμε να βάλουμε μικρούς κανόνες στην καθημερινότητά μας, οι οποίοι βοηθούν και εμάς και τα παιδιά να χτίσουμε μια πιο υγιή σχέση με την τεχνολογία. Ένα παράδειγμα είναι τα «τεχνολογικά διαλείμματα»: το φαγητό στο τραπέζι χωρίς κινητά, οι βραδινές ώρες χωρίς τηλεόραση ή ένας περίπατος χωρίς ειδοποιήσεις.

Η δημιουργία ενός οικογενειακού σχεδίου χρήσης οθόνης, με κανόνες κοινούς για όλους, προσφέρει σταθερότητα και συνέπεια. Εξίσου σημαντικό είναι να παρακολουθούμε ή να χρησιμοποιούμε μαζί με το παιδί το περιεχόμενο, να σχολιάζουμε, να εξηγούμε και να μοιραζόμαστε εμπειρίες. Έτσι, η οθόνη παύει να είναι μια παθητική συνήθεια και μετατρέπεται σε ευκαιρία για σύνδεση. Ακόμα και ένα απλό χρονόμετρο μπορεί να μας βοηθήσει να θυμηθούμε ότι λίγα λεπτά «χαλάρωσης» στο κινητό αρκούν.

Η τεχνολογία ως εργαλείο και όχι ως εμπόδιο

Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι οι οθόνες δεν είναι «καλές» ή «κακές» από μόνες τους. Είναι εργαλεία. Όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο, με συντροφιά και μέσα σε ισορροπημένο πρόγραμμα, μπορούν να προσφέρουν μάθηση, ψυχαγωγία και επικοινωνία. Όταν όμως ξεπερνούν τα όρια, στερούν από τα παιδιά μας άλλες πολύτιμες εμπειρίες.

Με αγάπη, σταθερότητα και το δικό μας καλό παράδειγμα, μπορούμε να δείξουμε στα παιδιά ότι η τεχνολογία είναι σύμμαχος και όχι εμπόδιο. Το μυστικό κρύβεται στη λέξη «ισορροπία» – και αυτήν τη μαθαίνουν καλύτερα όταν τη ζουν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι.

Το καλοκαίρι φέρνει βουτιές, παιχνίδια στη θάλασσα και – δυστυχώς – και κάποιες όχι τόσο ευχάριστες… συναντήσεις! Αν έχετε περάσει ποτέ κοντά από μέδουσα ή αν το παιδί σας βγήκε από τη θάλασσα κλαίγοντας και κρατώντας το πόδι του, ξέρετε καλά για τι μιλάμε! Τα καλά νέα είναι ότι τα περισσότερα τσιμπήματα είναι ενοχλητικά αλλά όχι επικίνδυνα – αρκεί να τα αντιμετωπίσουμε σωστά και άμεσα.

Πώς μοιάζει το τσίμπημα από μέδουσα;

Συνήθως το παιδί παραπονιέται για έντονο κάψιμο ή πόνο, σαν ηλεκτρικό ρεύμα. Το δέρμα εμφανίζει γραμμικά σημάδια (σαν λωρίδες) κόκκινα ή ροζ, και το σημείο του τσιμπήματος μπορεί να πρηστεί ή να εμφανίσει φυσαλίδες. Η αίσθηση καψίματος μπορεί να επιμείνει για ώρες.

Αντιδράσεις όπως ζάλη, δυσκολία στην αναπνοή ή λιποθυμία είναι σπάνιες, αλλά αν εμφανιστούν, απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα.

Ποια πρέπει να είναι η άμεση αντιμετώπιση 

1. Βγάλτε το παιδί από τη θάλασσα με ηρεμία. Η πρώτη αντίδραση είναι σημαντική – καθησυχάστε το παιδί και εξηγήστε ότι δεν είναι κάτι σοβαρό.

2. Ξεπλύνετε το σημείο με θαλασσινό νερό. Αποφύγετε το γλυκό νερό, καθώς μπορεί με αυτό τον τρόπο να απελευθερωθεί περισσότερο δηλητήριο. 

3. Αφαιρέστε τυχόν ορατά πλοκάμια με γάντι ή με την άκρη μιας πλαστικής κάρτας. Αποφύγετε την αφαίρεση με γυμνά χέρια, γιατί μπορεί τα υπολείμματα μετά το τσίμπημα να συνεχίσουν να απελευθερώνουν τοξίνες.

4. Εμβυθίστε την περιοχή σε ζεστό νερό για τουλάχιστον 30 λεπτά ή χρησιμοποιήστε ζεστές πετσέτες και πανιά τοπικά, εφόσον η εμβύθιση δεν είναι δυνατή. 

5. Δώστε παυσίπονο κατάλληλο για την ηλικία, όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη εφόσον χρειάζεται. 

Τι να μην κάνετε

• Μην τρίβετε την περιοχή με πετσέτα ή άμμο, καθώς έτσι μπορεί να απελευθερωθεί περισσότερο δηλητήριο. 
• Μην εφαρμόζετε ξύδι ή αμμωνία, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση. 
• Μην ουρείτε στην πληγή – είναι μύθος ότι βοηθάει!

Πότε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια

Απευθυνθείτε σε παιδίατρο σε περίπτωση που:

• Ο πόνος είναι πολύ έντονος ή δεν υποχωρεί.
• Το παιδί είναι κάτω του ενός έτους.
• Υπάρχουν φυσαλίδες, πληγή, έντονη ερυθρότητα ή πρήξιμο που επιμένει.
• Το τσίμπημα είναι κοντά στα μάτια ή στο στόμα.

Καλέστε άμεσα ασθενοφόρο αν:

• Το παιδί έχει δυσκολία στην αναπνοή ή πόνο στο στήθος.
• Έχει πρήξιμο στο πρόσωπο, τα χείλη ή τον λαιμό.
• Χάνει τις αισθήσεις του, φαίνεται να βρίσκεται σε σύγχυση ή είναι υπνηλικό.
• Το δέρμα του γίνεται πολύ χλωμό, γκρι ή μελανό.
• Κάνει εμετό. 

Τα παραπάνω είναι ενδείξεις σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης (αναφυλαξίας) και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Μπορούμε να προλάβουμε τα τσιμπήματα;

Όσο γίνεται! Μάθετε εάν στην περιοχή έχουν εντοπιστεί μέδουσες, και αποφύγετε το κολύμπι στη θάλασσα αν δείτε μέδουσες στην ακτή ή στα ρηχά.

Λίγα λόγια για γονείς

Μπορεί να μοιάζει τρομακτικό τη στιγμή που συμβαίνει, αλλά με ψυχραιμία και σωστή αντιμετώπιση, τα περισσότερα περιστατικά είναι ήπια και αντιμετωπίζονται εύκολα χωρίς πρόβλημα. Και κάτι τελευταίο: ποτέ μην υποτιμάτε τις ανησυχίες σας. Αν κάτι δεν σας φαίνεται φυσιολογικό, επικοινωνήστε με τον παιδίατρό σας – καλύτερα να ρωτήσετε, παρά να ανησυχείτε σιωπηλά!

Καλοκαίρι χωρίς τσιμπήματα… δύσκολο! Αν είστε γονείς μικρών παιδιών, ξέρετε καλά πόσο συχνά ένα παιχνίδι στον κήπο ή μια βόλτα στο πάρκο μπορεί να καταλήξει σε φαγούρα και ένα καινούριο τσίμπημα! Τα καλά νέα; Τα περισσότερα τσιμπήματα είναι ακίνδυνα και περνούν γρήγορα. Ωστόσο υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που χρειάζονται προσοχή – ειδικά όταν πρόκειται για βρέφη ή παιδιά με γνωστές αλλεργίες.

Τσιμπήματα από κουνούπια

Τα τσιμπήματα από κουνούπια είναι τα πιο συνηθισμένα. Συνήθως προκαλούν ήπια ερυθρότητα, φαγούρα και ένα μικρό πρήξιμο στο δέρμα. Μπορεί να ενοχλήσουν αρκετά, αλλά είναι σχεδόν πάντα ακίνδυνα. Αρχικά πλύνετε την περιοχή με σαπούνι και νερό και εφαρμόστε μια δροσερή κομπρέσα. Αν η φαγούρα είναι έντονη, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τοπική αντισταμινική κρέμα, σύμφωνα με οδηγίες παιδιάτρου ή αντιϊσταμινικό από το στόμα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν το παιδί ξύνει επίμονα την περιοχή και υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης – ειδικά σε μικρότερες ηλικίες. Σε αυτή την περίπτωση αναζητήστε σημάδια φλεγμονής όπως αυξανόμενο πρήξιμο, ζεστό και κόκκινο δέρμα ή έκκριση υγρού από το σημείο.

Τσιμπήματα από μέλισσες και σφήκες

Τα τσιμπήματα από μέλισσες και σφήκες συνήθως είναι πιο επώδυνα. Συχνά προκαλούν αίσθηση καψίματος, πρήξιμο και ερυθρότητα. Αν έχει μείνει μέσα το κεντρί (συνήθως στις μέλισσες), αφαιρέστε το απαλά τρίβοντάς το πλαγίως με το νύχι ή με την άκρη μιας κάρτας – όχι με τσιμπιδάκι, γιατί αυτό μπορεί να πιέσει την περιοχή και να απελευθερωθεί περισσότερο δηλητήριο.

Πλύνετε καλά την περιοχή με σαπούνι και νερό και εφαρμόστε μια παγοκύστη τυλιγμένη σε πανί για τουλάχιστον 20 λεπτά. Αν το παιδί πονάει δώστε παυσίπονο κατάλληλο για την ηλικία. Αν υπάρχει φαγούρα ή πιο έντονη αντίδραση μπορεί να χρειαστεί αντιϊσταμινικό από το στόμα ή κάποια τοπική αντισταμινική κρέμα ανακουφιστικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου σας.

Πότε χρειάζεται ιατρική συμβουλή

Απευθυνθείτε στον παιδίατρο αν:

• το πρήξιμο είναι μεγάλο ή επεκτείνεται
• το παιδί έχει τσιμπηθεί στο στόμα, στο λαιμό ή κοντά στα μάτια
• εμφανίζει εμετό, πυρετό ή κακουχία
• το τσίμπημα δεν υποχωρεί σε 2–3 ημέρες ή εμφανίζει σημεία φλεγμονής 
• το παιδί είναι κάτω του ενός έτους

 Σημάδια σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης μετά από τσιμπήμα μέλισσας ή σφήκας 

Καλέστε άμεσα το 166 αν το παιδί εμφανίσει:

• πρήξιμο σε χείλη ή γλώσσα
• δυσκολία στην αναπνοή ή σφύριγμα στην είσοδο ή έξοδο του αέρα 
• μπλε ή γκρι χείλη/άκρα
• υπνηλία, λήθαργο ή σύγχυση
• έντονο εξάνθημα που εξαπλώνεται

Αυτά τα σημάδια δείχνουν πιθανή σοβαρή αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία) και απαιτούν άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Και μία τελική σκέψη

Τα περισσότερα τσιμπήματα δεν είναι επικίνδυνα και αντιμετωπίζονται εύκολα στο σπίτι. Χρειάζονται όμως λίγη προσοχή, ειδικά όταν το παιδί είναι μικρής ηλικίας ή έχει αλλεργικό υπόβαθρο. Με σωστή ενημέρωση και ψυχραιμία ωστόσο μπορούμε να απολαύσουμε το καλοκαίρι και τα τσιμπήματα που φέρνει με ασφάλεια!

Καλοκαίρι σημαίνει παιχνίδι στο νερό, βουτιές στη θάλασσα και ατελείωτες ώρες χαράς! Το νερό είναι πηγή απόλαυσης για τα παιδιά, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να γίνει επικίνδυνο χωρίς την κατάλληλη προσοχή. Με επίγνωση, σωστή επίβλεψη και μερικά απλά μέτρα προστασίας μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι το κάθε μπάνιο είναι μια εμπειρία γεμάτη ασφάλεια και χαρά.

Η δύναμη της επίβλεψης

Η πιο αποτελεσματική μορφή πρόληψης είναι η διαρκής και ενεργή επίβλεψη. Τα μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν ακόμα και σε πολύ ρηχά νερά — σε μόλις μερικά εκατοστά. Είναι σημαντικό να παραμένουμε σε απόσταση που μπορούμε να τα φτάσουμε άμεσα, χωρίς περισπασμούς από κινητά ή συζητήσεις. Όταν τα παιδιά παίζουν στο νερό παρουσία πολλών ενηλίκων είναι σημαντικό να υπάρχει πάντα κάποιος υπεύθυνος που να τα επιτηρεί, χωρίς να αποσπάται. Η λανθασμένη αίσθηση ασφάλειας όταν “είμαστε πολλοί” γύρω από τα παιδιά μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένη αντίδραση. Η παρουσία μας κοντά τους είναι κυριολεκτικά σωτήρια.

Νερό στο σπίτι: Προσοχή σε απρόσμενα σημεία

Δεν είναι μόνο η θάλασσα ή η πισίνα που απαιτούν προσοχή. Ακόμα και μια λεκάνη, μια μπανιέρα, ένας κουβάς ή μια μικρή παιδική πισίνα μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο αν παραμείνουν γεμάτα μετά τη χρήση τους, ιδίως για τα μικρά παιδιά. Γι’ αυτό μετά τη χρήση τους τα αδειάζουμε αμέσως και τα αποθηκεύουμε ανάποδα. 

Προστασία γύρω από την πισίνα

Εάν υπάρχει πισίνα στο σπίτι ή στον χώρο διαμονής είναι απαραίτητο να περιφράσσεται πλήρως από όλα τα σημεία, με φράχτη τουλάχιστον 1,2 μέτρων ύψους, καθώς και να έχει πύλες που κλείνουν και ασφαλίζουν αυτόματα. Η άμεση πρόσβαση ενός παιδιού σε ανοιχτή πισίνα, έστω και για λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Ο πνιγμός στα μικρά παιδιά είναι συνήθως σιωπηλός, χωρίς φωνές ή έντονη κινητικότητα.

Η θάλασσα αλλάζει – ας είμαστε έτοιμοι

Η φυσική ομορφιά της θάλασσας συχνά κρύβει ρεύματα, απότομες αλλαγές στο βάθος και αιφνίδιες αλλαγές στη θερμοκρασία. Προτιμάμε παραλίες με ναυαγοσώστη και αποφεύγουμε τις ώρες που η θάλασσα είναι πιο απρόβλεπτη. Εξηγούμε στα παιδιά να μην απομακρύνονται και είμαστε πάντα μαζί τους στο νερό, ακόμα κι αν έχουν εμπειρία στην κολύμβηση.

Εξοπλισμός που προσφέρει ασφάλεια, όχι απλώς παιχνίδι

Μπρατσάκια, κουλούρες και στρώματα μπορεί να προσφέρουν χαρά, αλλά δεν είναι αποτελεσματικά μέσα προστασίας. Τα σωσίβια πρέπει να είναι εγκεκριμένα, κατάλληλα για το βάρος και την ηλικία του παιδιού και να εφαρμόζουν σωστά. Δεν βασιζόμαστε σε αυτά για να “κρατήσουν ασφαλές” το παιδί μας, αλλά τα χρησιμοποιούμε παράλληλα με τη συνεχή επίβλεψή μας.

Μαθήματα κολύμβησης: πολύτιμη δεξιότητα ζωής

Η εκμάθηση κολύμβησης δεν είναι απλώς ένα καλοκαιρινό χόμπι – είναι μια δεξιότητα ζωής που ενισχύει την ασφάλεια και την αυτοπεποίθηση των παιδιών στο νερό. Συστήνεται τα παιδιά να ξεκινούν μαθήματα ήδη από την ηλικία των 1-4 ετών, πάντα σε πρόγραμμα κατάλληλο για την ηλικία και την ωριμότητά τους. Οι γονείς όμως πρέπει να γνωρίζουν πως ακόμη και το παιδί που “κολυμπά καλά” δεν παύει να χρειάζεται συνεχή επίβλεψη. Τα μαθήματα μειώνουν τον κίνδυνο πνιγμού, αλλά δεν τον εξαλείφουν. Βοηθούν ωστόσο το παιδί να εξοικειωθεί με το νερό, να μάθει βασικούς κανόνες ασφαλείας και να απολαμβάνει τις βουτιές του με μεγαλύτερη σιγουριά.

Μάθετε πώς να αντιδράσετε σωστά και αποτελεσματικά

Γνώση βασικών δεξιοτήτων πρώτων βοηθειών όπως η ΚΑΡΠΑ (καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση) μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη μέχρι να φτάσει βοήθεια. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πώς να αντιδράσουμε σε περίπτωση ανάγκης, χωρίς να θέσουμε τον εαυτό μας σε κίνδυνο. Η γνώση μάς δίνει ψυχραιμία και μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Το νερό είναι χαρά, αρκεί να είμαστε παρόντες

Οι στιγμές δίπλα ή μέσα στο νερό χαράσσονται έντονα στη μνήμη των παιδιών — με γέλια, φωνές και αλμύρα! Με τρυφερότητα και σωστή ενημέρωση, μπορούμε να τους προσφέρουμε αυτές τις υπέροχες εμπειρίες. Είμαστε παρόντες, προετοιμασμένοι και παρατηρητικοί. Γιατί τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το βλέμμα ενός γονιού που προσέχει. 

Το καλοκαίρι είναι γεμάτο παιχνίδι, θάλασσα, διακοπές και… ήλιο! Ο ήλιος μάς φτιάχνει τη διάθεση, αλλά χρειάζεται σεβασμό, ειδικά όταν πρόκειται για τα παιδιά, καθώς το δέρμα τους είναι πιο ευαίσθητο και πιο επιρρεπές σε εγκαύματα και μακροπρόθεσμες βλάβες. Ας δούμε μαζί πώς μπορούμε να απολαμβάνουμε τον ήλιο με ασφάλεια!

Μακριά από τον ήλιο τις ώρες αιχμής

Η ηλιακή ακτινοβολία είναι πολύ πιο έντονη από τις 11:00 έως τις 16:00. Σε αυτό το διάστημα συνιστάται η αποφυγή άμεσης έκθεσης στον ήλιο, ειδικά για βρέφη και μικρά παιδιά. Η παραμονή σε σκιερά και δροσερά μέρη προστατεύει τόσο από τα ηλιακά εγκαύματα, όσο και από τη θερμοπληξία.

Ακόμα κι αν βρίσκεστε στην παραλία, προτιμήστε το πρωί ή αργά το απόγευμα για μπάνιο και παιχνίδι. Ενδιάμεσα, ξεκουραστείτε στη σκιά ή οργανώστε ήρεμες δραστηριότητες σε εσωτερικό χώρο.

Ντύσιμο με… φροντίδα

Το σωστό ντύσιμο λειτουργεί ως πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στον ήλιο. Προτιμήστε ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα με πυκνή ύφανση, που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα. Ένα καπέλο με πλατύ γείσο που καλύπτει πρόσωπο, αυτιά και αυχένα είναι απαραίτητο, ειδικά για τα μικρότερα παιδιά.

Τα γυαλιά ηλίου με 100% προστασία από UVA και UVB ακτινοβολία είναι επίσης σημαντικά, ακόμα κι αν δεν είναι πάντα εύκολο να τα φορέσει ένα μικρό παιδί. Η προστασία των ματιών ήδη από μικρή ηλικία συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη υγεία τους.

Αν κυκλοφορείτε με καρότσι, χρησιμοποιήστε ειδικό σκίαστρο και όχι υφάσματα που σκεπάζουν το παιδί τελείως, καθώς ανεβάζουν επικίνδυνα τη θερμοκρασία. Στο σπίτι, κρατήστε τα παντζούρια κλειστά τις ζεστές ώρες και ντύστε το παιδί όσο πιο ελαφριά γίνεται. Το βράδυ ένα μωρό μπορεί να κοιμηθεί ακόμα και μόνο με την πάνα αν χρειαστεί.

Αντηλιακό με αγάπη

Το αντηλιακό είναι βασικό κομμάτι της ηλιοπροστασίας, αρκεί να χρησιμοποιείται σωστά. Επιλέγουμε αντηλιακά με δείκτη προστασίας SPF 30 ή υψηλότερο, με ευρέος φάσματος προστασία (δηλαδή να προστατεύει από UVA και από UVB ακτινοβολία).

Το αντηλιακό εφαρμόζεται τουλάχιστον 20–30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο και ανανεώνεται κάθε 2 ώρες, αμέσως μετά από κολύμπι ή εφίδρωση, ακόμη και αν η συσκευασία γράφει “αδιάβροχο”.

Η παραμονή σε σκιά (κάτω από δέντρο, ομπρέλα ή τέντα) είναι απαραίτητη, αλλά δεν προσφέρει πλήρη προστασία. Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αντανακλάται από την άμμο, το νερό, ακόμη και τα πλακάκια. Για αυτό, ακόμη και στη σκιά, το αντηλιακό και τα προστατευτικά ρούχα είναι απαραίτητα!

Πολύ σημαντικό: Για βρέφη κάτω των 6 μηνών, η χρήση αντηλιακού δεν συνιστάται. Αντίθετα, τα μωρά αυτής της ηλικίας πρέπει να μένουν αυστηρά σε σκιά, ντυμένα κατάλληλα και με σκίαστρο στο καροτσάκι τους. 

Η σημασία της ενυδάτωσης

Ο ήλιος και η ζέστη προκαλούν αυξημένη απώλεια υγρών, γι’ αυτό και η σωστή ενυδάτωση είναι απαραίτητη. Τα παιδιά, ιδιαίτερα τα μικρότερα, δεν αναγνωρίζουν εύκολα τη δίψα και μπορεί να αφυδατωθούν γρήγορα, ιδίως σε υψηλές θερμοκρασίες. Τα βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά δεν χρειάζονται επιπλέον νερό, αλλά πιο συχνούς θηλασμούς, καθώς το μητρικό γάλα προσαρμόζεται στις ανάγκες τους. Από την ηλικία των 6 μηνών και μετά προσφέρετε μικρές ποσότητες νερού καθ'όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να τα ενθαρρύνετε να πίνουν συχνά νερό, καθώς και να ενυδατώνονται και μέσα από φρέσκα φρούτα, όπως καρπούζι και ροδάκινο. Αποφύγετε τα γλυκά, έτοιμα ροφήματα και τα πολλά παγωτά – προσφέρουν θερμίδες, αλλά όχι ενυδάτωση.

Μικρές κινήσεις, μεγάλη διαφορά

Ένα σύντομο μπάνιο με χλιαρό νερό ή λίγο παιχνίδι σε παιδική πισίνα στη σκιά είναι υπέροχοι τρόποι να δροσιστεί ένα παιδί! Αν χρησιμοποιείτε ανεμιστήρα ή κλιματιστικό μην τον στρέφετε απευθείας στο παιδί, και φροντίστε ο χώρος να αερίζεται καλά και τακτικά.

Πότε να ανησυχήσετε

Εάν το παιδί εμφανίσει κοκκίνισμα στο δέρμα, πυρετό, είναι ληθαργικό ή ευερέθιστο είναι σημαντικό να σταματήσει άμεσα η έκθεση στον ήλιο και να αναζητηθεί ιατρική συμβουλή.

Να θυμάστε ότι ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος στην ενήλικη ζωή. Η πρόληψη είναι η καλύτερη φροντίδα.

Ένα τελευταίο μήνυμα

Το καλοκαίρι είναι για να το χαίρονται όλοι — και κυρίως τα παιδιά. Με μικρές καθημερινές προφυλάξεις, μπορούμε να τους προσφέρουμε όλα τα καλά του ήλιου χωρίς τους κινδύνους. Ο ήλιος είναι υπέροχος όταν είμαστε προετοιμασμένοι και ενημερωμένοι.

Καλό και ασφαλές καλοκαίρι σε όλους!

Είναι σπασμοί που εμφανίζονται σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 χρονών με πυρετό υψηλότερο από 38ο C και χωρίς άλλη αιτία που να δικαιολογεί τους σπασμούς, όπως είναι η λοίμωξη του κεντρικού νευρικού συστήματος ή η επιληψία. Κυρίως συμβαίνουν σε παιδιά ηλικίας 12-18 μηνών, έχουν διάρκεια 2-3 λεπτά, ενώ σπάνια μπορεί να κρατήσουν πάνω από 10 λεπτά.

Διακρίνονται σε 2 κατηγορίες:

Απλοί, που ισχύουν όλα τα παρακάτω:

• είναι γενικευμένοι, δηλαδή συμμετέχει όλο το σώμα του παιδιού
• Διάρκειας λιγότερο από 15 λεπτά -1 επεισόδιο ανά 24 ώρες

Σύνθετοι, που ισχύουν 1 ή περισσότερα από τα παρακάτω:

• εστιακοί, δηλαδή συμμετοχή για παράδειγμα μόνο του ενός χεριού ή της μίας πλευράς του σώματος
• Διάρκειας περισσότερο από 15 λεπτά
• πάνω από 1 επεισόδια ανά 24 ώρες

Ποιοι είναι οι παράγοντες να εκδηλώσει ένα παιδί πυρετικούς σπασμούς?

Φαίνεται ότι συμμετέχουν τόσο γενετικοί, όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως ιογενείς λοιμώξεις. Σημαντικό ρόλο παίζει το οικογενειακό ιστορικό, καθώς φαίνεται ότι οι πυρετικοί σπασμοί σε γονέα ή αδελφό αυξάνουν αρκετά την πιθανότητα να εμφανίσει το παιδί.

Τι πρέπει να κάνω σε περίπτωση που το παιδί μου κάνει πυρετικούς σπασμούς?

Η εικόνα ενός παιδιού που κάνει πυρετικούς σπασμούς μπορεί να προκαλέσει πανικό. Είναι επομένως σημαντικό εκείνη τη στιγμή να αντιμετωπίσουμε το επεισόδιο με ψυχραιμία και να ακολουθήσουμε τις παρακάτω οδηγίες:

• Σημειώνω την ώρα που ξεκίνησαν οι σπασμοί για να γνωρίζω τη συνολική διάρκεια τους
• Προστατεύω το κεφάλι του παιδιού με τα χέρια μου ή με κάτι μαλακό (όπως μαξιλάρι ή ρούχο) 
• Απομακρύνω τυχόν επικίνδυνα αντικείμενα που μπορεί να βρίσκονται κοντά
• Αφού τελειώσει η κρίση τοποθετώ το παιδί σε πλάγια θέση και βεβαιώνομαι ότι μπορεί να αναπνεύσει ελεύθερα. Αν έχει κάνει εμετό προσπαθώ να απομακρύνω τα εμέσματα από το στόμα.
• Σε περίπτωση που το επεισόδιο διαρκέσει πάνω από 5 λεπτά, ακολουθήσει σύντομα νέο επεισόδιο, το παιδί τραυματιστεί κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ή δεν ανακτά τις αισθήσεις του μετά καλώ ασθενοφόρο.

Τι αποφεύγω να κάνω?

• Δε μετακινώ το παιδί αν δεν υπάρχει απόλυτη ανάγκη και δεν προσπαθώ να το κρατήσω ακίνητο
• Δεν τοποθετώ τίποτα στο στόμα του παιδιού, όπως δάχτυλο (καθώς μπορεί να υπάρξει σημαντικός τραυματισμός), κουτάλι η οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο! Ο αεραγωγός του παιδιού είναι ανοιχτός κατά τη διάρκεια του επεισοδίου και το παιδί αναπνέει ελεύθερα!
• Δεν προσπαθώ την ώρα της κρίσης να χαμηλώσω τη θερμοκρασία σώματος του παιδιού, όπως για παράδειγμα με μπάνιο ή αφαίρεση των ρούχων του

Χρειάζεται να πάω το παιδί μου στο νοσοκομείο?

Στο πρώτο επεισόδιο πυρετικών σπασμών χρειάζεται νοσηλεία και έλεγχος για αποκλεισμό πιθανής άλλης αιτίας. Σε επόμενα επεισόδια, εφόσον οι πυρετικοί σπασμοί χαρακτηρίζονται ως απλοί και το παιδί είναι σε καλή κατάσταση, χρειάζεται απλώς κλινική εξέταση του παιδιού.

Αν χορηγώ στο παιδί μου αντιπυρετικό προληπτικά σε μία ίωση, ή από τη θερμοκρασία των 37ο C μπορεί να μειώσω την πιθανότητα να ξανακάνει σπασμούς?

Όχι! Έχει φανεί από μελέτες ότι η προληπτική χορήγηση αντιπυρετικών, όπως και η χορήγηση τους όσο το παιδί εμφανίζει δεκατική πυρετική κίνηση δεν αποτρέπει τον κίνδυνο εμφάνισης επεισοδίου πυρετικών σπασμών.

Μπορεί να επαναληφθεί το επεισόδιο πυρετικών σπασμών?

Υπάρχουν πιθανότητες το επεισόδιο να επαναληφθεί σε μία επόμενη λοίμωξη. Αυτό έχει περισσότερες πιθανότητες να συμβεί αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πυρετικών σπασμών, αν το πρώτο επεισόδιο συνέβη σε ηλικία μικρότερη των 12 μηνών ή αν οι σπασμοί εμφανίστηκαν εντός 1 ώρας από την έναρξη του πυρετού.

Έχει το παιδί μου κίνδυνο να εμφανίσει επιληψία αργότερα?

Τα παιδιά με απλούς πυρετικούς σπασμούς έχουν ελάχιστες πιθανότητες να εμφανίσουν επιληψία αργότερα στη ζωή τους συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό, αλλά αυτό συμβαίνει σπάνια.

Χρειάζεται να έχω κάποιο φάρμακο μαζί? Σε περίπτωση που το παιδί έχει ήδη εμφανίσει επεισόδιο πυρετικών σπασμών μία φορά, συνταγογραφείται φάρμακο για την αντιμετώπιση πιθανού επόμενου επεισοδίου. Σε επόμενο επεισόδιο, αν κρατήσει περισσότερο από 5 λεπτά, χορηγείται το φάρμακο, το οποίο ανάλογα με το σκεύασμα χορηγείται είτε σαν κλύσμα από το ορθό είτε με σύριγγα στα ούλα του παιδιού.