Γιατί είναι σημαντικό να κινούνται τα παιδιά;
Η κίνηση είναι η πιο φυσική μορφή παιχνιδιού και χαράς για τα παιδιά! Δεν τα βοηθά μόνο να χτίσουν ένα υγιές σώμα, αλλά και να αναπτύξουν δεξιότητες όπως ισορροπία, συντονισμό και ευκινησία. Όταν παίζουν, τρέχουν και σκαρφαλώνουν, δυναμώνουν οι μύες και τα οστά τους, η καρδιά τους δουλεύει καλύτερα και η διάθεσή τους ανεβαίνει. Η σωματική δραστηριότητα είναι ταυτόχρονα παιχνίδι, ανακάλυψη και φροντίδα για την ψυχική τους υγεία.
Παιδιά κάτω των 5 ετών: κινούμαστε κάθε μέρα!
Τα μωρά, ακόμη κι όταν δεν μπορούν να περπατήσουν, έχουν ανάγκη από ευκαιρίες για να κινούν το σώμα τους. Το γνωστό "tummy time", δηλαδή ο χρόνος μπρούμυτα στο πάτωμα, βοηθάει πολύ τους πρώτους μήνες ζωής. Σε αυτή τη θέση το μωρό αρχίζει να δυναμώνει τους μύες του αυχένα, της πλάτης και των ώμων, που αργότερα θα το βοηθήσουν να κρατάει το κεφάλι του, να γυρίζει, να κάθεται και να μπουσουλήσει και να περπατήσει. Παράλληλα το tummy time δίνει την ευκαιρία στο μωρό να εξερευνήσει τον κόσμο από μια καινούρια οπτική γωνία και να αλληλεπιδράσει με παιχνίδια ή με τους γονείς του. Όταν τα βρέφη αρχίζουν να γίνονται πιο δραστήρια, αξίζει να τους δίνουμε ασφαλείς χώρους όπου θα μπορούν να μπουσουλάνε, να κυλιούνται και να ανακαλύπτουν.
Για τα νήπια ηλικίας 1-2 ετών, η σύσταση είναι να κινούνται συνολικά περίπου τρεις ώρες την ημέρα, με δραστηριότητες διάσπαρτες μέσα στο εικοσιτετράωρο. Αυτές οι ώρες μπορεί να περιλαμβάνουν απλές κινήσεις, όπως περπάτημα, αλλά και πιο έντονη δραστηριότητα, όπως τρέξιμο και άλματα.
Στην προσχολική ηλικία, δηλαδή από τριών έως τεσσάρων ετών, τα παιδιά χρειάζονται επίσης τουλάχιστον τρεις ώρες κίνησης κάθε μέρα, εκ των οποίων περίπου μία ώρα καλό είναι να αφορά πιο έντονη δραστηριότητα, όπως παιχνίδι στην παιδική χαρά, τρέξιμο, σκαρφάλωμα ή χορό. Σημαντικό είναι επίσης να περιορίζεται ο χρόνος που περνούν ακίνητα, μπροστά σε οθόνες ή σε καρέκλα.
Παιδιά και έφηβοι 5-18 ετών: καθημερινά μικρές προκλήσεις
Μεγαλώνοντας, τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα πιο έντονης κίνησης. Αυτή η ώρα μπορεί να γεμίσει με ποικιλία δραστηριοτήτων, από παιχνίδι με φίλους και ποδηλασία μέχρι οργανωμένα αθλήματα, όπως ποδόσφαιρο, κολύμβηση ή μπάσκετ. Σημασία έχει η δραστηριότητα να αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και την αναπνοή, ώστε το σώμα να ενεργοποιείται και οι μύες να δουλεύουν πιο έντονα.
Εκτός από την καθημερινή αυτή ώρα, είναι καλό να περιλαμβάνονται τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα δραστηριότητες που ενισχύουν τους μύες και τα οστά, όπως άλματα, σκοινάκι ή σκαρφάλωμα. Σημαντικό είναι επίσης να αποφεύγονται μεγάλα διαστήματα ακινησίας. Αν τα παιδιά πρέπει να καθίσουν για πολλή ώρα, είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι, βοηθάει να κάνουν μικρά διαλείμματα με κίνηση.
Πρακτικά tips για γονείς και εκπαιδευτικούς
Τα παιδιά χρειάζονται παραδείγματα, και ο πιο όμορφος τρόπος να τους δείξουμε πόσο πολύτιμη είναι η κίνηση είναι να συμμετέχουμε κι εμείς. Μια οικογενειακή βόλτα, λίγος χορός στο σαλόνι ή παιχνίδι στην αυλή μετατρέπουν την άσκηση σε χαρά. Αξίζει επίσης να τους δίνουμε επιλογές και να τα αφήνουμε να διαλέγουν τις δραστηριότητες που τους ευχαριστούν. Ακόμα και οι πιο απλές καθημερινές συνήθειες, όπως το ανέβασμα σκάλας ή το περπάτημα μέχρι το σχολείο, συμβάλλουν σημαντικά.
Η ασφάλεια είναι πάντα προτεραιότητα· τα σωστά παπούτσια, η χρήση κράνους στο ποδήλατο και η προσοχή στις καιρικές συνθήκες κάνουν τη διαφορά. Αν κάποιο παιδί δεν είναι πολύ δραστήριο στην αρχή, μπορούμε να ξεκινήσουμε με λίγα λεπτά ήπιας δραστηριότητας καθημερινά και να αυξάνουμε το χρόνο σταδιακά. Πιο πολύ απ’ όλα μετρά να απολαμβάνει την κίνηση και η άσκηση να του δίνει χαρά.