Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο με θάλασσα, πισίνα και ατελείωτες βουτιές! Μαζί με τις καλοκαιρινές απολαύσεις, όμως, μπορεί να εμφανιστούν και κάποια μικρά προβλήματα, με ένα από τα πιο συνηθισμένα να είναι η εξωτερική ωτίτιδα, γνωστή και ως «ωτίτιδα του κολυμβητή».
Πρόκειται για φλεγμονή του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου και εμφανίζεται συχνότερα τους καλοκαιρινούς μήνες, ιδιαίτερα σε παιδιά που περνούν πολλές ώρες στο νερό.
Η συχνή και παρατεταμένη έκθεση στο νερό είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εξωτερικής ωτίτιδας, γι’ αυτό και η πάθηση είναι ιδιαίτερα συχνή το καλοκαίρι και στα παιδιά που κολυμπούν συχνά. Άλλωστε, γι’ αυτό είναι γνωστή και ως «ωτίτιδα του κολυμβητή».
Όταν παραμένει νερό μέσα στον έξω ακουστικό πόρο, αυξάνεται η υγρασία και δημιουργείται ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων. Παράλληλα, η παρατεταμένη επαφή με το νερό μπορεί να ερεθίσει και να «μαλακώσει» το δέρμα που επενδύει τον ακουστικό πόρο, κάνοντάς το πιο ευάλωτο σε μικροτραυματισμούς και λοιμώξεις.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η εξωτερική ωτίτιδα οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη. Ωστόσο, το κολύμπι δεν είναι ο μόνος παράγοντας κινδύνου. Το ξύσιμο του αυτιού, η προσπάθεια καθαρισμού με μπατονέτες ή η τοποθέτηση άλλων αντικειμένων εντός, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος ερεθισμός ή τραυματισμός του δέρματος του ακουστικού πόρου μπορεί να διευκολύνει την ανάπτυξη μικροβίων.
Πιο σπάνια, η φλεγμονή μπορεί να σχετίζεται με μυκητιασική λοίμωξη ή αλλεργική αντίδραση.
Έτσι, οι καλοκαιρινές βουτιές από μόνες τους δεν σημαίνουν ότι ένα παιδί θα εμφανίσει εξωτερική ωτίτιδα. Ο συνδυασμός όμως νερού, υγρασίας και ερεθισμού ή τραυματισμού του ακουστικού πόρου μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισής της.
Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος στο αυτί.
Σε αντίθεση με άλλες μορφές ωτίτιδας, στην εξωτερική ωτίτιδα ο πόνος γίνεται πιο έντονος όταν αγγίζουμε ή τραβάμε απαλά το πτερύγιο του αυτιού ή πιέζουμε την περιοχή μπροστά από το αυτί.
Το παιδί μπορεί επίσης να παραπονιέται για:
Σε πιο έντονη φλεγμονή, το πτερύγιο του αυτιού μπορεί να εμφανίζεται ερυθρό ή πρησμένο.
Η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική στα παιδιά που κολυμπούν συχνά.
Αποφεύγουμε τις μπατονέτες. Το κερί του αυτιού έχει προστατευτικό ρόλο και δεν χρειάζεται να αφαιρείται συστηματικά. Οι μπατονέτες μπορούν να τραυματίσουν τον έξω ακουστικό πόρο και, επιπλέον, να σπρώξουν το κερί βαθύτερα.
Μετά το μπάνιο, μπορούμε να σκουπίσουμε απαλά μόνο το εξωτερικό μέρος του αυτιού με μια πετσέτα.
Αν έχει παραμείνει νερό στο αυτί, μπορούμε να γείρουμε το κεφάλι του παιδιού προς την ίδια πλευρά και να αφήσουμε το νερό να απομακρυνθεί φυσικά.
Δεν χρειάζεται να αποφεύγει το παιδί το κολύμπι επειδή φοβόμαστε την εξωτερική ωτίτιδα. Για τα περισσότερα παιδιά, η σωστή φροντίδα μετά το μπάνιο είναι αρκετή.
Δεν είναι απαραίτητες για όλα τα παιδιά που κολυμπούν.
Μπορούν, όμως, να φανούν χρήσιμες σε παιδιά που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια εξωτερικής ωτίτιδας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να συζητηθεί με τον Παιδίατρο ή τον Ωτορινολαρυγγολόγο η χρήση κατάλληλων ωτοασπίδων κολύμβησης.
Σημαντικό είναι να εφαρμόζουν σωστά και να μην προκαλούν τραυματισμό ή ερεθισμό του ακουστικού πόρου.
Όταν υπάρχει ενεργή εξωτερική ωτίτιδα, είναι προτιμότερο να αποφεύγεται προσωρινά το κολύμπι και η είσοδος νερού στο αυτί, μέχρι να υποχωρήσει η φλεγμονή και να ολοκληρωθεί η θεραπεία που έχει συστήσει ο γιατρός.
Η συνέχιση της έκθεσης στο νερό μπορεί να καθυστερήσει την υποχώρηση των συμπτωμάτων.
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της φλεγμονής και συνήθως περιλαμβάνει ωτικές σταγόνες, οι οποίες μπορεί να περιέχουν αντιβιοτικό, κορτικοστεροειδές ή συνδυασμό φαρμακευτικών ουσιών.
Η επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος εξαρτάται από την εικόνα του αυτιού και από το αν το τύμπανο είναι ακέραιο.
Τα αντιβιοτικά από το στόμα δε χρειάζονται συνήθως για μια απλή εξωτερική ωτίτιδα. Μπορεί να χρειαστούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν η λοίμωξη επεκτείνεται έξω από τον ακουστικό πόρο ή όταν υπάρχουν ειδικοί παράγοντες κινδύνου.
Αν το παιδί εμφανίσει έντονο ή επίμονο πόνο στο αυτί, έκκριση, σημαντικό πρήξιμο ή ερυθρότητα, πυρετό, μειωμένη ακοή ή αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να εξεταστεί το παιδί όταν ο πόνος είναι έντονος ή όταν η περιοχή γύρω από το αυτί αρχίζει να πρήζεται ή να κοκκινίζει.
Η εξωτερική ωτίτιδα είναι συχνή, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο με απλά μέτρα.
Δεν βάζουμε μπατονέτες ή άλλα αντικείμενα μέσα στα αυτιά, αποφεύγουμε τον τραυματισμό του ακουστικού πόρου, φροντίζουμε να απομακρύνεται απαλά το νερό μετά το κολύμπι και ζητάμε ιατρική συμβουλή όταν εμφανιστούν συμπτώματα.
Και πάνω απ' όλα, δεν χρειάζεται να στερήσουμε από τα παιδιά τις καλοκαιρινές τους βουτιές. Με λίγη σωστή φροντίδα, μπορούν να απολαμβάνουν τη θάλασσα και την πισίνα με ασφάλεια!
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
