Δηλητηρίαση σε παιδιά: τι κάνουμε αν καταπιεί φάρμακο ή άλλη ουσία;

Τα μικρά παιδιά έχουν έμφυτη περιέργεια, και εξερευνούν τον κόσμο συχνά με τα χέρια και το στόμα τους. Ένα μπουκάλι φαρμάκου, ένα καθαριστικό ή ακόμη και ένα προϊόν που φαίνεται ακίνδυνο μπορεί να τραβήξει την προσοχή τους.

Μια πιθανή κατάποση μιας άγνωστης ουσίας είναι ένα περιστατικό που χρειάζεται ψυχραιμία και σωστή αντιμετώπιση. Το σημαντικότερο είναι να μην προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας την κατάσταση, αλλά να ζητήσουμε άμεσα εξατομικευμένες οδηγίες.

Τι κάνουμε αν το παιδί καταπιεί ένα φάρμακο ή άλλη ουσία;

Αν υπάρχει πιθανότητα ότι το παιδί κατάπιε φάρμακο, καθαριστικό, χημικό προϊόν ή άλλη δυνητικά επικίνδυνη ουσία, επικοινωνούμε άμεσα με το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777.

Το Κέντρο Δηλητηριάσεων στην Ελλάδα λειτουργεί όλο το 24ωρο και παρέχει δωρεάν οδηγίες για περιστατικά δηλητηρίασης.

Μέχρι να πάρουμε οδηγίες:

Απομακρύνουμε το παιδί από την ουσία και φροντίζουμε να μην υπάρξει περαιτέρω κατάποση.

Κρατάμε τη συσκευασία ή το μπουκάλι του προϊόντος. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ακριβώς ποιο προϊόν ήταν, τη δραστική ουσία ή τα συστατικά του και, αν πρόκειται για φάρμακο, πόσα mg περιέχει κάθε χάπι, κουταλάκι ή δόση.

Δεν προκαλούμε εμετό. Η πρόκληση εμετού μπορεί να οδηγήσει σε εισρόφηση και σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσει επιπλέον βλάβη.

Δεν δίνουμε στο παιδί φαγητό, γάλα, νερό ή κάποιο άλλο προϊόν ως “αντίδοτο”, εκτός εάν αυτό μας συσταθεί από επαγγελματία υγείας.

Τι πληροφορίες θα μας ζητηθούν;

Όταν επικοινωνήσουμε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή με γιατρό, καλό είναι να έχουμε διαθέσιμες όσο περισσότερες πληροφορίες μπορούμε.

Συνήθως χρειάζονται:

Ηλικία και βάρος του παιδιού

Το όνομα του προϊόντος ή του φαρμάκου

Πόσα mg περιέχει κάθε χάπι, κουταλάκι ή δόση, εφόσον πρόκειται για φάρμακο

Η πιθανή ποσότητα που καταναλώθηκε

Η ώρα της κατάποσης

Τυχόν συμπτώματα που έχουν ήδη εμφανιστεί

Γι' αυτό είναι χρήσιμο να κρατήσουμε τη συσκευασία ή το μπουκάλι του προϊόντος και να το έχουμε διαθέσιμο όταν τηλεφωνήσουμε. Ακόμη κι αν δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια πόση ποσότητα καταναλώθηκε, δεν πρέπει να καθυστερήσουμε την επικοινωνία για να το υπολογίσουμε.

Πότε χρειάζεται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο;

Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση. Δεν περιμένουμε να εμφανιστούν συμπτώματα εάν γνωρίζουμε ή υποψιαζόμαστε ότι το παιδί έχει καταπιεί μια δυνητικά επικίνδυνη ουσία.

Ιδιαίτερα επείγουσα είναι η κατάσταση εάν το παιδί:

• δυσκολεύεται να αναπνεύσει,
• δεν ξυπνά εύκολα ή έχει χάσει τις αισθήσεις του,
• παρουσιάσει σπασμούς,
• εμφανίσει έντονη υπνηλία, σύγχυση ή ασυνήθιστη συμπεριφορά,
• παρουσιάσει επίμονους εμετούς,
• έχει έντονο πόνο ή εμφανή εγκαύματα στο στόμα,
• ή η κατάποση αφορά ουσία για την οποία υπάρχει γνωστός σοβαρός κίνδυνος.

Σε περίπτωση σοβαρών συμπτωμάτων καλούμε το ΕΚΑΒ (166) και ακολουθούμε τις οδηγίες που θα μας δοθούν.

Δεν περιμένουμε να εμφανιστούν συμπτώματα

Ένα παιδί μπορεί αρχικά να φαίνεται απολύτως καλά, παρότι έχει εκτεθεί σε μια ουσία που χρειάζεται παρακολούθηση. Τα συμπτώματα μιας δηλητηρίασης δεν εμφανίζονται πάντα αμέσως και εξαρτώνται από το είδος της ουσίας, την ποσότητα, την ηλικία και το βάρος του παιδιού.

Για τον λόγο αυτό, το ότι το παιδί “φαίνεται καλά” δεν αρκεί για να αποκλείσουμε την πιθανότητα σοβαρής δηλητηρίασης. Η σωστή εκτίμηση εξαρτάται από την ουσία και την ποσότητα που μπορεί να καταναλώθηκε.

Από την άλλη πλευρά, δε σημαίνει ότι κάθε περιστατικό κατάποσης θα οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση. Σε αρκετές περιπτώσεις, μετά την αξιολόγηση των συγκεκριμένων στοιχείων, μπορεί να δοθούν απλές οδηγίες παρακολούθησης στο σπίτι.

Ποιες ουσίες προκαλούν συχνότερα προβλήματα;

Οι πιθανές δηλητηριάσεις στην παιδική ηλικία μπορεί να αφορούν πολλές διαφορετικές ουσίες. Μεταξύ αυτών είναι τα φάρμακα, τα τσιγάρα και άλλα προϊόντα καπνού, τα καθαριστικά, ορισμένα καλλυντικά, φυτοφάρμακα και άλλες χημικές ουσίες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα φάρμακα. Ένα φάρμακο που είναι ασφαλές στη σωστή δόση για έναν ενήλικα δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές σε οποιαδήποτε ποσότητα για ένα μικρό παιδί.

Επίσης, δεν πρέπει να θεωρούμε ένα φάρμακο ακίνδυνο επειδή χορηγείται συχνά στα παιδιά, όπως είναι η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη. Η ασφάλεια εξαρτάται από τη δραστική ουσία, την ποσότητα που καταναλώθηκε και το βάρος του παιδιού.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε μια δηλητηρίαση;

Η πρόληψη είναι το σημαντικότερο μέτρο.

Τα φάρμακα και τα χημικά προϊόντα καλό είναι να φυλάσσονται σε σημείο που το παιδί δεν μπορεί να προσεγγίσει και ιδανικά σε κλειδωμένο ντουλάπι. Δεν αρκεί να βρίσκονται απλώς σε ψηλό ράφι, καθώς τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να σκαρφαλώσουν ή να χρησιμοποιήσουν αντικείμενα για να φτάσουν ψηλότερα.

Τα φάρμακα και τα καθαριστικά πρέπει να παραμένουν στην αρχική τους συσκευασία. Δεν μεταφέρουμε ποτέ καθαριστικά ή άλλες χημικές ουσίες σε μπουκάλια νερού, αναψυκτικών ή άλλες συσκευασίες που μπορεί να μπερδέψει ένα παιδί με κάτι πόσιμο.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις τσάντες των ενηλίκων. Μια τσάντα που περιέχει φάρμακα δεν πρέπει να μένει σε σημείο όπου μπορεί να την ανοίξει το παιδί.

Το πιο σημαντικό

Αν ένα παιδί μπορεί να έχει καταπιεί φάρμακο ή άλλη δυνητικά επικίνδυνη ουσία, δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται άμεση σωστή καθοδήγηση.

Κρατάμε τη συσκευασία, απομακρύνουμε το παιδί από την ουσία, δεν προκαλούμε εμετό και επικοινωνούμε με το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777, το οποίο λειτουργεί όλο το 24ωρο.

Η γρήγορη και σωστή ενημέρωση βοηθά να εκτιμηθεί ο πραγματικός κίνδυνος και να αποφασιστεί αν χρειάζεται παρακολούθηση στο σπίτι ή ιατρική εκτίμηση.

Χρήσιμα τηλέφωνα

Κέντρο Δηλητηριάσεων: 210 7793777 — 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα

Σε περίπτωση σοβαρών συμπτωμάτων ή επείγουσας κατάστασης: ΕΚΑΒ - 166.