Ο κοιλιακός πόνος είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα στα παιδιά και τις περισσότερες φορές δεν κρύβει κάτι σοβαρό. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες ο πόνος στην κοιλιά χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Μία από αυτές είναι η οξεία σκωληκοειδίτιδα.
Η σκωληκοειδίτιδα είναι η φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, ενός μικρού σωληνοειδούς τμήματος που βρίσκεται στην αρχή του παχέος εντέρου, στη δεξιά κάτω πλευρά της κοιλιάς. Μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά και εφήβους και, όταν υπάρχει υποψία, χρειάζεται έγκαιρη αξιολόγηση.
Πώς εκδηλώνεται η σκωληκοειδίτιδα;
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο κοιλιακός πόνος. Συχνά ο πόνος ξεκινά γύρω από τον ομφαλό και στη συνέχεια εντοπίζεται περισσότερο στο κάτω δεξί μέρος της κοιλιάς. Συνήθως δεν υποχωρεί αλλά γίνεται σταδιακά εντονότερος.
Το παιδί μπορεί επίσης:
- να μην έχει όρεξη να φάει,
- να εμφανίσει ναυτία ή εμετoύς,
- να παρουσιάσει πυρετό,
- να πονά περισσότερο όταν περπατά, τρέχει, βήχει ή κινείται,
- να αποφεύγει να κινείεται επειδή έτσι επιδεινώνεται ο πόνος.
Δεν εμφανίζουν όμως όλα τα παιδιά την «κλασική» εικόνα. Ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά, ο πόνος μπορεί να είναι πιο διάχυτος και το παιδί να δυσκολεύεται να περιγράψει ακριβώς πού πονάει.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει και διάρροια, κάτι που μπορεί να κάνει την εικόνα να μοιάζει περισσότερο με γαστρεντερίτιδα. Για αυτό και η διάγνωση δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα μόνο σύμπτωμα.
Πότε ο κοιλιακός πόνος χρειάζεται άμεση εκτίμηση;
Ένα παιδί με κοιλιακό πόνο δεν σημαίνει ότι έχει σκωληκοειδίτιδα. Ωστόσο, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν ο πόνος είναι έντονος, συνεχής ή επιδεινώνεται, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με εμετούς, πυρετό, ανορεξία ή πόνο στη δεξιά κάτω κοιλιά.
Επίσης, αν το παιδί δυσκολεύεται να περπατήσει ή να κινηθεί λόγω του πόνου ή φαίνεται εμφανώς καταβεβλημένο, καλό είναι να εξεταστεί άμεσα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό του παιδιού.
Ο Παιδίατρος θα ρωτήσει πότε ξεκίνησε ο πόνος, πώς εξελίχθηκε και αν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Στη συνέχεια θα εξετάσει την κοιλιά και θα αξιολογήσει την εντόπιση και την ένταση του πόνου.
Όταν χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος, το υπερηχογράφημα κοιλίας αποτελεί συχνά την πρώτη επιλογή στα παιδιά. Ανάλογα με την περίπτωση και τα διαθέσιμα δεδομένα, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω απεικόνιση, όπως μαγνητική τομογραφία ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αξονική τομογραφία.
Μερικές φορές η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη από την αρχή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η παρακολούθηση και η επανεκτίμηση του παιδιού μετά από κάποιο χρονικό διάστημα μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Όταν επιβεβαιωθεί η οξεία σκωληκοειδίτιδα, το παιδί αξιολογείται από Παιδοχειρουργό.
Η σκωληκοειδεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης, αποτελεί την καθιερωμένη θεραπεία για τις περισσότερες περιπτώσεις οξείας σκωληκοειδίτιδας. Στα παιδιά γίνεται συχνά λαπαροσκοπικά, με μικρές τομές, και η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη όταν η σκωληκοειδίτιδα αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Χορηγούνται επίσης υγρά και κατάλληλη αναλγησία, ενώ τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται ανάλογα με την περίπτωση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα.
Τι γίνεται αν καθυστερήσει η διάγνωση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όταν η σκωληκοειδίτιδα αναγνωριστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η πορεία είναι πολύ καλή.
Αν όμως η φλεγμονή παραμείνει χωρίς θεραπεία, η σκωληκοειδής απόφυση μπορεί να διατρηθεί και η λοίμωξη να επεκταθεί στην κοιλιά, προκαλώντας πιο σύνθετη κατάσταση, όπως περιτονίτιδα ή σχηματισμό αποστήματος. Για αυτό έχει σημασία να μην αγνοείται ένας έντονος ή επίμονος κοιλιακός πόνος.
Το σημαντικό για τους γονείς
Η σκωληκοειδίτιδα δεν είναι η συχνότερη αιτία κοιλιακού πόνου στα παιδιά και ένα παιδί που πονάει στην κοιλιά δεν σημαίνει ότι έχει σκωληκοειδίτιδα.
Αυτό που έχει σημασία είναι η πορεία των συμπτωμάτων. Ένας πόνος που επιμένει ή επιδεινώνεται, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από εμετό, πυρετό, ανορεξία ή εντοπίζεται στη δεξιά κάτω κοιλιά, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Όταν υπάρχει υποψία σκωληκοειδίτιδας, η εξέταση από Παιδίατρο και, εφόσον χρειάζεται, η αξιολόγηση από Παιδοχειρουργό βοηθούν να γίνει έγκαιρα η σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση.