Η πνιγμονή είναι ένα από τα περιστατικά που φοβίζουν περισσότερο τους γονείς. Μπορεί να συμβεί ξαφνικά, κυρίως όταν ένα παιδί τρώει ή βάζει μικρά αντικείμενα στο στόμα του. Η ψυχραιμία και η γνώση των βασικών βημάτων πρώτων βοηθειών μπορούν ωστόσο να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Στα μικρά παιδιά, η πνιγμονή προκαλείται συχνότερα από τροφές, αλλά και από μικρά αντικείμενα, όπως κομμάτια παιχνιδιών, νομίσματα ή μπαλόνια.
Το σημαντικότερο είναι να ξεχωρίσουμε έναν αποτελεσματικό βήχα από μια σοβαρή απόφραξη του αεραγωγού.
Αν το παιδί βήχει δυνατά, κλαίει ή μπορεί να μιλήσει και να αναπνεύσει, υπάρχει ακόμη ροή αέρα. Σε αυτή την περίπτωση το ενθαρρύνουμε να συνεχίσει να βήχει και παραμένουμε δίπλα του.
Αντίθετα, όταν το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει, να μιλήσει ή να κλάψει, ο βήχας είναι αδύναμος ή απουσιάζει και μπορεί να εμφανιστεί κυάνωση (μπλε χρώμα δηλαδή του προσώπου) ή απώλεια συνείδησης, πρόκειται για επείγουσα κατάσταση.
Αν το παιδί μπορεί να βήξει δυνατά:
Το ενθαρρύνουμε να συνεχίσει να βήχει.
Δε βάζουμε τα δάχτυλά μας στο στόμα του για να ψάξουμε «στα τυφλά» το αντικείμενο και δεν χτυπάμε την πλάτη του, όσο ο βήχας είναι αποτελεσματικός.
Παραμένουμε δίπλα του και παρακολουθούμε στενά την κατάστασή του. Αν ο βήχας γίνει αναποτελεσματικός ή το παιδί δεν μπορεί πλέον να αναπνεύσει, περνάμε στα επόμενα βήματα.
Αν το παιδί δεν μπορεί να βήξει αποτελεσματικά, να μιλήσει ή να αναπνεύσει, ζητάμε άμεσα βοήθεια.
Βρέφος κάτω του 1 έτους
Δίνουμε:
5 χτυπήματα στην πλάτη → 5 θωρακικές ωθήσεις
Κρατάμε το βρέφος μπρούμυτα, με το κεφάλι χαμηλότερα από τον κορμό, στηρίζοντας καλά το κεφάλι και τον αυχένα. Δίνουμε έως 5 απότομα χτυπήματα με την παλάμη ανάμεσα στις ωμοπλάτες.
Αν η απόφραξη δεν απομακρυνθεί, γυρίζουμε το βρέφος ανάσκελα, διατηρώντας το κεφάλι χαμηλότερα από τον κορμό, και δίνουμε έως 5 θωρακικές ωθήσεις με δύο δάκτυλα στο κέντρο του θώρακα.
Συνεχίζουμε εναλλάξ 5 χτυπήματα στην πλάτη και 5 θωρακικές ωθήσεις μέχρι να απομακρυνθεί το αντικείμενο ή μέχρι το βρέφος να χάσει τις αισθήσεις του.
Στα βρέφη κάτω του 1 έτους δεν κάνουμε κοιλιακές ωθήσεις (χειρισμούς Heimlich).
Παιδί άνω του 1 έτους
Δίνουμε:
5 χτυπήματα στην πλάτη → 5 κοιλιακές ωθήσεις
Σκύβουμε το παιδί προς τα εμπρός και δίνουμε έως 5 απότομα χτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες.
Αν δεν απομακρυνθεί το αντικείμενο, περνάμε σε έως 5 κοιλιακές ωθήσεις. Στεκόμαστε ή γονατίζουμε πίσω από το παιδί, τοποθετούμε τη γροθιά μας πάνω από τον ομφαλό και κάτω από το στέρνο και κάνουμε απότομες κινήσεις προς τα μέσα και πάνω.
Συνεχίζουμε εναλλάξ 5 χτυπήματα στην πλάτη και 5 κοιλιακές ωθήσεις μέχρι να απομακρυνθεί το αντικείμενο ή μέχρι το παιδί να χάσει τις αισθήσεις του.
Σε αυτή την περίπτωση το τοποθετούμε σε σταθερή επιφάνεια και καλούμε άμεσα το 166 (ΕΚΑΒ).
Ξεκινάμε ΚΑΡΠΑ, σύμφωνα με την εκπαίδευσή μας. Κατά τον έλεγχο του στόματος αφαιρούμε ένα αντικείμενο μόνο εάν είναι καθαρά ορατό και μπορούμε να το πιάσουμε εύκολα.
Δεν κάνουμε τυφλές σαρώσεις με τα δάχτυλα μέσα στο στόμα, καθώς μπορεί να σπρώξουμε το αντικείμενο ακόμη βαθύτερα.
Ναι, είναι σημαντικό το παιδί να αξιολογηθεί ιατρικά μετά από επεισόδιο σοβαρής πνιγμονής, ακόμη και αν φαίνεται ότι είναι πλέον καλά.
Μπορεί να έχει παραμείνει τμήμα του αντικειμένου στον αεραγωγό ή να έχει προκληθεί τραυματισμός από την απόφραξη ή τους χειρισμούς.
Η πρόληψη είναι το σημαντικότερο κομμάτι.
Όταν το παιδί τρώει, καλό είναι να κάθεται και να παραμένει υπό επίβλεψη. Αποφεύγουμε να τρώει ενώ τρέχει, παίζει, ξαπλώνει ή βρίσκεται μέσα στο αυτοκίνητο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τρόφιμα με σκληρή, στρογγυλή, κολλώδη ή ελαστική υφή. Ολόκληροι ξηροί καρποί, ολόκληρα σταφύλια, ωμά σκληρά λαχανικά, ποπ κορν, σκληρές καραμέλες και κομμάτια λουκάνικου είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα τροφών που χρειάζονται κατάλληλη προετοιμασία ανάλογα με την ηλικία και τις δεξιότητες του παιδιού.
Τα σταφύλια, για παράδειγμα, δεν δίνονται ολόκληρα στα μικρά παιδιά, αλλά κόβονται κατάλληλα. Οι ξηροί καρποί δεν δίνονται ολόκληροι στα μικρά παιδιά, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κατάλληλη μορφή, όπως λείο βούτυρο ξηρών καρπών.
Παράλληλα, μικρά αντικείμενα όπως κομμάτια παιχνιδιών, κέρματα ή μπαταρίες-κουμπιά πρέπει να βρίσκονται μακριά από τα μικρά παιδιά. Είναι επίσης σημαντικό να επιλέγουμε παιχνίδια κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού και να ακολουθούμε τις σχετικές οδηγίες ασφαλείας.
Κανένας γονιός δεν χρειάζεται να ζει με τον φόβο της πνιγμονής. Είναι, όμως, πολύ χρήσιμο οι γονείς και όσοι φροντίζουν ένα μικρό παιδί να γνωρίζουν τις βασικές πρώτες βοήθειες και, ιδανικά, να έχουν παρακολουθήσει πιστοποιημένο σεμινάριο πρώτων βοηθειών για βρέφη και παιδιά.
Η γνώση των σωστών χειρισμών βοηθά να παραμείνουμε όσο γίνεται ψύχραιμοι και να δράσουμε σωστά σε μια δύσκολη στιγμή.
Θυμόμαστε: αποτελεσματικός βήχας → αφήνουμε το παιδί να βήξει.
Αναποτελεσματικός βήχας ή αδυναμία αναπνοής → 5 χτυπήματα στην πλάτη και, ανάλογα με την ηλικία, θωρακικές ή κοιλιακές ωθήσεις.
Απώλεια συνείδησης → κλήση 166 και ΚΑΡΠΑ.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
