Η πνευμονία είναι λοίμωξη των πνευμόνων που προκαλεί φλεγμονή και συγκέντρωση υγρού στις κυψελίδες, τα μικρά «σακουλάκια» αέρα όπου πραγματοποιείται η ανταλλαγή οξυγόνου. Μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά όλων των ηλικιών, από νεογνά έως εφήβους, και αποτελεί μία από τις πιο συχνές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού. Είναι σημαντικό να την αναγνωρίζουμε έγκαιρα γιατί, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις έχει καλή έκβαση με την κατάλληλη φροντίδα, μπορεί να εξελιχθεί σε πιο σοβαρή κατάσταση αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και σωστά.
Η πνευμονία προκαλείται από μικροοργανισμούς που μολύνουν τους πνεύμονες. Στα μικρά παιδιά οι πιο συχνοί παράγοντες είναι οι ιοί, ενώ σε μεγαλύτερα παιδιά πιο συχνά ευθύνονται μικροβιακοί παράγοντες. Ο πνευμονιόκοκκος είναι ένα από τα πιο συχνά μικρόβια που προκαλεί πνευμονία. Οι ιογενείς λοιμώξεις, όπως αυτές από τον RSV (αναπνευστικό συγκυτιακό ιό), είναι ιδιαίτερα συχνές στα βρέφη και μικρά παιδιά.
Οι μικροοργανισμοί που προκαλούν πνευμονία μεταδίδονται κυρίως με σταγονίδια, όταν το παιδί βήχει ή φτερνίζεται, αλλά και με τη στενή επαφή με άτομα που είναι ήδη άρρωστα. Η παραμονή σε κλειστούς χώρους, όπως σχολεία και παιδικοί σταθμοί, διευκολύνει τη μετάδοση των λοιμώξεων.
Τα συμπτώματα της πνευμονίας μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, όμως συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό και ρίγος, βήχα που μπορεί να είναι ξηρός ή παραγωγικός, δύσπνοια ή γρήγορη αναπνοή, έντονη κόπωση και μειωμένη όρεξη. Πολλά παιδιά παραπονιούνται για πόνο στο στήθος ή στην κοιλιά, ιδιαίτερα όταν βήχουν ή αναπνέουν βαθιά.
Στα βρέφη και στα μικρά παιδιά μπορεί να παρατηρηθεί δυσκολία στη σίτιση, ευερεθιστότητα, υπνηλία ή γενική κακουχία. Η γρήγορη αναπνοή και η δυσκολία στην αναπνοή αποτελούν σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Η διάγνωση της πνευμονίας βασίζεται στην κλινική εξέταση από τον παιδίατρο, στο ιστορικό και στα συμπτώματα του παιδιού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά όταν τα συμπτώματα είναι πιο έντονα, μπορεί να χρειαστεί ακτινογραφία θώρακος. Ο εργαστηριακός έλεγχος, όπως οι εξετάσεις αίματος, μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση της βαρύτητας της λοίμωξης και στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας.
Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού, τη βαρύτητα της νόσου και την πιθανή αιτία της πνευμονίας. Τα περισσότερα παιδιά με ήπια μορφή πνευμονίας μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι με καθοδήγηση από τον παιδίατρο. Η φροντίδα περιλαμβάνει επαρκή ενυδάτωση, ξεκούραση και χορήγηση αντιπυρετικών για την ανακούφιση του πυρετού και της δυσφορίας.
Όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαίωση βακτηριακής λοίμωξης, χορηγείται αντιβιοτική αγωγή. Η νοσηλεία στο νοσοκομείο μπορεί να χρειαστεί σε βρέφη, σε παιδιά με σημαντική δυσκολία στην αναπνοή ή όταν δεν υπάρχει ικανοποιητική ανταπόκριση στη θεραπεία στο σπίτι.
Ορισμένα παιδιά έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρότερη πνευμονία. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βρέφη κάτω του ενός έτους, τα παιδιά με χρόνια νοσήματα όπως άσθμα, καρδιοπάθειες ή προβλήματα του ανοσοποιητικού, καθώς και παιδιά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα ή περιβαλλοντική ρύπανση.
Η πρόληψη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη μείωση της συχνότητας και της βαρύτητας της πνευμονίας στα παιδιά. Οι εμβολιασμοί σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα, ο μητρικός θηλασμός τους πρώτους μήνες ζωής, η καλή υγιεινή των χεριών και η αποφυγή του καπνίσματος στο περιβάλλον του παιδιού αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας.
Η πνευμονία στην παιδική ηλικία είναι κάτι που μπορεί να προβληματίσει τους γονείς. Ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις, με την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή καθοδήγηση, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Με φροντίδα, υποστήριξη στο σπίτι και έμφαση στην πρόληψη, τα παιδιά αναρρώνουν πλήρως και επιστρέφουν σύντομα στο παιχνίδι και στην καθημερινότητά τους.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
