Αντιγριπικό εμβόλιο: ποια παιδιά το χρειάζονται;

Κάθε φθινόπωρο, μαζί με τις πρώτες ιώσεις, έρχεται και η ίδια απορία για πολλούς γονείς: χρειάζεται το παιδί μου να κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο;

Η γρίπη δεν είναι ένα ακόμη κρυολόγημα. Στα περισσότερα υγιή παιδιά, η γρίπη προκαλεί πυρετό, κόπωση, μυαλγίες και συμπτώματα από το αναπνευστικό, ενώ υποχωρεί σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά και στα παιδιά με χρόνια νοσήματα, μπορεί να είναι πιο βαριά και να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως ωτίτιδα, πνευμονία ή επιδείνωση ενός υποκείμενου νοσήματος. Για αυτό ο αντιγριπικός εμβολιασμός έχει ιδιαίτερη σημασία στις ηλικίες και τις ομάδες παιδιών που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ποια παιδιά συστήνεται να εμβολιάζονται;

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, το αντιγριπικό εμβόλιο συστήνεται σε όλα τα βρέφη και παιδιά ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι επίσης ο εμβολιασμός των παιδιών ηλικίας άνω των 5 ετών που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου. Σε αυτές περιλαμβάνονται παιδιά με:

• χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, όπως το άσθμα
• χρόνια καρδιολογικά νοσήματα
• ανοσοκαταστολή
• μεταμόσχευση οργάνου ή μυελού των οστών
• αιμοσφαιρινοπάθειες, όπως η μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική αναιμία
• σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
• χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο
• νευρολογικά ή νευρομυϊκά νοσήματα
• σύνδρομο Down

Στην ομάδα αυξημένου κινδύνου ανήκουν επίσης τα παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη, καθώς και παιδιά που για οποιονδήποτε άλλο λόγο έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από τη γρίπη.

Γιατί δεν εμβολιάζουμε μωρά κάτω των 6 μηνών;

Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί από την ηλικία των 6 μηνών. Τα μικρότερα βρέφη δεν εμβολιάζονται, καθώς δεν έχει τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του αντιγριπικού εμβολίου σε αυτή την ηλικία. Παράλληλα, τα βρέφη κάτω των 6 μηνών είναι πιο ευάλωτα σε σοβαρή νόσηση από τη γρίπη. Για αυτό η προστασία τους βασίζεται κυρίως στον εμβολιασμό των γονέων και των άλλων ατόμων που βρίσκονται στο στενό τους περιβάλλον, καθώς και στα υπόλοιπα μέτρα πρόληψης της μετάδοσης.

Και αν το παιδί είναι απολύτως υγιές;

Αυτό όμως δε σημαίνει ότι η γρίπη δε μπορεί να το ταλαιπωρήσει. Ο εμβολιασμός μειώνει την πιθανότητα να νοσήσει και, κυρίως, συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου σοβαρής νόσησης και επιπλοκών.

Επιπλέον, ο εμβολιασμός ενός παιδιού μπορεί να συμβάλει στην προστασία και άλλων μελών της οικογένειας, ιδιαίτερα όταν στο σπίτι υπάρχει βρέφος μικρότερο των 6 μηνών ή άτομο με σοβαρό υποκείμενο νόσημα.

Πόσες δόσεις χρειάζονται;

Το αντιγριπικό εμβόλιο χορηγείται κάθε χρόνο.

Στα παιδιά ηλικίας κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά, καθώς και σε εκείνα που στο παρελθόν έχουν λάβει μόνο μία δόση αντιγριπικού εμβολίου, χρειάζονται δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών.

Τα παιδιά που έχουν λάβει στο παρελθόν δύο δόσεις αντιγριπικού εμβολίου χρειάζονται μία δόση για τη συγκεκριμένη αντιγριπική περίοδο.

Πότε είναι καλύτερα να γίνει;

Ιδανικά, ο εμβολιασμός πραγματοποιείται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, ώστε να έχει δημιουργηθεί ανοσία πριν από την έντονη κυκλοφορία της γρίπης.

Χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό για να αναπτυχθεί η απαραίτητη ανοσολογική απόκριση.

Αν όμως το παιδί δεν εμβολιαστεί μέσα σε αυτό το διάστημα, δε σημαίνει ότι είναι αργά. Ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει και αργότερα, όσο συνεχίζεται η περίοδος κυκλοφορίας της γρίπης.

Το αντιγριπικό εμβόλιο είναι ασφαλές;

Τα αντιγριπικά εμβόλια έχουν χρησιμοποιηθεί για πολλά χρόνια και έχουν καλό προφίλ ασφάλειας. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συνήθως ήπιες και παροδικές, όπως πόνος ή ευαισθησία στο σημείο της ένεσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πυρετός ή αίσθημα κόπωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εμβόλιο δεν προκαλεί γρίπη.

Υπάρχει ενδορρινικό αντιγριπικό εμβόλιο;

Μια ακόμη επιλογή που είναι πλέον διαθέσιμη και στην Ελλάδα είναι το ενδορρινικό αντιγριπικό εμβόλιο, δηλαδή το εμβόλιο που χορηγείται με ένα απλό ψεκασμό στη μύτη, χωρίς ένεση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παιδιά και εφήβους από 2 έως 18 ετών και για αρκετά παιδιά αποτελεί μια πιο εύκολη και φιλική εμπειρία.

Το ενδορρινικό εμβόλιο ωστόσο δεν είναι κατάλληλο για όλα τα παιδιά. Δε χορηγείται σε παιδιά με σοβαρή ανοσοκαταστολή ή σε παιδιά και εφήβους που λαμβάνουν ασπιρίνη, ενώ σε παιδιά με σοβαρό άσθμα μπορεί να προτιμηθεί το ενέσιμο εμβόλιο. Επίσης, αν το παιδί έχει έντονη ρινική συμφόρηση ή είναι άρρωστο με πυρετό, ο εμβολιασμός μπορεί να χρειαστεί να αναβληθεί.

Ο Παιδίατρος μπορεί να σας καθοδηγήσει για το ποια από τις δύο επιλογές είναι καταλληλότερη για το παιδί σας.

Τελικά, χρειάζεται το παιδί μου αντιγριπικό εμβόλιο;

Ο πιο απλός τρόπος να το θυμόμαστε είναι:

Από 6 μηνών έως 5 ετών → συστήνεται ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός.

Ανω των 5 ετών → συστήνεται όταν υπάρχει κάποιο χρόνιο νόσημα ή άλλος παράγοντας αυξημένου κινδύνου.

Κάτω των 6 μηνών → δεν μπορεί να γίνει εμβολιασμός, επομένως ιδιαίτερη σημασία έχει ο εμβολιασμός των ατόμων που βρίσκονται στενά κοντά στο βρέφος.

Όπως και με κάθε εμβόλιο, η τελική επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος και του σχήματος εμβολιασμού γίνεται με βάση την ηλικία και το ιστορικό του κάθε παιδιού.