Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς επιστρέφουν οι δραστηριότητες, οι φίλοι, οι παρέες και… οι ιώσεις! Συνάχι, βήχας, πονόλαιμος, γαστρεντερίτιδες και, όσο προχωρά ο χειμώνας, γρίπη και άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού είναι πολύ συχνές στην παιδική ηλικία.
Και κάπου εδώ έρχεται το συνηθισμένο ερώτημα των γονιών: «Μπορούμε να κάνουμε κάτι για να μην αρρωσταίνει τόσο συχνά;»
Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος να προστατεύσουμε ένα παιδί από κάθε ίωση. Ειδικά τα παιδιά που ξεκινούν παιδικό σταθμό ή σχολείο έρχονται για πρώτη φορά σε συστηματική επαφή με πολλούς άλλους ανθρώπους και επομένως με πολλούς διαφορετικούς ιούς. Αυτό ωστόσο δε σημαίνει ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα! Υπάρχουν απλές καθημερινές συνήθειες που μπορούν να περιορίσουν τη μετάδοση των λοιμώξεων και, κυρίως, να βοηθήσουν το παιδί να είναι όσο γίνεται πιο υγιές.
Στο σχολείο τα χέρια των παιδιών αγγίζουν συνεχώς θρανία, παιχνίδια, πόμολα, βιβλία και αντικείμενα που έχουν χρησιμοποιήσει πολλά άλλα παιδιά. Στη συνέχεια, πολύ συχνά καταλήγουν στο πρόσωπο, στη μύτη ή στο στόμα.
Γι’ αυτό και το καλό πλύσιμο των χεριών αποτελεί ένα από τα πιο απλά και αποτελεσματικά μέτρα υγιεινής. Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν να πλένουν καλά τα χέρια τους με σαπούνι και νερό, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό, μετά την τουαλέτα και μετά το φύσημα της μύτης, τον βήχα ή το φτέρνισμα.
Όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό και σαπούνι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντισηπτικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλη. Στα παιδιά κάτω των 6 ετών η χρήση του θα πρέπει να γίνεται με επίβλεψη ενήλικα.
Μια μικρή συνήθεια που αξίζει να γίνει καθημερινότητα είναι ο σωστός τρόπος κάλυψης του βήχα και του φτερνίσματος.
Αντί να βάζουμε την παλάμη μπροστά από το στόμα, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε χαρτομάντιλο και να το πετάμε αμέσως μετά ή, αν δεν υπάρχει διαθέσιμο, να βήχουμε ή να φτερνιζόμαστε στο εσωτερικό του αγκώνα. Έτσι μειώνουμε την πιθανότητα να μεταφέρουμε μικρόβια στα χέρια και από εκεί σε αντικείμενα ή σε άλλα παιδιά.
Όταν τα παιδιά βρίσκονται για πολλές ώρες σε έναν κλειστό χώρο, η μετάδοση των λοιμώξεων του αναπνευστικού γίνεται ευκολότερη. Ο καλός και συχνός αερισμός των αιθουσών είναι επομένως ένα απλό μέτρο που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της μετάδοσης.
Το ίδιο ισχύει και στο σπίτι. Ένας καλά αεριζόμενος χώρος είναι προτιμότερος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν πολλά άτομα συγκεντρωμένα στον ίδιο χώρο.
Δεν υπάρχει εμβόλιο για κάθε ίωση που μπορεί να κολλήσει ένα παιδί στο σχολείο. Υπάρχουν όμως εμβόλια που προστατεύουν από σημαντικές λοιμώξεις και μειώνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Επομένως, ένας από τους καλύτερους τρόπους πρόληψης είναι να βεβαιωθούμε ότι το παιδί είναι εμβολιασμένο σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και να συζητάμε με τον Παιδίατρο εάν χρειάζεται κάποιο επιπλέον εμβόλιο ανάλογα με την ηλικία ή το ιστορικό του.
Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη τροφή που να μπορεί να «θωρακίσει» το παιδί απέναντι στις ιώσεις. Η λειτουργία όμως του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως και ολόκληρου του οργανισμού, εξαρτάται και από τη συνολική ποιότητα της καθημερινής ζωής.
Ένα παιδί χρειάζεται επαρκή ύπνο, καθημερινή σωματική δραστηριότητα και μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων. Φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά, γαλακτοκομικά και κατάλληλες πηγές πρωτεΐνης και καλών λιπαρών συμβάλλουν στην κάλυψη των θρεπτικών αναγκών του οργανισμού.
Και φυσικά, δεν ξεχνάμε το νερό. Η καλή ενυδάτωση είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν ένα παιδί είναι άρρωστο.
Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις στην αρχή της σχολικής χρονιάς.
Η απάντηση είναι ότι ένα υγιές παιδί που ακολουθεί μια ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή δεν χρειάζεται απαραίτητα μια πολυβιταμίνη μόνο και μόνο επειδή ξεκινά το σχολείο.
Οι πολυβιταμίνες δεν αποτελούν έναν τρόπο πρόληψης των ιώσεων και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ένα υγιές παιδί θα αρρωσταίνει λιγότερο επειδή λαμβάνει καθημερινά ένα πολυβιταμινούχο σκεύασμα.
Υπάρχουν, βέβαια, παιδιά που μπορεί να χρειάζονται συγκεκριμένο συμπλήρωμα. Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν υπάρχει διαπιστωμένη έλλειψη, πολύ περιορισμένη διατροφή ή κάποια ιατρική κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο ανεπάρκειας. Σε αυτές τις περιπτώσεις η επιλογή του συμπληρώματος και η δοσολογία πρέπει να εξατομικεύονται σε συνεργασία με τον παιδίατρο.
Περισσότερες βιταμίνες δεν σημαίνει περισσότερη προστασία. Ορισμένες βιταμίνες και μέταλλα, όταν λαμβάνονται σε υπερβολικές ποσότητες, μπορεί μάλιστα να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Όχι απαραίτητα.
Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια στον παιδικό σταθμό και στο σχολείο, οι συχνές λοιμώξεις είναι αναμενόμενες. Το παιδί έρχεται σε επαφή με πολλούς και διαφορετικούς ιούς και σταδιακά αποκτά ανοσία απέναντί τους.
Επομένως, το γεγονός ότι ένα παιδί περνά αρκετές ιώσεις μέσα στη χρονιά δεν σημαίνει από μόνο του ότι έχει κάποιο πρόβλημα με το ανοσοποιητικό του και δεν σημαίνει ότι χρειάζεται απαραίτητα βιταμίνες ή κάποιο «ενισχυτικό άμυνας».
Αυτό που έχει σημασία είναι η συνολική εικόνα του παιδιού: πόσο συχνά και πόσο σοβαρά νοσεί, αν αναπτύσσεται φυσιολογικά, αν αναρρώνει όπως αναμένεται και αν υπάρχουν άλλα στοιχεία στο ιστορικό του που χρειάζονται διερεύνηση.
Η σχολική χρονιά χωρίς ούτε μία ίωση είναι μάλλον ένας δύσκολος στόχος!
Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να δώσουμε στα παιδιά τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για να παραμένουν υγιή και να περιορίζουμε, όσο είναι εφικτό, τη μετάδοση των λοιμώξεων: καλό πλύσιμο των χεριών, σωστός τρόπος βήχα και φτερνίσματος, καλός αερισμός, εμβολιασμός, επαρκής ύπνος, καθημερινή κίνηση και ισορροπημένη διατροφή.
Και ίσως το σημαντικότερο είναι να θυμόμαστε ότι οι ιώσεις αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι της παιδικής ηλικίας. Δεν χρειάζεται να κυνηγάμε ένα «μαγικό» σκεύασμα που θα κρατήσει μακριά όλες τις αρρώστιες. Οι πιο σημαντικές κινήσεις πρόληψης είναι συχνά και οι πιο απλές.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
