Η δυσκοιλιότητα είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα στα παιδιά, αν και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Είναι ιδιαίτερα συχνή την περίοδο που το παιδί μαθαίνει να χρησιμοποιεί την τουαλέτα, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και όταν αλλάζει η διατροφή του, η καθημερινή του ρουτίνα, καθώς και σε περιόδους έντονων αλλαγών ή άγχους..
Και ενώ τις περισσότερες φορές δεν κρύβει κάτι σοβαρό, μπορεί να γίνει αρκετά ενοχλητική για το παιδί και αγχωτική για όλη την οικογένεια.
Δεν έχει σημασία μόνο πόσο συχνά πηγαίνει ένα παιδί στην τουαλέτα. Η σύσταση και η μορφή των κοπράνων έχουν εξίσου μεγάλη σημασία.
Ένα παιδί μπορεί να έχει δυσκοιλιότητα όταν τα κόπρανα είναι σκληρά, ξηρά, πολύ μεγάλα ή αντιθέτως μοιάζουν με μικρά «μπαλάκια», όταν το παιδί δυσκολεύεται ή πονάει κατά την κένωση ή όταν οι κενώσεις δεν είναι συχνές.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν κοιλιακός πόνος, μειωμένη όρεξη ή μικρή ποσότητα αίματος στην επιφάνεια των κοπράνων, συνήθως λόγω ενός μικρού τραυματισμού στην περιοχή του πρωκτού από τα σκληρά κόπρανα.
Ένα ακόμη σημείο που συχνά μπερδεύει τους γονείς είναι το γεγονός ότι ένα παιδί που έχει δυσκοιλιότητα μπορεί να λερώνει το εσώρουχό του με μικρή ποσότητα πιο μαλακών ή υδαρών κοπράνων. Αυτό δε σημαίνει ότι έχει διάρροια. Μπορεί να συμβαίνει επειδή πιο μαλακά κόπρανα διαρρέουν γύρω από μια μεγαλύτερη ποσότητα σκληρών κοπράνων που έχει παραμείνει στο έντερο.
Στα παιδιά, η δυσκοιλιότητα είναι συχνά λειτουργική, δηλαδή δεν οφείλεται σε κάποια υποκείμενη οργανική πάθηση.
Ένας από τους συχνότερους λόγους είναι ότι το παιδί κρατάει τα κόπρανά του. Μπορεί να το κάνει επειδή κάποια προηγούμενη κένωση πόνεσε, επειδή δε θέλει να σταματήσει το παιχνίδι του, επειδή δε αισθάνεται άνετα να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα εκτός σπιτιού ή επειδή φοβάται την τουαλέτα.
Και κάπου εδώ δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:
σκληρά κόπρανα → πόνος → το παιδί κρατιέται → τα κόπρανα παραμένουν περισσότερο στο έντερο → γίνονται ακόμη πιο σκληρά → περισσότερος πόνος.
Αυτός ο κύκλος είναι ιδιαίτερα συχνός κατά την εκπαίδευση στην τουαλέτα.
Η δυσκοιλιότητα μπορεί επίσης να σχετίζεται με αλλαγές στη διατροφή, χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών ή υγρών, μειωμένη σωματική δραστηριότητα, αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα, ταξίδια, έναρξη παιδικού σταθμού ή σχολείου, αλλά και με στρες ή άλλες σημαντικές αλλαγές στη ζωή του παιδιού.
Η διατροφή και οι καθημερινές συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο.
Περισσότερες φυτικές ίνες
Προσπαθήστε να προσφέρετε καθημερινά ποικιλία τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης.
Καλό είναι η αύξηση των φυτικών ινών να γίνεται σταδιακά, ιδιαίτερα σε ένα παιδί που μέχρι τώρα κατανάλωνε λίγες, ώστε να αποφευχθούν φούσκωμα και αέρια.
Αρκετά υγρά
Η επαρκής πρόσληψη υγρών βοηθά ώστε τα κόπρανα να παραμένουν πιο μαλακά. Το νερό είναι η καλύτερη επιλογή για την καθημερινή ενυδάτωση.
Κίνηση
Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί σημαντικό κομμάτι μιας υγιεινής καθημερινότητας και βοηθά και στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου.
Σταθερή ρουτίνα τουαλέτας
Βοηθήστε το παιδί να αποκτήσει μια σταθερή συνήθεια να κάθεται στην τουαλέτα, ιδανικά μετά τα γεύματα ή πριν από τον ύπνο.
Δεν χρειάζεται να το πιέζετε να κάνει κακά. Στόχος είναι να του δώσετε χρόνο και την ευκαιρία να χαλαρώσει.
Η σωστή θέση έχει επίσης σημασία. Τα πόδια του παιδιού καλό είναι να πατούν σταθερά σε ένα σκαλοπάτι ή στο πάτωμα, ώστε τα γόνατα να βρίσκονται λίγο ψηλότερα από τους γοφούς. θέση αυτή προσφέρει καλύτερη σταθερότητα και διευκολύνει τη χαλάρωση των μυών του πυελικού εδάφους κατά την κένωση.
Εδώ η ψυχραιμία είναι πραγματικά σημαντική.
Η δυσκοιλιότητα δεν είναι κάτι που το παιδί κάνει επίτηδες. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει πόνος, η άρνηση να πάει στην τουαλέτα μπορεί να είναι αποτέλεσμα φόβου και όχι «πεισματάρικης» συμπεριφοράς.
Αποφύγετε τις φωνές, την πίεση ή την τιμωρία. Αντίθετα, επιβραβεύστε την προσπάθεια: το ότι κάθισε στην τουαλέτα, προσπάθησε ή ακολούθησε τη ρουτίνα είναι ήδη ένα σημαντικό βήμα.
Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν λερωμένα εσώρουχα. Δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται ή να τιμωρείται το παιδί.
Μερικές φορές η διατροφή και οι αλλαγές στις συνήθειες δεν αρκούν, ιδιαίτερα όταν έχει ήδη δημιουργηθεί σημαντική συσσώρευση κοπράνων.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή, πάντα με την καθοδήγηση του Παιδιάτρου. Η θεραπεία μπορεί να χρειαστεί να συνεχιστεί για αρκετό χρονικό διάστημα, ώστε το έντερο να επανέλθει σε φυσιολογική λειτουργία και να σπάσει ο κύκλος της κατακράτησης.
Είναι σημαντικό να μη διακόπτεται η θεραπεία μόλις το παιδί κάνει μερικές φυσιολογικές κενώσεις, χωρίς προηγουμένως να έχει συζητηθεί με τον Παιδίατρο.
Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί έχει δυσκοιλιότητα, είναι καλό να ζητήσετε συμβουλή από τον παιδίατρό σας, ιδιαίτερα αν το πρόβλημα επιμένει ή επαναλαμβάνεται.
Χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση όταν η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από έντονο ή επίμονο κοιλιακό πόνο, σημαντικό φούσκωμα της κοιλιάς, πυρετό, εμετούς, αίμα στα κόπρανα, απώλεια βάρους, μειωμένη πρόσληψη τροφής ή όταν το πρόβλημα επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η δυσκοιλιότητα που εμφανίζεται από πολύ μικρή ηλικία ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, όπως απώλεια βάρους ή ανεπαρκή ανάπτυξη του παιδιού, καθώς σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει υποκείμενη οργανική αιτία.
Η δυσκοιλιότητα είναι πολύ συχνή στα παιδιά και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με απλές μεθόδους αποτελεσματικά.
Το σημαντικό είναι να αναγνωριστεί έγκαιρα, να αντιμετωπιστεί ο πόνος και να βοηθήσουμε το παιδί να ξαναβρεί μια ήρεμη και φυσιολογική σχέση με την τουαλέτα.
Γιατί όταν ένα παιδί φοβάται ότι θα πονέσει, το να του πούμε απλώς «πήγαινε και κάνε κακά» δεν αρκεί.
Χρειάζεται υπομονή, σταθερότητα, σωστή καθοδήγηση και —κυρίως— καμία ντροπή και καμία τιμωρία.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
