«Μην ανησυχείς, θα ψηλώσει και θα αδυνατίσει!». Είναι μια φράση που ακούμε συχνά όταν ένα παιδί έχει αυξημένο βάρος. Είναι, όμως, σωστό να περιμένουμε ότι η αύξηση του ύψους θα λύσει από μόνη της το πρόβλημα;
Η απάντηση είναι: όχι απαραίτητα. Παρόλο που το σώμα αλλάζει καθώς το παιδί μεγαλώνει, το αυξημένο βάρος δεν εξαφανίζεται απλώς λόγω του ύψους.
Πώς αλλάζει το σώμα καθώς μεγαλώνει;
Κατά την παιδική ηλικία αλλάζουν οι αναλογίες του σώματος, αυξάνεται η μυϊκή μάζα και μεταβάλλεται η κατανομή του λίπους. Έτσι, ορισμένα παιδιά αποκτούν πιο λεπτή εμφάνιση καθώς μεγαλώνουν.
Αυτό, όμως, δε σημαίνει απαραίτητα ότι μειώνεται το σωματικό τους λίπος. Ένα παιδί μπορεί να ψηλώνει και παράλληλα να συνεχίζει να αυξάνει το βάρος και το λίπος του.
Τι συμβαίνει με τα λιποκύτταρα;
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο λιπώδης ιστός, δηλαδή ο ιστός στον οποίο αποθηκεύεται το λίπος, αναπτύσσεται ήδη από την ενδομήτρια ζωή και συνεχίζει να μεταβάλλεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.
Τα λιποκύτταρα, τα κύτταρα που αποθηκεύουν το λίπος, μπορούν να αυξάνονται τόσο σε μέγεθος, όσο και σε αριθμό. Όταν υπάρχει υπερβολική συσσώρευση λίπους για μεγάλα χρονικά διαστήματα κατά την παιδική ηλικία, μπορεί να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός τους.
Μάλιστα, ο αριθμός των λιποκυττάρων που διαμορφώνεται κατά την ανάπτυξη φαίνεται ότι διατηρείται σε μεγάλο βαθμό και στην ενήλικη ζωή. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση του αυξημένου βάρους στην παιδική ηλικία έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Αυτό δε σημαίνει ότι η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη, ή ότι ένα παιδί είναι καταδικασμένο να έχει αυξημένο βάρος ως ενήλικας. Σημαίνει, όμως, ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε την παιδική υπερβαρότητα και παχυσαρκία ως κάτι που θα περάσει από μόνο του.
Πότε χρειάζεται παρέμβαση;
Η αξιολόγηση δεν βασίζεται μόνο στην εμφάνιση ή σε έναν αριθμό στη ζυγαριά. Ο Παιδίατρος παρακολουθεί την πορεία του βάρους και του ύψους στις καμπύλες ανάπτυξης και αξιολογεί τον δείκτη μάζας σώματος (έναν αριθμητικό δείκτη που υπολογίζεται από το βάρος και το ύψος του παιδιού) σε σχέση με την ηλικία και το φύλο.
Ανάλογα με την ηλικία και τον βαθμό αύξησης του βάρους, ο στόχος μπορεί να είναι η διατήρηση του βάρους ενώ το παιδί συνεχίζει να ψηλώνει ή η σταδιακή μείωσή του, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς;
Δε χρειάζονται αυστηρές δίαιτες ή περιορισμοί. Χρειάζεται να βοηθήσουμε το παιδί να αναπτύξει υγιεινές συνήθειες από νωρίς:
-
Προσφέρουμε ποικιλία τροφίμων και ισορροπημένα γεύματα.
-
Ενθαρρύνουμε την καθημερινή κίνηση και το ελεύθερο παιχνίδι.
-
Φροντίζουμε για επαρκή ύπνο.
-
Αποφεύγουμε σχόλια και χαρακτηρισμούς σχετικά με το βάρος και την εμφάνιση.
-
Υιοθετούμε υγιεινές συνήθειες ως οικογένεια.
Τελικά, θα ψηλώσει και θα αδυνατίσει;
Μπορεί να ψηλώσει και να αλλάξει η σωματική του εικόνα, αλλά δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε αυτό για να αντιμετωπίσουμε ένα αυξημένο βάρος.
Η παιδική ηλικία είναι μια πολύ σημαντική περίοδος για τη διαμόρφωση της μελλοντικής υγείας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να μεγαλώσει το παιδί για να ασχοληθούμε με τη διατροφή και την ανάπτυξή του. Όσο νωρίτερα καλλιεργήσουμε υγιεινές συνήθειες, τόσο καλύτερα μπορούμε να υποστηρίξουμε την υγεία του, τώρα και στο μέλλον.