«Μαμά, θέλω γλυκό!». Αν αυτή η φράση ακούγεται πολλές φορές μέσα στην ημέρα, είναι πολύ εύκολο να αισθανθεί ένας γονιός ότι πρέπει είτε να βάλει αυστηρούς κανόνες είτε να υποχωρεί συνεχώς. Στην πραγματικότητα, υπάρχει και ένας τρίτος δρόμος: να υπάρχουν όρια χωρίς το γλυκό να γίνεται «απαγορευμένος καρπός».
Το ενδιαφέρον για τη γλυκιά γεύση είναι φυσιολογικό. Τα παιδιά, όπως και οι ενήλικες, απολαμβάνουν τις γλυκές γεύσεις και συχνά έλκονται περισσότερο από τρόφιμα που είναι ιδιαίτερα εύγευστα. Ο στόχος, επομένως, δεν είναι να κάνουμε το παιδί να μη ζητάει ποτέ γλυκό, αλλά να το βοηθήσουμε σταδιακά να μάθει ότι τα γλυκά μπορούν να υπάρχουν στη διατροφή του χωρίς να καταλαμβάνουν όλη την προσοχή του.
Όχι απαραίτητα.
Η πλήρης απαγόρευση μπορεί να κάνει ένα τρόφιμο να φαίνεται ακόμη πιο «ξεχωριστό». Αντίθετα, όταν το γλυκό υπάρχει σε ένα γενικότερα ισορροπημένο διατροφικό περιβάλλον, χωρίς ενοχές και χωρίς να παρουσιάζεται ως κάτι «κακό», το παιδί μπορεί σταδιακά να μάθει να το αντιμετωπίζει ως μία από τις πολλές επιλογές τροφής.
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι τα γλυκά πρέπει να είναι διαθέσιμα όποτε και όσο θέλει το παιδί. Η ελευθερία στη διατροφή δεν σημαίνει απουσία ορίων.
Ο γονιός έχει την ευθύνη να αποφασίζει τι τρόφιμα προσφέρονται, πότε και σε ποιο πλαίσιο, ενώ το παιδί μπορεί να συμμετέχει περισσότερο στο αν και πόσο θα φάει από αυτά που του προσφέρονται.
1. Αποφύγετε το «δεν κάνει να φας γλυκό»
Αντί για «όχι, το γλυκό κάνει κακό» ή «δεν επιτρέπεται», μπορούμε να χρησιμοποιούμε πιο ουδέτερες φράσεις:
«Το γλυκό είναι κάτι που τρώμε κάποιες φορές μέσα στην εβδομάδα.»
«Τώρα είναι ώρα για φαγητό. Το γλυκό θα το φάμε μετά.»
Έτσι, το παιδί μαθαίνει ότι υπάρχουν κανόνες και όρια, χωρίς να συνδέει το γλυκό με την ενοχή ή την απαγόρευση.
2. Δημιουργήστε ένα σταθερό πλαίσιο για τα γλυκά
Ένα παιδί που ξέρει ότι το γλυκό δεν είναι «σπάνια ευκαιρία» μπορεί να έχει μικρότερη ανάγκη να το ζητάει συνεχώς.
Δεν χρειάζεται να υπάρχει ένας αυστηρός κανόνας που να ισχύει για όλες τις οικογένειες. Μπορεί, για παράδειγμα, το γλυκό να προσφέρεται κάποιες ημέρες της εβδομάδας ή σε συγκεκριμένες περιστάσεις.
Το σημαντικό είναι να υπάρχει προβλεψιμότητα.
Αν κάθε φορά που το παιδί ζητάει γλυκό ακολουθεί μια μεγάλη διαπραγμάτευση, το γλυκό μπορεί άθελά μας να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
3. Μην χρησιμοποιείτε το γλυκό ως ανταμοιβή
«Αν φας τα λαχανικά σου, θα σου δώσω σοκολάτα.»
«Αν είσαι καλός, θα πάρεις παγωτό.»
Αυτές οι φράσεις είναι πολύ συνηθισμένες, αλλά μπορούν να κάνουν το γλυκό να φαίνεται σαν το «βραβείο», ενώ τα άλλα τρόφιμα σαν υποχρέωση.
Προσπαθήστε να κρατάτε το γλυκό έξω από αυτό το σύστημα ανταμοιβής και τιμωρίας.
Μπορούμε απλά να απαντήσουμε με σταθερότητα και ηρεμία.
«Καταλαβαίνω ότι θέλεις γλυκό. Σήμερα θα φάμε φρούτο μετά το φαγητό.»
Δεν χρειάζεται να ανοίξει μεγάλη συζήτηση. Το παιδί μπορεί να διαμαρτυρηθεί — και αυτό είναι εντάξει. Το όριο μπορεί να παραμείνει σταθερό χωρίς θυμό και χωρίς τιμωρία.
Μερικές φορές ναι.
Αν ένα παιδί περνά πολλές ώρες χωρίς γεύμα ή τα γεύματά του δεν το χορταίνουν, μπορεί να αναζητήσει γρήγορα μια τροφή με έντονη γεύση και εύκολη κατανάλωση.
Ένα σταθερό πρόγραμμα με κύρια γεύματα και κατάλληλα ενδιάμεσα γεύματα βοηθά το παιδί να μην φτάνει στο σημείο της έντονης πείνας.
Στα γεύματα και στα σνακ είναι χρήσιμο να υπάρχουν τρόφιμα που προσφέρουν θρεπτικά συστατικά και ικανοποιητικό κορεσμό, όπως φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, γαλακτοκομικά, αυγά, όσπρια, ψάρι, κρέας, ξηροί καρποί ή βούτυρα ξηρών καρπών, ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού.
Στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε ένα σπίτι χωρίς μπισκότα, σοκολάτα ή παγωτό.
Πιο σημαντικό είναι η καθημερινή διατροφή να βασίζεται κυρίως σε τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας και τα τρόφιμα με πολλά ελεύθερα ή πρόσθετα σάκχαρα να καταναλώνονται με μέτρο.
Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά, γαλακτοκομικά και άλλες θρεπτικές επιλογές καλό είναι να αποτελούν τον κορμό της διατροφής. Το γλυκό μπορεί να υπάρχει δίπλα σε αυτόν τον κορμό, χωρίς να χρειάζεται ούτε να το εξιδανικεύσουμε ούτε να το «δαιμονοποιήσουμε».
Τα πρόσθετα ή ελεύθερα σάκχαρα δεν βρίσκονται μόνο στη σοκολάτα και στα μπισκότα. Μπορεί να υπάρχουν σε γλυκά δημητριακά πρωινού, μπάρες, επιδόρπια γιαουρτιού, έτοιμα ροφήματα, χυμούς και άλλα συσκευασμένα προϊόντα.
Γι' αυτό έχει μεγαλύτερη αξία να κοιτάμε τη συνολική διατροφή του παιδιού παρά να αγχωνόμαστε για ένα συγκεκριμένο τρόφιμο.
Η σχέση με το φαγητό χτίζεται μέσα από πολλές μικρές καθημερινές εμπειρίες.
Αν το παιδί ακούει συνεχώς ότι το γλυκό «είναι κακό» ή ότι «δεν πρέπει ποτέ να το φάμε», μπορεί να αρχίσει να το βλέπει ως κάτι ιδιαίτερα σημαντικό.
Αντίθετα, μπορούμε να του δείξουμε ότι υπάρχουν τρόφιμα που τρώμε πιο συχνά και τρόφιμα που τρώμε λιγότερο συχνά, χωρίς να χρειάζεται να χαρακτηρίζουμε τα τρόφιμα ως «καλά» και «κακά».
Και φυσικά, τα παιδιά μαθαίνουν πολύ περισσότερο από αυτό που βλέπουν παρά από αυτό που ακούν. Όταν βλέπουν τους γονείς τους να απολαμβάνουν ένα γλυκό χωρίς ενοχές αλλά και χωρίς υπερβολή, παίρνουν ένα σημαντικό μήνυμα: το γλυκό μπορεί να είναι μέρος της διατροφής μας, χωρίς να είναι το κέντρο της.
Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε ανάμεσα στο «απαγορεύω τα γλυκά» και στο «του δίνω ό,τι θέλει».
Μπορούμε να βάλουμε ήρεμα και σταθερά όρια, να προσφέρουμε τακτικά ισορροπημένα γεύματα και σνακ, να μην χρησιμοποιούμε το γλυκό ως ανταμοιβή και να αποφεύγουμε να του δίνουμε ιδιαίτερη συναισθηματική αξία.
Ο στόχος δεν είναι ένα παιδί που δεν ζητά ποτέ γλυκό. Είναι ένα παιδί που, μεγαλώνοντας, μπορεί να απολαμβάνει ένα γλυκό χωρίς να νιώθει ότι πρέπει να το κρύψει, να το «κερδίσει» ή να φάει όσο περισσότερο μπορεί επειδή αύριο μπορεί να μην επιτρέπεται.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
