Η ερώτηση αυτή απασχολεί σχεδόν όλους τους νέους γονείς! Είναι όμως πράγματι απαραίτητο ένα μωρό να κοιμάται 12 ώρες τη νύχτα;
Η απάντηση είναι πιο απλή – και πιο καθησυχαστική – από όσο φαντάζεστε. Όχι, δεν είναι απαραίτητο! Και για πολλά μωρά, ειδικά στους πρώτους μήνες ζωής, δεν είναι καν αναπτυξιακά εφικτό!
Ο ύπνος των παιδιών αλλάζει σταδιακά καθώς μεγαλώνουν, ακολουθώντας την ωρίμανση του εγκεφάλου και του βιολογικού τους ρολογιού.
Στα νεογέννητα και τα μικρά βρέφη από 0 έως 3 μηνών, ο συνολικός ύπνος κυμαίνεται περίπου στις 14 έως 17 ώρες μέσα στο 24ωρο. Ο ύπνος είναι διάσπαρτος μέσα στη μέρα και τη νύχτα και συχνά απρόβλεπτος, καθώς δεν υπάρχει ακόμη σαφής διαχωρισμός ημέρας και νύχτας. Το βιολογικό τους ρολόι βρίσκεται υπό διαμόρφωση και ο κιρκάδιος ρυθμός ωριμάζει σταδιακά, συνήθως μέχρι την ηλικία των 6 μηνών.
Στα βρέφη ηλικίας 4 έως 11 μηνών, οι συνολικές ανάγκες ύπνου μειώνονται ελαφρώς στις 12 έως 15 ώρες ημερησίως. Τα περισσότερα παιδιά σε αυτή τη φάση κάνουν 2 έως 4 ύπνους μέσα στη μέρα και αρχίζουν να κοιμούνται μεγαλύτερα διαστήματα τη νύχτα. Παράλληλα, ο ύπνος γίνεται πιο προβλέψιμος και σταδιακά μπορεί να αρχίσει να διαμορφώνεται μια πιο σταθερή ρουτίνα.
Στα νήπια από 1 έως 2 ετών, ο συνολικός ύπνος κυμαίνεται περίπου στις 11 έως 14 ώρες το 24ωρο. Συνήθως διατηρούν έναν με δύο ημερήσιους ύπνους και κοιμούνται 10 έως 12 ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Στα παιδιά προσχολικής ηλικίας από 3 έως 5 ετών, οι ανάγκες ύπνου διαμορφώνονται στις 10 έως 13 ώρες ημερησίως. Πολλά παιδιά σε αυτή την ηλικία σταματούν σταδιακά τον μεσημεριανό ύπνο.
Στους πρώτους μήνες ζωής, τα συχνά ξυπνήματα είναι απολύτως φυσιολογικά. Τα βρέφη έχουν μικρούς κύκλους ύπνου και ξυπνούν συχνά, κυρίως για να τραφούν.
Αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα ούτε ένδειξη «κακού ύπνου». Αντίθετα, είναι ένδειξη ότι το νευρικό τους σύστημα λειτουργεί όπως αναμένεται για την ηλικία τους!
Με τον χρόνο, οι κύκλοι ύπνου επιμηκύνονται και το παιδί αρχίζει να συνδέει τα στάδια ύπνου πιο αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα λιγότερες αφυπνίσεις.
Γύρω στους 4 έως 6 μήνες, αρκετά μωρά αρχίζουν να κοιμούνται μεγαλύτερα συνεχόμενα διαστήματα μέσα στη νύχτα. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα φτάσουν άμεσα τις 10 ή 12 ώρες χωρίς διακοπή.
Κάποια παιδιά το καταφέρνουν νωρίτερα, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Και οι δύο περιπτώσεις είναι μέσα στο φυσιολογικό φάσμα.
Η ιδέα των «12 ωρών συνεχόμενου ύπνου» είναι περισσότερο ένας πρακτικός στόχος παρά ιατρική σύσταση.
Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι το σύνολο των ωρών ύπνου μέσα στο 24ωρο, η καλή ανάπτυξη του παιδιού και η γενική του εικόνα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ένα παιδί που ξυπνά, τρέφεται καλά, αναπτύσσεται φυσιολογικά και έχει καλή διάθεση, ακόμη κι αν δεν κοιμάται συνεχόμενα πολλές ώρες, συνήθως δεν έχει κάποιο πρόβλημα ύπνου.
Η καθιέρωση μιας ήρεμης βραδινής ρουτίνας, η σταδιακή διαφοροποίηση ημέρας και νύχτας και η ανταπόκριση στα σημάδια κόπωσης του παιδιού μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.
Χωρίς πίεση και αυστηρούς κανόνες, το παιδί θα βρει σταδιακά τον δικό του ρυθμό.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό και τη δική του πορεία στον ύπνο, που ωριμάζει σταδιακά με τον χρόνο. Οι 12 συνεχόμενες ώρες τη νύχτα δεν είναι απαραίτητες για να είναι ένα παιδί υγιές και χαρούμενο.
Πίσω από κάθε «ξενύχτι» κρύβεται ένα μωρό που μεγαλώνει, εξελίσσεται και έχει ανάγκη την αγκαλιά και την ανταπόκριση των γονιών του. Με αγάπη, συνέπεια και λίγη υπομονή, ο ύπνος βρίσκει σιγά σιγά τη δική του ισορροπία.
Και κάπου εκεί, σχεδόν χωρίς να το καταλάβετε, οι νύχτες θα γίνουν πιο ήρεμες.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
