Οι γουλιές είναι ίσως ένα από τα πιο συνηθισμένα πράγματα που θα παρατηρήσουν οι γονείς τους πρώτους μήνες της ζωής του μωρού. Μπορεί να εμφανιστούν αμέσως μετά το γεύμα, λίγο αργότερα ή ακόμη και όταν το μωρό έχει αποκοιμηθεί.
Και ενώ είναι εύκολο να ανησυχήσει κανείς βλέποντας γάλα να βγαίνει από το στόμα του μωρού, στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ένα φυσιολογικό φαινόμενο της βρεφικής ηλικίας που υποχωρεί σταδιακά με την ανάπτυξη.
Το πεπτικό σύστημα του μωρού δεν έχει ακόμη ωριμάσει πλήρως. Ο μηχανισμός που εμποδίζει την επιστροφή του περιεχομένου του στομάχου προς τον οισοφάγο λειτουργεί διαφορετικά στους πρώτους μήνες της ζωής.
Παράλληλα, το μωρό καταναλώνει κυρίως υγρή τροφή και το στομάχι του είναι μικρό. Όταν λοιπόν συνδυάζονται το μικρό βρεφικό στομάχι, σχετικά μεγάλα γεύματα σε σχέση με το μέγεθός του και η φυσιολογική ανωριμότητα του πεπτικού συστήματος, είναι πολύ εύκολο μια μικρή ποσότητα γάλακτος να επιστρέψει προς το στόμα.
Οι γουλιές είναι ιδιαίτερα συχνές τους πρώτους μήνες, με τη μεγαλύτερη συχνότητα γύρω στους 4 μήνες. Στη συνέχεια συνήθως μειώνονται σταδιακά, καθώς το μωρό μεγαλώνει, αρχίζει να κάθεται και ωριμάζει το πεπτικό του σύστημα.
Στις φυσιολογικές γουλιές το γάλα βγαίνει από το στόμα χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια και το μωρό δε φαίνεται να ενοχλείται.
Μπορεί να κάνει μία ή περισσότερες γουλιές μέσα στην ημέρα και ταυτόχρονα:
Αυτό είναι το πιο σημαντικό στοιχείο: ένα μωρό που κάνει γουλιές αλλά είναι καλά, τρώει και παίρνει βάρος, συνήθως δεν χρειάζεται κάποια ειδική αντιμετώπιση.
Μάλιστα, η ποσότητα που φαίνεται πάνω στα ρούχα ή στο πανάκι συχνά μοιάζει πολύ μεγαλύτερη από την πραγματική ποσότητα γάλακτος που έχει βγει.
Η γουλιά και ο εμετός δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η γουλιά συνήθως εμφανίζεται χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Μία μικρή ποσότητα γάλακτος μπορεί να βγει κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά το γεύμα, συχνά μαζί με το ρέψιμο, ενώ το μωρό συνήθως παραμένει ήρεμο και ευδιάθετο.
Ο εμετός, αντίθετα, είναι πιο έντονος και ενεργητικός. Συνήθως συνοδεύεται από προσπάθεια και κάνει το μωρό να φαίνεται ενοχλημένο ή καταβεβλημένο.
Ένας μεμονωμένος εμετός μπορεί να συμβεί και σε ένα υγιές μωρό. Όταν όμως οι εμετοί είναι επαναλαμβανόμενοι, έντονοι ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση από Παιδίατρο.
Ο όρος παλινδρόμηση περιγράφει την επιστροφή του περιεχομένου του στομάχου προς τον οισοφάγο. Στα βρέφη είναι πολύ συχνή και, όταν το μωρό αναπτύσσεται φυσιολογικά και δεν παρουσιάζει ενοχλητικά συμπτώματα, αποτελεί συνήθως ένα φυσιολογικό φαινόμενο.
Αυτό είναι διαφορετικό από τη γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο (ΓΟΠΝ).
Η ΓΟΠΝ αφορά περιπτώσεις όπου η παλινδρόμηση προκαλεί ενοχλητικά συμπτώματα ή επιπλοκές και επηρεάζει τη σίτιση, την ανάπτυξη ή τη γενικότερη κατάσταση του παιδιού.
Ένα βρέφος με ΓΟΠΝ μπορεί να εμφανίζει επίμονη δυσφορία κατά τη διάρκεια ή μετά τα γεύματα, δυσκολία ή άρνηση σίτισης, συχνούς εμετούς ή αναγωγές και ανεπαρκή πρόσληψη βάρους. Σε ορισμένα παιδιά μπορεί να συνυπάρχουν και αναπνευστικά συμπτώματα, όπως βήχας, βράγχος φωνής ή επεισόδια συριγμού, χωρίς όμως αυτά από μόνα τους να αρκούν για τη διάγνωση.
Επομένως, δεν κρίνουμε αν ένα μωρό έχει ΓΟΠΝ από το πόσες γουλιές κάνει. Ένα μωρό μπορεί να κάνει πολλές γουλιές καθημερινά και να είναι απολύτως καλά, ενώ ένα άλλο μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση όταν η παλινδρόμηση συνοδεύεται από σημαντική δυσφορία, προβλήματα στη σίτιση ή ανεπαρκή πρόσληψη βάρους.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και την κλινική εικόνα. Δεν χρειάζονται εξετάσεις ή φαρμακευτική αγωγή σε κάθε βρέφος που κάνει γουλιές.
Ένα μωρό που κάνει φυσιολογικές γουλιές συνήθως τρώει καλά, έχει ικανοποιητικό αριθμό βρεγμένων πανών, παίρνει βάρος και αναπτύσσεται φυσιολογικά. Είναι κατά τα άλλα δραστήριο και δε φαίνεται να ενοχλείται σημαντικά από τις αναγωγές.
Σε αυτή την περίπτωση, συνήθως δε χρειάζεται κάποια ειδική θεραπεία. Το σημαντικότερο είναι να παρακολουθείται η ανάπτυξη του μωρού και η συνολική του εικόνα.
Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να περιορίσουν τις γουλιές.
Αποφεύγουμε την υπερβολική ποσότητα γάλακτος σε ένα γεύμα και φροντίζουμε το τάισμα να γίνεται με ήρεμο ρυθμό. Εάν το μωρό καταπίνει πολύ αέρα, μπορεί να βοηθήσει ένα σύντομο ρέψιμο κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα.
Μετά το τάισμα καλό είναι να αποφεύγονται η έντονη κινητικότητα και η πίεση στην κοιλιά. Δεν χρειάζεται όμως να κρατάμε το μωρό για πολλή ώρα σε κάποια συγκεκριμένη θέση, ούτε να αναζητούμε ειδικές «θεραπευτικές» στάσεις.
Ειδικά στα μωρά που τρέφονται με μπιμπερό, έχει σημασία να ελέγχεται ότι η ποσότητα που προσφέρεται είναι κατάλληλη για την ηλικία και το βάρος τους και ότι δεν υπάρχει υπερσίτιση.
Όχι. Ακόμη και τα μωρά που κάνουν συχνές γουλιές πρέπει να κοιμούνται ανάσκελα, σε επίπεδη και σταθερή επιφάνεια.
Δε συνιστάται ο ύπνος μπρούμυτα ή στο πλάι, ούτε η ανύψωση του στρώματος, η χρήση μαξιλαριών ή ειδικών σφηνών. Η ασφαλής θέση ύπνου παραμένει η ίδια, ανεξάρτητα από την παρουσία αναγωγών.
Χρειάζεται αξιολόγηση όταν οι αναγωγές ή οι εμετοί συνοδεύονται από δυσκολία ή άρνηση σίτισης, έντονη ή επίμονη δυσφορία, ανεπαρκή πρόσληψη βάρους ή άλλα συμπτώματα που προβληματίζουν.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε έντονους ή εκτινασσόμενους εμετούς, πράσινους (χολώδεις) εμετούς ή αίμα στον εμετό, καθώς και όταν το μωρό φαίνεται πολύ άρρωστο ή παρουσιάζει σημαντική επιδείνωση της γενικής του κατάστασης. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Οι γουλιές είναι ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο στη βρεφική ηλικία και, από μόνες τους, δεν σημαίνουν ότι υπάρχει πρόβλημα ή ότι το μωρό χρειάζεται θεραπεία.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνολική εικόνα του βρέφους: αν τρώει καλά, παίρνει βάρος, αναπτύσσεται φυσιολογικά και αν υπάρχουν ή όχι συμπτώματα που το ενοχλούν.
Στα περισσότερα βρέφη, οι γουλιές μειώνονται σταδιακά καθώς το παιδί μεγαλώνει. Όταν όμως επηρεάζουν τη σίτιση, την ανάπτυξη ή τη γενικότερη κατάσταση του παιδιού, χρειάζεται αξιολόγηση από τον Παιδίατρο ώστε να διευκρινιστεί εάν πρόκειται για γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο (ΓΟΠΝ) ή για κάποια άλλη αιτία.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
