Η άφιξη ενός νέου μωρού στην οικογένεια είναι μια μεγάλη αλλαγή για όλους. Για τους γονείς μπορεί να είναι μια περίοδος χαράς και συγκίνησης, για ένα μεγαλύτερο παιδί όμως μπορεί να φέρει μαζί της πολλά και διαφορετικά συναισθήματα.
Χαρά, αγάπη, περιέργεια, αλλά και ζήλια, θυμό ή την ανάγκη για περισσότερη προσοχή μπορούν να συνυπάρχουν. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Το παιδί που μέχρι τότε είχε αποκλειστικά την προσοχή των γονιών του καλείται ξαφνικά να τη μοιραστεί. Δε σημαίνει ότι δεν αγαπά το αδερφάκι του, ούτε ότι θα αποκτήσουν κακή σχέση. Σημαίνει απλώς ότι χρειάζεται χρόνο και ασφάλεια για να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.
Ένα μικρό παιδί δε μπορεί πάντα να καταλάβει ότι η αγάπη των γονιών δε μοιράζεται, αλλά μεγαλώνει. Μπορεί να βλέπει το μωρό να παίρνει πολλή αγκαλιά, να το ταΐζουν, να το κοιμίζουν ή να ασχολούνται συνεχώς μαζί του και να σκέφτεται: «Και εγώ;».
Η ζήλια μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους. Κάποιο παιδί μπορεί να γίνει πιο απαιτητικό, να ζητά συνεχώς τον γονιό, να θυμώνει ή να κλαίει πιο εύκολα. Άλλο μπορεί να εμφανίσει προσωρινά πιο «μωρουδίστικη» συμπεριφορά, όπως να ζητά να το ταΐσουν ή να θέλει ξανά πράγματα που είχε ήδη ξεπεράσει, όπως πιπίλα ή πάνα.
Αυτές οι αντιδράσεις είναι συχνά ένας τρόπος να ζητήσει περισσότερη σύνδεση και επιβεβαίωση.
Δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε να πείσουμε το παιδί ότι «δεν πρέπει να ζηλεύει». Η ζήλια είναι ένα συναίσθημα και, όπως όλα τα συναισθήματα, χρειάζεται πρώτα να αναγνωριστεί.
Μπορούμε να πούμε:
«Καταλαβαίνω ότι σου είναι δύσκολο όταν είμαι πολλή ώρα με το μωρό.»
ή
«Μερικές φορές μπορεί να θέλεις να είμαι μόνο με εσένα. Είναι εντάξει να το νιώθεις αυτό.»
Το να αναγνωρίζουμε το συναίσθημα δε σημαίνει ότι συμφωνούμε με κάθε συμπεριφορά που μπορεί να το συνοδεύει. Μπορούμε ταυτόχρονα να βάζουμε όρια, ιδιαίτερα όταν υπάρχει χτύπημα ή επιθετικότητα προς το μωρό.
Δεν χρειάζονται απαραίτητα μεγάλες ή πολύωρες δραστηριότητες. Ακόμη και λίγα λεπτά αποκλειστικής προσοχής μέσα στην ημέρα μπορούν να έχουν μεγάλη σημασία.
Ένα παραμύθι πριν τον ύπνο, ένα μικρό παιχνίδι, μια βόλτα ή ακόμη και λίγα λεπτά αγκαλιάς χωρίς το κινητό ή άλλη δραστηριότητα μπορούν να γίνουν ο δικός σας χρόνος.
Το σημαντικό είναι το παιδί να αισθάνεται ότι εξακολουθεί να έχει μια ξεχωριστή θέση στη σχέση του με τον γονιό του.
Ανάλογα με την ηλικία του, μπορείτε να του δώσετε μικρούς ρόλους γύρω από το μωρό. Να φέρει μια πάνα, να διαλέξει ποιο φορμάκι θα φορέσει το μωρό ή να σας βοηθήσει να διαλέξετε ένα βιβλίο για να του διαβάσετε.
Δεν χρειάζεται όμως να γίνει «ο μεγάλος» πριν την ώρα του. Είναι σημαντικό να συνεχίσει να έχει χρόνο για παιχνίδι και φροντίδα, χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να βοηθά συνεχώς με το μωρό.
Φράσεις όπως «κοίτα πόσο ήσυχο είναι το μωρό» ή «εσύ είσαι μεγάλο παιδί πια» μπορεί άθελά μας να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό.
Αντί να συγκρίνουμε τα δύο παιδιά, μπορούμε να αναγνωρίζουμε ξεχωριστά τις ανάγκες και τα δυνατά σημεία του καθενός.
Το μεγαλύτερο παιδί δε χρειάζεται να είναι πάντα «το καλό και μεγάλο παιδί» και το μωρό δε χρειάζεται να παρουσιάζεται πάντα ως το παιδί που χρειάζεται περισσότερη φροντίδα.
Δε χρειάζεται να περιμένουμε από ένα μικρό παιδί να αγαπήσει αμέσως το αδερφάκι του ή να είναι συνεχώς τρυφερό μαζί του.
Η σχέση μεταξύ των αδερφών χτίζεται σταδιακά. Θα υπάρξουν στιγμές τρυφερότητας αλλά και στιγμές εκνευρισμού, διεκδίκησης και συγκρούσεων.
Ο ρόλος του γονιού είναι να δημιουργεί ένα ασφαλές πλαίσιο: να προστατεύει το μικρότερο παιδί, να βάζει σαφή όρια όταν χρειάζεται και ταυτόχρονα να βοηθά το μεγαλύτερο παιδί να εκφράζει αυτό που νιώθει.
Δίκαιο δε σημαίνει πάντα ότι τα δύο παιδιά παίρνουν ακριβώς το ίδιο.
Ένα μωρό μπορεί να χρειάζεται περισσότερη φροντίδα κάποια στιγμή, ενώ το μεγαλύτερο παιδί μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο, παιχνίδι ή μια αγκαλιά. Αυτό που έχει σημασία είναι κάθε παιδί να αισθάνεται ότι οι ανάγκες του αναγνωρίζονται και ότι είναι αγαπητό και σημαντικό μέσα στην οικογένεια.
Η ζήλια μετά την άφιξη ενός αδερφού είναι συχνά ένα φυσιολογικό μέρος της προσαρμογής. Με υπομονή, σταθερότητα, χρόνο και αρκετές στιγμές σύνδεσης, τα παιδιά βρίσκουν σταδιακά τη θέση τους στη νέα οικογενειακή πραγματικότητα.
Και ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα που μπορούμε να τους δώσουμε είναι απλό:
«Είναι εντάξει να έχεις πολλά διαφορετικά συναισθήματα για το μωρό. Εγώ θα είμαι πάντα εδώ για εσένα και θα σε αγαπώ.»
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
