Η γέννηση ενός παιδιού είναι μια μοναδική εμπειρία για κάθε οικογένεια. Ο τρόπος με τον οποίο θα γεννηθεί ένα μωρό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και, όταν δεν υπάρχει ιατρικός λόγος για καισαρική τομή, ο φυσιολογικός τοκετός αποτελεί μια ασφαλή επιλογή για την πλειοψηφία των γυναικών.
Ποια είναι ωστόσο τα οφέλη του φυσιολογικού τοκετού, τόσο για τη μητέρα, όσο και για το βρέφος?
Πιο γρήγορη σωματική αποκατάσταση
Ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα του φυσιολογικού τοκετού είναι ότι δεν πρόκειται για χειρουργική επέμβαση. Έτσι, όταν όλα εξελίσσονται ομαλά, η μητέρα μπορεί συνήθως να κινητοποιηθεί νωρίτερα και να επιστρέψει πιο γρήγορα στις καθημερινές της δραστηριότητες.
Η παραμονή στο μαιευτήριο είναι επίσης κατά κανόνα μικρότερη σε σχέση με μια καισαρική τομή, ενώ αποφεύγονται οι κίνδυνοι που συνοδεύουν μια χειρουργική επέμβαση, όπως η επιμόλυνση της χειρουργικής τομής.
Η πρώτη επαφή με το μωρό
Μετά τη γέννηση, όταν η κατάσταση της μητέρας και του νεογνού το επιτρέπει, είναι σημαντικό να δίνεται η δυνατότητα για άμεση επαφή δέρμα με δέρμα.
Το μωρό τοποθετείται στην αγκαλιά της μητέρας, όπου μπορεί να ακούσει τη φωνή και τον χτύπο της καρδιάς της και να παραμείνει κοντά της κατά τις πρώτες πολύτιμες στιγμές μετά τη γέννηση.
Η επαφή δέρμα με δέρμα βοηθά το μωρό να προσαρμοστεί πιο ομαλά στη ζωή έξω από τη μήτρα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της θερμοκρασίας του, στη σταθερότητα της αναπνοής και των καρδιακών παλμών, καθώς και στη ρύθμιση του σακχάρου του. Παράλληλα ηρεμεί πιο εύκολα, ενισχύεται η πρώτη επαφή με τη μητέρα και διευκολύνεται η έναρξη του θηλασμού.
Ένα καλό ξεκίνημα για τον θηλασμό
Ο φυσιολογικός τοκετός μπορεί να διευκολύνει την άμεση έναρξη του θηλασμού, ιδιαίτερα όταν μητέρα και μωρό παραμένουν μαζί και υπάρχει κατάλληλη υποστήριξη από το προσωπικό.
Η έναρξη του θηλασμού μέσα στην πρώτη ώρα μετά τη γέννηση, όταν είναι εφικτό, αποτελεί σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η άμεση επαφή δέρμα με δέρμα και η υποστήριξη της μητέρας από τα πρώτα κιόλας στάδια μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην έναρξη και την εγκατάσταση του θηλασμού.
Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι ο τρόπος γέννησης καθορίζει το αν μια μητέρα θα καταφέρει να θηλάσει. Ο θηλασμός μπορεί να ξεκινήσει και μετά από καισαρική τομή και κάθε μητέρα αξίζει την ίδια υποστήριξη, ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο γέννησε.
Τι αλλάζει για το μωρό;
Ο τρόπος γέννησης επηρεάζει και την προσαρμογή του νεογνού στη μετάβαση από τη μήτρα στον έξω κόσμο. Ένα από τα πιο καλά μελετημένα σημεία αφορά την αναπνευστική προσαρμογή.
Κατά τη διάρκεια του κολπικού τοκετού, οι δυνάμεις που ασκούνται καθώς το μωρό περνά από το γεννητικό κανάλι συμβάλλουν στην πιο αποτελεσματική απομάκρυνση του υγρού από τους πνεύμονες. Για αυτόν τον λόγο, τα μωρά που γεννιούνται με προγραμματισμένη καισαρική τομή, ιδιαίτερα όταν αυτή πραγματοποιείται πριν από τις 39 εβδομάδες, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν ορισμένα παροδικά αναπνευστικά προβλήματα, όπως η παροδική ταχύπνοια του νεογνού.
Η προγραμματισμένη καισαρική τομή χωρίς ιατρική ένδειξη, επομένως, δε συνιστάται να πραγματοποιείται πριν από τις 39 εβδομάδες κύησης.
Και τι γίνεται με το μικροβίωμα;
Το μικροβίωμα είναι το σύνολο των μικροοργανισμών, όπως βακτήρια, μύκητες και άλλοι μικροοργανισμοί, που ζουν φυσιολογικά στο σώμα μας και ιδιαίτερα στο έντερο, στο δέρμα και σε άλλες περιοχές του οργανισμού. Οι μικροοργανισμοί αυτοί αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού.
Ήδη από τη γέννηση αρχίζει να διαμορφώνεται το μικροβίωμα του μωρού. Ο τρόπος με τον οποίο γεννιέται ένα μωρό επηρεάζει την αρχική σύσταση του μικροβιώματός του. Τα μωρά που γεννιούνται κολπικά έρχονται κατά τη διάρκεια του τοκετού σε επαφή με μικροοργανισμούς από το γεννητικό και γαστρεντερικό περιβάλλον της μητέρας, ενώ στα μωρά που γεννιούνται με καισαρική τομή η αρχική αυτή έκθεση είναι διαφορετική. Έτσι, το μικροβίωμα των νεογνών μπορεί να παρουσιάζει διαφορές ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής.
Ωστόσο, το μικροβίωμα δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τον τρόπο γέννησης. Διαμορφώνεται συνεχώς κατά τους πρώτους μήνες και τα πρώτα χρόνια ζωής από πολλούς παράγοντες, όπως η διατροφή, ο θηλασμός, το περιβάλλον και η χρήση αντιβιοτικών. Για τον λόγο αυτό, δε γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα σε ποιο βαθμό οι αρχικές διαφορές στο μικροβίωμα που σχετίζονται με τον τρόπο τοκετού μπορεί να επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία του παιδιού.
Κάθε τοκετός είναι διαφορετικός
Ο τρόπος με τον οποίο γεννιέται ένα μωρό είναι μόνο ένα μέρος της συνολικής εμπειρίας. Η ενημέρωση της γυναίκας, ο σεβασμός στις επιθυμίες της, η υποστήριξη από την οικογένεια και την ιατρική ομάδα και η δυνατότητα να βρίσκεται κοντά στο μωρό της από τα πρώτα λεπτά έχουν εξίσου σημαντική θέση, ανεξάρτητα από τον τρόπο τοκετού.
Όταν ο φυσιολογικός τοκετός είναι ασφαλής επιλογή, μπορεί να προσφέρει στη μητέρα τα οφέλη μιας γέννησης χωρίς χειρουργική επέμβαση και στο μωρό μια πιο ομαλή μετάβαση στη ζωή έξω από τη μήτρα.
Κάθε γέννηση, όμως, είναι μοναδική. Η καλύτερη επιλογή είναι εκείνη που λαμβάνει υπόψη την υγεία της μητέρας, την κατάσταση του μωρού και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε εγκυμοσύνης.