Ο θηλασμός είναι μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο για να γίνει οικεία τόσο στη μητέρα, όσο και στο μωρό. Ιδιαίτερα τις πρώτες ημέρες, οι θηλές μπορεί να είναι πιο ευαίσθητες και να υπάρχει κάποια ενόχληση στην αρχή του θηλασμού.
Ο έντονος ή επίμονος πόνος, όμως, δεν χρειάζεται να θεωρείται κάτι που η μητέρα απλώς πρέπει να «αντέξει». Συνήθως υπάρχει κάποια υποκείμενη αιτία που μπορεί να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί.
Η συχνότερη αιτία πόνου στη θηλή είναι ο τρόπος με τον οποίο το μωρό πιάνει το στήθος.
Όταν η σύλληψη δεν είναι αρκετά βαθιά, η θηλή μπορεί να πιέζεται μέσα στο στόμα του μωρού, προκαλώντας πόνο και σταδιακά ερεθισμό, ραγάδες ή ακόμη και αιμορραγία.
Ένα χρήσιμο στοιχείο είναι η εικόνα της θηλής μετά το γεύμα. Αν βγαίνει πεπλατυσμένη, σαν «σφήνα» ή με μια λευκή γραμμή, μπορεί να υποδηλώνει ότι η σύλληψη χρειάζεται διόρθωση.
Μερικές φορές μια αλλαγή στη θέση του μωρού ή στον τρόπο που πιάνει το στήθος αρκεί για να γίνει ο θηλασμός πολύ πιο άνετος. Η παρακολούθηση ενός γεύματος από μαία ή επαγγελματία υγείας με εμπειρία στον θηλασμό μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητική.
Τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό, όταν αυξάνεται η παραγωγή γάλακτος, το στήθος μπορεί να γίνει πολύ γεμάτο, σκληρό, τεντωμένο και επώδυνο.
Όταν το στήθος είναι πολύ πρησμένο, μπορεί παράλληλα να δυσκολεύει το μωρό να πιάσει σωστά τη θηλή, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται ο πόνος.
Η συχνή σίτιση του μωρού μπορεί να βοηθήσει. Αν χρειάζεται άντληση ή χειρομάλαξη, στόχος είναι να απομακρύνεται μόνο τόσο γάλα όσο χρειάζεται για να ανακουφιστεί η μητέρα, καθώς η υπερβολική άντληση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την παραγωγή.
Μπορεί επίσης να βοηθήσει μια σύντομη εφαρμογή θερμής κομπρέσας πριν από την άντληση και κρύο επίθεμα μεταξύ των γευμάτων για την ανακούφιση από τον πόνο και το πρήξιμο.
Σε ορισμένες μητέρες η παραγωγή γάλακτος είναι μεγαλύτερη από αυτή που χρειάζεται το μωρό. Αυτό μπορεί να προκαλεί συχνή υπερπλήρωση του στήθους και δυσκολία του μωρού να διαχειριστεί τη ροή του γάλακτος.
Σε αυτή την περίπτωση είναι χρήσιμο να αξιολογηθεί ένα γεύμα από επαγγελματία υγείας με εμπειρία στον θηλασμό, ώστε να εκτιμηθεί τόσο η σύλληψη όσο και η ροή του γάλακτος και, εφόσον χρειάζεται, να δοθούν οδηγίες για τη σταδιακή μείωση της παραγωγής.
Μερικές φορές μπορεί να εμφανιστεί ένα μικρό, ευαίσθητο σημείο ή ένα ψηλαφητό «γρομπαλάκι» στο στήθος.
Αυτό μπορεί να σχετίζεται με συσσώρευση γάλακτος και να ευνοείται από την παράλειψη ή καθυστέρηση γευμάτων, τη μη αποτελεσματική απομάκρυνση του γάλακτος ή ακόμη και από πίεση στο στήθος, για παράδειγμα από πολύ στενό σουτιέν ή ρούχα.
Συνήθως βοηθά η συνέχιση του θηλασμού ανάλογα με τις ανάγκες του μωρού, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί κρύο επίθεμα μεταξύ των γευμάτων για την ανακούφιση του πόνου.
Δεν χρειάζεται έντονο ή βαθύ μασάζ στο στήθος. Η πίεση θα πρέπει να είναι ήπια, καθώς ο έντονος χειρισμός μπορεί να αυξήσει τη φλεγμονή.
Η μαστίτιδα είναι φλεγμονή του μαστού και μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, θερμότητα, πρήξιμο και ευαισθησία σε μία περιοχή του μαστού. Μπορεί να υπάρχει ερυθρότητα, ενώ η μητέρα μπορεί να αισθάνεται κόπωση, μυαλγίες ή συμπτώματα σαν γρίπη και να εμφανίσει πυρετό.
Η μαστίτιδα μπορεί να ξεκινήσει ως φλεγμονώδης κατάσταση και σε ορισμένες περιπτώσεις να εξελιχθεί σε βακτηριακή λοίμωξη.
Συνήθως δε χρειάζεται να διακοπεί ο θηλασμός. Η απότομη διακοπή μπορεί να επιδεινώσει τη συμφόρηση και τα συμπτώματα. Είναι σημαντικό να αξιολογηθεί παράλληλα η θέση και η σύλληψη του μωρού και να αποφεύγεται η υπερβολική άντληση ή η έντονη πίεση του μαστού.
Αν η μητέρα αισθάνεται χειρότερα ή δεν υπάρχει βελτίωση μέσα σε 12–24 ώρες, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αντιβιοτική θεραπεία.
Ραγάδες, εκδορές και αιμορραγία της θηλής προκαλούνται συχνά από μη σωστή σύλληψη του μαστού.
Αν οι θηλές πονάνε σε κάθε γεύμα, αν έχουν αρχίσει να σκάνε ή να αιμορραγούν, καλό είναι να ζητηθεί βοήθεια νωρίς. Η διόρθωση της σύλληψης είναι συνήθως πιο σημαντική από την απλή αντιμετώπιση του ερεθισμού της θηλής.
Ο πόνος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με βακτηριακή, ιογενή ή μυκητιασική λοίμωξη.
Κνησμός, αλλαγές στην εμφάνιση της θηλής ή του δέρματος, επίμονος πόνος ή συμπτώματα που δεν υποχωρούν χρειάζονται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.
Καλό είναι να ζητηθεί βοήθεια όταν:
Ο θηλασμός είναι μια διαδικασία που μητέρα και μωρό μαθαίνουν μαζί, και είναι φυσιολογικό να χρειαστεί λίγος χρόνος μέχρι να βρουν τι τους ταιριάζει. Μια μικρή ευαισθησία τις πρώτες ημέρες μπορεί να είναι συχνή, όμως ο έντονος ή επίμονος πόνος αξίζει να διερευνάται.
Πολλές φορές η αιτία είναι απλή και μπορεί να διορθωθεί με μια αλλαγή στη θέση ή στη σύλληψη του μωρού. Άλλοτε χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η υπερπλήρωση του στήθους, η υπερπαραγωγή γάλακτος ή μια φλεγμονή.
Η μητέρα δε χρειάζεται να θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να συνεχίσει να θηλάζει υπομένοντας τον πόνο. Όταν ο πόνος επιμένει, η αναζήτηση έγκαιρης βοήθειας μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της αιτίας και να κάνει τον θηλασμό πιο άνετο.
H Παιδίατρος δέχεται κατόπιν ραντεβού στο ιατρείο της στην οδό Λεωφόρος Δημοκρατίας 36 στα Μελίσσια. Υπάρχει η δυνατότητα εξέτασης σε ώρες εκτός λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και κατ΄οίκον εξέτασης κατόπιν συνεννόησης. Τα ραντεβού πραγματοποιούνται στην Ελληνική, Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.
